Φτώχεια, απογοήτευση, μετανάστευση, εκφοβισμός, ερήμωση των χωριών και αμφισβητήσεις γύρω από την περιουσία συνθέτουν, σύμφωνα με τον ίδιο, μια εικόνα που δεν αφορά αποκλειστικά τον Ελληνισμό της Αλβανίας, αλλά αντανακλά τα ευρύτερα προβλήματα της αλβανικής κοινωνίας.
«Η κατάσταση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας είναι μία μικρογραφία, μια αντανάκλαση της σημερινής Αλβανίας», σημειώνει χαρακτηριστικά, θέτοντας στο επίκεντρο της παρέμβασής του την κοινωνική και πολιτική κρίση που, κατά την εκτίμησή του, πλήττει τον τόπο.
Στο στόχαστρο η περιουσία και η εγκατάλειψη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Λευτέρης Νίκας στο ζήτημα της περιουσίας, το οποίο συνδέει άμεσα με την ερήμωση των μειονοτικών περιοχών και την αδυναμία των κατοίκων να σχεδιάσουν το μέλλον τους με ασφάλεια. Κάνει λόγο για μη απόδοση τίτλων ιδιοκτησίας και καταγγέλλει ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης και χειραγώγησης των πολιτών.
Ο πρόεδρος του ΕΕΜΜ–MEGA χαρακτηρίζει την αρπαγή περιουσιών, όπως την περιγράφει, ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μειονότητα. Η σύνδεση της ιδιοκτησίας με την οικονομική επιβίωση, την επιστροφή των αποδήμων και την ανασυγκρότηση των χωριών αποτελεί κεντρικό στοιχείο της πολιτικής του τοποθέτησης.
Η παρέμβασή του επαναφέρει, έτσι, ένα ζήτημα που υπερβαίνει τις επιμέρους διοικητικές διαδικασίες: το κατά πόσο οι κάτοικοι των μειονοτικών περιοχών μπορούν να διατηρήσουν τις περιουσίες τους και να παραμείνουν στον τόπο τους.
Σκληρή κριτική στο μειονοτικό πολιτικό κατεστημένο
Ωστόσο, η κριτική του Λευτέρη Νίκα δεν περιορίζεται στην αλβανική κυβέρνηση. Στρέφεται με ιδιαίτερη ένταση και προς το εσωτερικό της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, αποδίδοντας ευθύνες σε πολιτικούς παράγοντες που, κατά την άποψή του, συνέβαλαν στην επιδείνωση της κατάστασης.
«Δεν θα φτάναμε σε αυτό το σημείο αν δεν συνηγορούσε το δικό μας κατεστημένο», αναφέρει, κάνοντας λόγο για τυχοδιωκτισμό, καιροσκοπισμό και μικροκομματικές επιδιώξεις.
Στο στόχαστρό του βρίσκονται όσοι, όπως υποστηρίζει, προτίμησαν πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη αντί να υπερασπιστούν μακροπρόθεσμα τα συμφέροντα της μειονότητας. Ασκεί, μάλιστα, κριτική σε πολιτικούς και παράγοντες που, κατά την εκτίμησή του, διαμόρφωσαν επί χρόνια τις πολιτικές αντιλήψεις μιας ολόκληρης γενιάς, χωρίς να διασφαλίσουν τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση της ζωής στις μειονοτικές περιοχές.
Η αιχμή της παρέμβασής του αφορά τη διάσταση ανάμεσα στην πολιτική εκπροσώπηση και στο πραγματικό αποτέλεσμα για την κοινωνία. Το ερώτημα που θέτει είναι εάν η διαχείριση των μειονοτικών υποθέσεων υπηρέτησε ουσιαστικά την επιβίωση του Ελληνισμού ή εάν εγκλωβίστηκε σε προσωπικές φιλοδοξίες και κομματικούς συσχετισμούς.
Η γενιά που έφυγε και η ευθύνη για τα παιδιά
Ο πρόεδρος του ΕΕΜΜ–MEGA διακρίνει τις ευθύνες των προηγούμενων γενεών από την υποχρέωση της σημερινής να δημιουργήσει νέες προοπτικές. Αναφέρεται στη δική του μεταβατική γενιά, η οποία απέκτησε γνώσεις και εμπειρίες, αλλά ταυτόχρονα βίωσε την απομάκρυνση από τον τόπο καταγωγής και την εγκατάλειψη των κοινοτήτων.
Το μήνυμά του είναι ότι η μετανάστευση και η ένταξη σε έναν ευρύτερο κόσμο δεν πρέπει να σημαίνουν απώλεια της σχέσης με την πατρίδα και τις ρίζες.
Η ευθύνη, όπως την περιγράφει, περνά πλέον στα παιδιά και στους νέους ανθρώπους. Η επόμενη γενιά καλείται να μετατρέψει την εμπειρία της απομάκρυνσης σε δύναμη δημιουργίας, ώστε τα χωριά της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας να αποκτήσουν ξανά ζωή και προοπτική.
Κάλεσμα για κοινό μέτωπο με την αλβανική κοινωνία
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της παρέμβασης είναι η προσπάθεια του Λευτέρη Νίκα να συνδέσει την κατάσταση της μειονότητας με τα προβλήματα της ευρύτερης αλβανικής κοινωνίας.
Απευθύνεται στην αλβανική διανόηση, στη μεσαία τάξη και στη νεολαία, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αναγνωριστούν οι ομοιότητες ανάμεσα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της χώρας και σε εκείνες που βιώνει ο Ελληνισμός της Αλβανίας.
Παράλληλα, καλεί την Ελληνική Εθνική Μειονότητα να αφουγκραστεί και να εμπνευστεί από τη δυναμική της αλβανικής νεολαίας.
Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τα στενά όρια της μειονοτικής πολιτικής σε ένα ευρύτερο πεδίο διεκδίκησης θεσμών, δικαιωμάτων και πολιτικής αλλαγής. Η θέση που διατυπώνει είναι ότι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων της μειονότητας δεν μπορεί να αποκοπεί από τη συνολική πορεία της αλβανικής κοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, ζητά από την παλαιά πολιτική τάξη να συμβάλει σε μια ειρηνική μετάβαση, με υπευθυνότητα και ωριμότητα, αντί να λειτουργεί ως εμπόδιο στην αλλαγή.
Ο Μενέλαος, ο Πρωτέας και το «τέρας» της εξουσίας
Η παρέμβαση ολοκληρώνεται με μια αναφορά στην Οδύσσεια του Ομήρου, η οποία συμπυκνώνει τον συμβολισμό που επιλέγει ο πρόεδρος του ΕΕΜΜ–MEGA για να περιγράψει την πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση.
Επικαλείται την ιστορία του Μενέλαου και του Πρωτέα. Στην ομηρική αφήγηση, ο Πρωτέας αλλάζει διαρκώς μορφές, επιχειρώντας να ξεφύγει από εκείνους που επιδιώκουν να τον συγκρατήσουν και να αποσπάσουν τις απαντήσεις του.
Ο Νίκας χρησιμοποιεί αυτή την εικόνα ως παραλληλισμό για ένα καθεστώς που, όπως υποστηρίζει, αλλάζει πρόσωπα και τρόπους δράσης, χωρίς να εγκαταλείπει την ουσία της πολιτικής του.
«Δεν μπορούμε να συμβιβαστούμε με καμία από τις μορφές που παίρνει το καθεστώς, με καμία από τις προβιές που φοράει», τονίζει.
Η αναφορά του καταλήγει σε ένα μήνυμα προς τη νεολαία: να παραμείνει σταθερή, να μην υποκύψει στον φόβο και να επιμείνει στη διεκδίκηση της αλλαγής.
Για τον πρόεδρο του ΕΕΜΜ–MEGA, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αλλαγή προσώπων στην εξουσία, αλλά η δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν στους πολίτες να ζουν με αξιοπρέπεια, να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους και να σχεδιάζουν το μέλλον τους στον τόπο τους.
Το τελικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι σαφές: η επιβίωση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην καταγγελία των προβλημάτων ή στην αναζήτηση ευθυνών για το παρελθόν. Προϋποθέτει πολιτική ανανέωση, ενεργή συμμετοχή της νέας γενιάς και μια νέα αντίληψη για τη σχέση της μειονότητας με την αλβανική κοινωνία.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι κατά πόσο αυτή η έκκληση για αλλαγή μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, ικανές να ανακόψουν την ερήμωση, να προστατεύσουν την περιουσία και να δώσουν ξανά προοπτική στις ελληνικές κοινότητες της Αλβανίας.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών