Στο πλοίο επέβαιναν 533 άτομα – 472 επιβάτες και 61 μέλη πληρώματος. Οι καιρικές συνθήκες ήταν δύσκολες, με ανέμους 8 μποφόρ, ωστόσο η αναχώρηση κρίθηκε ασφαλής. Λίγο μετά τις 10 το βράδυ, το πλοίο πλησίαζε το λιμάνι της Παροικιάς, όταν συνέβη το μοιραίο. Σε απόσταση περίπου δύο μιλίων από την Πάρο, το Εξπρές Σάμινα προσέκρουσε στις νησίδες Πόρτες με ταχύτητα 18 κόμβων. Η πρόσκρουση προκάλεσε τρεις μεγάλες ρωγμές στη δεξιά πλευρά του σκάφους, στη βάση του δεξιού πτερυγίου ευστάθειας, με αποτέλεσμα να αρχίσει να μπαίνει νερό στο μηχανοστάσιο.
Μέσα σε ελάχιστα λεπτά, το πλοίο πήρε κλίση προς τα δεξιά. Το ηλεκτρικό σύστημα υπέστη βλάβη, βυθίζοντας το εσωτερικό στο σκοτάδι. Η σειρήνα κινδύνου δεν λειτούργησε, όπως και η εφεδρική ηλεκτρογεννήτρια, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κανένα σήμα συναγερμού. Οι επιβάτες πανικοβλήθηκαν, χωρίς καμία επίσημη ενημέρωση από το πλήρωμα. Πολλοί άρχισαν να πηδούν στη θάλασσα μέσα στο σκοτάδι, ενώ άλλοι προσπαθούσαν να βρουν σωσίβια ή να προσεγγίσουν τις λέμβους, πολλές από τις οποίες ήταν εκτός λειτουργίας.
Το χάος επιδεινώθηκε από την ανεπαρκή αντίδραση του πληρώματος. Σύμφωνα με μαρτυρίες, ορισμένα μέλη του δεν ακολούθησαν τις προβλεπόμενες διαδικασίες εκκένωσης και κάποιοι μάλιστα εγκατέλειψαν το πλοίο πρόωρα. Μόλις 25 λεπτά μετά την πρόσκρουση, το Εξπρές Σάμινα βυθίστηκε, αφήνοντας δεκάδες ανθρώπους στο παγωμένο νερό. Ο απολογισμός ήταν 81 νεκροί, ανάμεσά τους και παιδιά.
Οι πρώτοι που έσπευσαν στο σημείο ήταν οι ψαράδες της Πάρου, που έβγαλαν δεκάδες ναυαγούς ζωντανούς από τη θάλασσα. Λίγο αργότερα, έφτασαν σκάφη του Λιμενικού και βρετανικά πολεμικά που συμμετείχαν σε άσκηση του ΝΑΤΟ. Παρά την αυτοθυσία των κατοίκων του νησιού, η επιχείρηση διάσωσης καθυστέρησε, καθώς η αρχική αντιμετώπιση του περιστατικού από το Λιμεναρχείο Πάρου ήταν αποδιοργανωμένη. Ο ίδιος ο λιμενάρχης, Δημήτρης Μάλαμας, υπέστη καρδιακή προσβολή κατά τη διάρκεια των προσπαθειών και έχασε τη ζωή του, προσθέτοντας ένα ακόμη θύμα στη μαύρη λίστα εκείνης της νύχτας.
Η υπόθεση του ναυαγίου προκάλεσε πανελλήνιο σοκ και άνοιξε έναν ευρύτερο διάλογο για την ασφάλεια των ακτοπλοϊκών πλοίων, την κατάσταση των πληρωμάτων και την ευθύνη των ναυτιλιακών εταιρειών. Το Εξπρές Σάμινα, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, ήταν ήδη παλαιό – είχε κατασκευαστεί 34 χρόνια πριν – και επρόκειτο να αποσυρθεί μέσα στους επόμενους μήνες. Ο Α’ μηχανικός, Αναστάσης Σορόκας, είχε παραιτηθεί λίγες ημέρες πριν το ναυάγιο, καταγγέλλοντας σοβαρά προβλήματα: φθαρμένες μηχανές, ελλιπή συντήρηση, χαλασμένες λέμβους και ανεπαρκείς υδατοστεγείς θύρες.
Η δίκη ξεκίνησε το 2005 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2006. Το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλοίο ήταν «αξιόπλοο», αλλά η τραγωδία οφειλόταν σε ανθρώπινα λάθη. Η πρόσκρουση αποδόθηκε σε κακή διακυβέρνηση του υποπλοιάρχου, ενώ η ταχεία βύθιση προήλθε από το γεγονός ότι δεν είχαν κλείσει οι υδατοστεγείς θύρες. Συνολικά επτά άτομα καταδικάστηκαν, ανάμεσά τους ο πλοίαρχος, ο υποπλοίαρχος, ο ύπαρχος, ο Α’ μηχανικός και ο ασυρματιστής. Ωστόσο, οι περισσότεροι άσκησαν έφεση και αφέθηκαν ελεύθεροι. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι τα κατώτερα δικαστήρια είχαν προβεί σε νομικά σφάλματα, οδηγώντας σε ελάφρυνση των ποινών.
Το δράμα ολοκληρώθηκε με έναν ακόμη τραγικό επίλογο. Ο Παντελής Σφηνιάς, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Minoan Flying Dolphins, αυτοκτόνησε στις 29 Νοεμβρίου 2000, πέφτοντας από τον έκτο όροφο του γραφείου του στον Πειραιά. Η πίεση της κοινής γνώμης και η ηθική ευθύνη για την τραγωδία φαίνεται πως τον οδήγησαν σε αυτή την απόφαση.
Το ναυάγιο του Εξπρές Σάμινα θεωρείται μέχρι σήμερα η δεύτερη μεγαλύτερη μεταπολεμική ναυτική τραγωδία στην Ελλάδα, μετά το ναυάγιο του Ηράκλειον στη Φαλκονέρα το 1966. Η υπόθεση ανέδειξε σοβαρές αδυναμίες στο ελληνικό ακτοπλοϊκό σύστημα, από τον τεχνικό έλεγχο των πλοίων έως την εκπαίδευση των πληρωμάτων και τον συντονισμό των αρχών.
Πέρα από τις ευθύνες, το Εξπρές Σάμινα έμεινε στη μνήμη όλων ως σύμβολο αμέλειας και ανθρώπινου λάθους, αλλά και ως υπενθύμιση της σημασίας της ναυτικής πειθαρχίας και της ευθύνης απέναντι στην ανθρώπινη ζωή. Εικοσιπέντε χρόνια μετά, οι εικόνες εκείνης της νύχτας εξακολουθούν να συγκλονίζουν, θυμίζοντας ότι στο Αιγαίο, κάθε κύμα μπορεί να κρύβει μια ιστορία που δεν πρέπει ποτέ να επαναληφθεί.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών