Νίκος Κοτζιάς, "Τους συστήνω να κοιτάξουν τα μεγέθη των δυο κρατών"

Σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων, με την Τουρκία να «γκριζάρει» το Αιγαίο, την Αλβανία να προκαλεί και την ευρύτερη γειτονιά της Ανατολικής Μεσογείου να φλέγεται, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς μιλάει στο "Εθνος" για όλα όσα μας «καίνε», στέλνοντας τα δικά του μηνύματα προς τους έξω αλλά και τους μέσα.

Πώς κρίνετε την αναφορά του Επιτρόπου Γ. Χαν σε «τσάμικο ζήτημα»;

Ελλάδα και Αλβανία είναι σε διαπραγμάτευση σε ζητήματα που έχουν διαφορές και διαφωνίες. Το μέσο της διπλωματίας είναι η διαπραγμάτευση. Στο πλαίσιο αυτής της διαπραγμάτευσης η άλλη πλευρά ζήταγε να συζητηθεί και το ανύπαρκτο πρόβλημα που αναφέρετε. Κάτι τέτοιο δεν έγινε αποδεκτό.

Ο Επίτροπος Χαν, υπεύθυνος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις διαδικασίες διεύρυνσης και επί των εκθέσεων για κάθε υποψήφια χώρα ξεχωριστά, έκανε στο ζήτημα που με ρωτάτε τρία λάθη. Το πρώτο, χωρίς να έχει καμία εξουσιοδότηση και ρόλο βγήκε και δημοσιοποίησε κατάλογο θεμάτων διαπραγμάτευσης. Το δεύτερο, χειρότερο από το πρώτο, είναι ότι συμπλήρωσε τον κατάλογο με ένα ανύπαρκτο θέμα. Το τρίτο είναι ότι με αυτό τον τρόπο κινδύνεψε να τινάξει στον αέρα τη διαπραγμάτευση. Θα είδατε το γράμμα μου που τα εκθέτω όλα αυτά στην ίδια την Επιτροπή και της καταγράφω τις πολλαπλές παραβιάσεις της αλήθειας, αλλά και των συνθηκών.

Δυστυχώς ορισμένοι από την αξιωματική αντιπολίτευση συνηθίζουν να υιοθετούν οτιδήποτε λέει ο οποιοσδήποτε αρκεί να στρέφεται σε βάρος της Ελλάδας και της εξωτερικής μας πολιτικής. Ελπίζω κάποια στιγμή να συνέλθουν.

Η αλβανική κυβέρνηση επιμένει στο θέμα των Τσάμηδων. Πώς κρίνετε την εν λόγω επιμονή;

Το γεγονός είναι ότι κυβερνούν με το κόμμα των Τσάμηδων και υιοθετούν μέρος της ατζέντας του. Ομως, πρώτον, το ζήτημα εκείνων των Τσάμηδων που έκαναν εγκλήματα πολέμου στην Ελλάδα έχει κριθεί από τα δικαστήρια οριστικά και αμετάκλητα. Το τσάμικο αφορά αυτούς και όχι τις 160.000 ή και παραπάνω των Αλβανών-τσάμηδων που ουδεμία σχέση είχαν και ούτε έχουν με την Ελλάδα και τα εγκλήματα εκείνης της εποχής. Το δεύτερο λάθος είναι ότι κάποιοι μετά το 2008 και εξαιτίας της κρίσης υποτιμούν την Ελλάδα και θεωρούν ότι μπορούν να κάνουν παιχνίδια σε βάρος της.

Μήπως αγνοούν τους πραγματικούς συσχετισμούς;

Τους συστήνω να κοιτάξουν τα μεγέθη των δύο κρατών: Η Ελλάδα υπερέχει σε όλους τους τομείς, όπως, δεκαπλάσιο ΑΕΠ, πολύπλευρα ισχυρότερα αμυντικά συστήματα και συστήματα ασφάλειας, πολλαπλά εντονότερη οικονομική εξάρτηση από πλευράς τους (συνάλλαγμα μεταναστών, επενδύσεις, εμπόριο), διαφορετική ήπια ισχύ, ασυμμετρία παρουσίας στο διεθνές και περιφερειακό σύστημα. Καλό είναι, λοιπόν, κάποιοι να γίνουν ρεαλιστές και να συμβάλουν σε σχέσεις αμοιβαίου οφέλους και στη διευθέτηση των ανοικτών θεμάτων στη βάση του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου και παράδοσης.

Αφήνει η αλβανική επιμονή περιθώρια διαπραγμάτευσης στην ελληνική πλευρά;

Υπάρχουν φωνές ρεαλισμού και συνεργασίας στην Αλβανία. Υπάρχουν τα αντικειμενικά συμφέροντα και στις δύο χώρες που απαιτούν καλές σχέσεις. Δεν πρόκειται να κάνω πίσω από την αρχή ότι η Ιστορία είναι σχολείο για την εξωτερική πολιτική, αλλά όχι φυλακή της. Γνωρίζετε ότι στα Βαλκάνια συχνά παράγεται περισσότερος ιστορικός λόγος απ' ό,τι μπορεί να καταναλώσει η περιοχή. Μια περιοχή που είμαστε με απόσταση οι ισχυρότεροι και κατά προέκταση έχουμε και τις μεγαλύτερες ευθύνες προκειμένου να λυθούν τα προβλήματά της χωρίς παρεμβάσεις τρίτων. Να λυθούν τα προβλήματα με τις χώρες που θέλουν να ενταχθούν στην ΕΕ πριν αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις τους. Ελπίζω να αντιλαμβάνονται ότι αυτό είναι προς το συμφέρον τους.

Εχετε δεχθεί κριτική για τη μέθοδο διαπραγμάτευσης που ακολουθείτε με την Αλβανία.

Κάποιοι συνήθισαν να έχουν το υπουργείο σουρωτήρι πληροφόρησής τους. Να μαθαίνουν το τι συμβαίνει ακόμα και πριν από τον υπουργό. Η περίοδος αυτή τέλειωσε. Ο,τι οφείλει να είναι δημόσιο γίνεται δημόσια. Ο,τι απαιτεί διαπραγματεύσεις και προφύλαξή τους θα προφυλάσσεται. Γίναμε ξανά μια χώρα με εξωτερική πολιτική που εκτιμάται και γίνεται σεβαστή. Μια εξωτερική πολιτική νηφάλια, σοβαρή, με πλειάδα πρωτοβουλιών. Μόνο στον τελευταίο χρόνο φτιάξαμε πέντε νέους περιφερειακούς και διεθνείς θεσμούς. Οι πρωτοβουλίες μας βρήκαν ανταπόκριση, και αυτό δείχνει το διεθνές κύρος που επανακτά η χώρα.

Η εξωτερική πολιτική, αυτό είναι το πιστεύω μου, δεν είναι για δημοσιοσχεσίτες. Είναι για υπεύθυνους, μετρημένους πατριώτες που φροντίζουν όσο καλύτερα μπορούν τα συμφέροντα της χώρας.