Η γήρανση του πληθυσμού στην Αλβανία: μια αποτυχία πολιτικής με την υπογραφή της κυβέρνησης Ράμα

Η πρόσφατη έκθεση του Ανώτατου Ελεγκτικού Ιδρύματος της Αλβανίας δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: η Αλβανία οδεύει προς μια βαθιά δημογραφική κρίση, την οποία η κυβέρνηση του Έντι Ράμα όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά, αλλά φαίνεται να επιτείνει μέσα από την αδράνεια και την αποσπασματικότητα των πολιτικών της.

Παρά τα πολυάριθμα σχέδια και τις εξαγγελίες, η πραγματικότητα είναι σκληρή: οι πολιτικές για τη γήρανση του πληθυσμού παραμένουν κυρίως επικοινωνιακά εργαλεία. Το γεγονός ότι μόλις το 41% του προϋπολογισμού για το Σχέδιο Μοshιmιt 2020–2024 υλοποιήθηκε αποκαλύπτει όχι απλώς ανεπάρκεια, αλλά πολιτική αδιαφορία.
Όταν μια κυβέρνηση δεν μπορεί ή δεν θέλει να αξιοποιήσει τους ίδιους τους πόρους που έχει δεσμεύσει, τότε το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό—είναι βαθιά πολιτικό.

Η έκθεση αναδεικνύει ένα μοτίβο αδιαφάνειας: χρηματοδοτήσεις χωρίς σαφή καταγραφή, δράσεις χωρίς απολογισμό, στόχοι χωρίς αξιολόγηση. Το κοινωνικό κράτος λειτουργεί περισσότερο ως θεωρητική έννοια παρά ως πραγματικός μηχανισμός στήριξης.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι κοινωνικοί πόροι δεν επαρκούν, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το πού ακριβώς κατευθύνονται. Αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.

Η απουσία μετρήσιμων δεικτών—ιδίως για κρίσιμες ηλικιακές ομάδες όπως οι άνω των 55 ετών—δεν είναι απλώς τεχνική αδυναμία. Είναι ένας βολικός τρόπος αποφυγής λογοδοσίας. Χωρίς συγκεκριμένους στόχους, καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να κριθεί για την αποτυχία της.
Οι εκθέσεις που περιορίζονται σε γενικόλογες περιγραφές επιβεβαιώνουν μια κουλτούρα διοίκησης που αποφεύγει την ουσία και επενδύει στην επιφάνεια.

Ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο είναι η έλλειψη βασικών δεδομένων για τη μετανάστευση. Σε μια χώρα όπου η φυγή νέων ανθρώπων αποτελεί μαζικό φαινόμενο, η απουσία στοιχείων για την ηλικιακή τους κατανομή δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία.
Πρόκειται είτε για διοικητική ανεπάρκεια είτε για συνειδητή επιλογή αποφυγής μιας δυσάρεστης πραγματικότητας: ότι η πολιτική και οικονομική κατάσταση ωθεί τους νέους εκτός χώρας.

Η κατάσταση σε περιοχές όπως στην Περιφέρεια Κουκές αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο την αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής. Υψηλή ανεργία, βαθιά φτώχεια και μαζική μετανάστευση συνθέτουν μια εικόνα εγκατάλειψης.
Η απουσία στοχευμένων περιφερειακών παρεμβάσεων δείχνει ότι η ανάπτυξη δεν είναι ούτε ισόρροπη ούτε συμπεριληπτική. Αντίθετα, ενισχύει τις ανισότητες και επιταχύνει τη δημογραφική κατάρρευση.

Η συνεχής έξοδος των νέων αποτελεί ίσως τη σοβαρότερη κατηγορία απέναντι στην κυβέρνηση. Η υψηλή ανεργία και η έλλειψη προοπτικής μετατρέπουν τη μετανάστευση σε μονόδρομο.
Κάθε νέος που φεύγει δεν είναι απλώς ένας αριθμός· είναι μια απώλεια παραγωγικότητας, καινοτομίας και μέλλοντος. Και όσο αυτή η τάση συνεχίζεται, το βάρος στο κοινωνικό και ασφαλιστικό σύστημα θα γίνεται όλο και πιο ασφυκτικό.

Η εικόνα που προκύπτει από την έκθεση του Ανώτατου Ελεγκτικού Ιδρύματος της Αλβανίας είναι καταδικαστική: η Αλβανία διαθέτει σχέδια, αλλά όχι βούληση· πόρους, αλλά όχι διαχείριση· προβλήματα, αλλά όχι λύσεις.
Η κυβέρνηση του Έντι Ράμα δεν μπορεί πλέον να επικαλείται εξωτερικούς παράγοντες ή διαχρονικές αδυναμίες. Η γήρανση του πληθυσμού και η δημογραφική συρρίκνωση είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών—ή της απουσίας τους.
Αν δεν υπάρξει άμεση και ουσιαστική αλλαγή πορείας, η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με μια μη αναστρέψιμη δημογραφική κρίση, με σοβαρές συνέπειες για την οικονομία, την κοινωνία και τη συνολική της βιωσιμότητα.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια