Η Αλβανία μπροστά σε έναν ταχύ «δημογραφικό χειμώνα» – Ραγδαία πτώση γεννήσεων και προκλήσεις για το μέλλον

Η Αλβανία φαίνεται να εισέρχεται με επιταχυνόμενο ρυθμό σε μια κρίσιμη φάση δημογραφικής συρρίκνωσης, με τα τελευταία στοιχεία να σκιαγραφούν μια βαθιά μεταβολή στη δομή και τη δυναμική του πληθυσμού της. Η συνεχής πτώση των γεννήσεων, η γήρανση του πληθυσμού και η έντονη μετανάστευση νέων ανθρώπων συνθέτουν ένα περιβάλλον που προκαλεί ανησυχία για τη μελλοντική κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα της χώρας.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάζονται, ο αριθμός των γεννήσεων έχει μειωθεί δραστικά σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Από τις 82.125 γεννήσεις που καταγράφηκαν το 1990, ο αριθμός έχει υποχωρήσει σε περίπου 21.425 μέσα σε διάστημα 35 ετών. Μόνο το 2025 καταγράφηκε περαιτέρω μείωση της τάξης του 8,1% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, δηλαδή σχεδόν 1.900 λιγότερα νεογνά μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες.
Η πτωτική πορεία φαίνεται σταθερή τα τελευταία χρόνια: από 27.211 γεννήσεις το 2021, η χώρα έπεσε κάτω από το ψυχολογικό όριο των 25.000 το 2023, φτάνοντας σε νέο αρνητικό ρεκόρ το 2025.

Η ραγδαία συρρίκνωση του πληθυσμού αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων:
  • Γήρανση του πληθυσμού: Η μέση ηλικία έχει φτάσει τα 44,3 έτη, αυξάνοντας την πίεση στα κοινωνικά συστήματα.
  • Χαμηλή γονιμότητα: Ο δείκτης γονιμότητας έχει πέσει στο 1,21 παιδί ανά γυναίκα, σημαντικά κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης.
  • Μετανάστευση νέων: Η συνεχής φυγή εργαζομένων και νέων οικογενειών προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζει περαιτέρω τη δημογραφική ανανέωση.
Η κρίση δεν επηρεάζει ομοιόμορφα όλες τις περιοχές. Ορισμένες περιφέρειες βιώνουν έντονη πληθυσμιακή αποψίλωση. Η Ντίμπρα καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση γεννήσεων, ενώ ακολουθεί η Κορυτσά, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή αποδυνάμωση των ορεινών και αγροτικών περιοχών.
Ανησυχητικά σημάδια εμφανίζονται και σε οικονομικά ενεργές περιφέρειες. Στο Φίερι, στο Ελμπασάν και στην Αυλώνα καταγράφονται διψήφιες ποσοστιαίες μειώσεις, ενώ το Δυρράχιο – βασικός οικονομικός κόμβος – έχασε εκατοντάδες γεννήσεις μέσα σε ένα μόνο έτος. Παρόμοια τάση παρατηρείται και στη Λέζα.

Η πρωτεύουσα εξακολουθεί να εμφανίζει σχετική σταθερότητα, παραμένοντας το μοναδικό αστικό κέντρο όπου η μείωση είναι περιορισμένη. Παρόλα αυτά, ακόμη και στην Τιράνα ο ρυθμός αύξησης έχει σταματήσει, με 8.830 γεννήσεις και ελαφρά πτώση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δημογραφική πίεση επεκτείνεται πλέον σε όλη τη χώρα.

Η συνεχιζόμενη δημογραφική συρρίκνωση ενδέχεται να επηρεάσει βαθιά την αγορά εργασίας, το συνταξιοδοτικό σύστημα και τη συνολική αναπτυξιακή πορεία της Αλβανίας. Με λιγότερους νέους και περισσότερους ηλικιωμένους, η οικονομία θα χρειαστεί να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα με περιορισμένο εργατικό δυναμικό και αυξημένες κοινωνικές δαπάνες.
Η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί συνδυασμό πολιτικών που θα ενισχύσουν τη στήριξη των οικογενειών, θα περιορίσουν τη μετανάστευση νέων και θα δημιουργήσουν συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης. Χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, ο «δημογραφικός χειμώνας» κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια μακροχρόνια πρόκληση με βαθιές επιπτώσεις για το μέλλον της χώρας.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια