Σήμερα, Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών η διακεκριμένη Ελληνίδα ιστορικός και βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, προκαλώντας βαθιά συγκίνηση στον πνευματικό και ακαδημαϊκό κόσμο στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η Γλύκατζη‑Αρβελέρ ήταν μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της σύγχρονης ιστορικής επιστήμης, με διεθνή αναγνώριση και σπουδαίο επιστημονικό έργο που διαπέρασε σύνορα. Η πορεία της έμελε να γράψει ιστορία τόσο στη βυζαντινολογία όσο και στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Γεννημένη στις 29 Αυγούστου 1926 στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς, η Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Γαλλία. Εκεί αφιερώθηκε στη βυζαντινή έρευνα και πολύ γρήγορα καθιερώθηκε ως μια από τις κορυφαίες μελετήτριες του Βυζαντίου.
Η διάκρισή της δεν άργησε να έρθει: το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, και το 1976 σημείωσε ένα μοναδικό ορόσημο στην ιστορία της ανώτατης εκπαίδευσης, αναλαμβάνοντας ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη στα σχεδόν 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος.
Παράλληλα, υπηρέτησε όσο λίγοι ως πρύτανης και σε άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα και διεθνείς οργανισμούς, ενώ είχε αναγορευτεί σε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF, αναδεικνύοντας την αφοσίωσή της στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Το επιστημονικό έργο της Γλύκατζη‑Αρβελέρ περιλαμβάνει πολλά βιβλία, μελέτες και άρθρα για το Βυζάντιο, την ιστορία της χριστιανικής Ανατολής, αλλά και τον ρόλο της Ελλάδας και της Ανατολής στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η γραφή της ήταν ταυτόχρονα σοβαρή και προσιτή, γεγονός που της επέτρεψε να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό πέρα από την αυστηρά ακαδημαϊκή σφαίρα.
Σε όλη τη ζωή της δεν σταμάτησε να συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο, να δίνει διαλέξεις, να ενθαρρύνει νέους ερευνητές και να υπερασπίζεται τη σημασία της ιστορικής γνώσης για την κατανόηση του σύγχρονου κόσμου.
Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για τη βυζαντινολογία και τις ανθρωπιστικές σπουδές γενικότερα. Η παρουσία της στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα υπήρξε καθοριστική, και η κληρονομιά της θα συνεχίσει να εμπνέει μελετητές, φοιτητές και αναγνώστες για γενιές.
Η μνήμη της, ως μιας από τις σημαντικότερες Ελληνίδες διανοούμενες του 20ου και 21ου αιώνα, θα μείνει ανεξίτηλη στον κόσμο των γραμμάτων και πέρα από αυτόν.
Η Γλύκατζη‑Αρβελέρ ήταν μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της σύγχρονης ιστορικής επιστήμης, με διεθνή αναγνώριση και σπουδαίο επιστημονικό έργο που διαπέρασε σύνορα. Η πορεία της έμελε να γράψει ιστορία τόσο στη βυζαντινολογία όσο και στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Γεννημένη στις 29 Αυγούστου 1926 στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς, η Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Γαλλία. Εκεί αφιερώθηκε στη βυζαντινή έρευνα και πολύ γρήγορα καθιερώθηκε ως μια από τις κορυφαίες μελετήτριες του Βυζαντίου.
Η διάκρισή της δεν άργησε να έρθει: το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, και το 1976 σημείωσε ένα μοναδικό ορόσημο στην ιστορία της ανώτατης εκπαίδευσης, αναλαμβάνοντας ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη στα σχεδόν 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος.
Παράλληλα, υπηρέτησε όσο λίγοι ως πρύτανης και σε άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα και διεθνείς οργανισμούς, ενώ είχε αναγορευτεί σε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF, αναδεικνύοντας την αφοσίωσή της στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Το επιστημονικό έργο της Γλύκατζη‑Αρβελέρ περιλαμβάνει πολλά βιβλία, μελέτες και άρθρα για το Βυζάντιο, την ιστορία της χριστιανικής Ανατολής, αλλά και τον ρόλο της Ελλάδας και της Ανατολής στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η γραφή της ήταν ταυτόχρονα σοβαρή και προσιτή, γεγονός που της επέτρεψε να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό πέρα από την αυστηρά ακαδημαϊκή σφαίρα.
Σε όλη τη ζωή της δεν σταμάτησε να συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο, να δίνει διαλέξεις, να ενθαρρύνει νέους ερευνητές και να υπερασπίζεται τη σημασία της ιστορικής γνώσης για την κατανόηση του σύγχρονου κόσμου.
Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για τη βυζαντινολογία και τις ανθρωπιστικές σπουδές γενικότερα. Η παρουσία της στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα υπήρξε καθοριστική, και η κληρονομιά της θα συνεχίσει να εμπνέει μελετητές, φοιτητές και αναγνώστες για γενιές.
Η μνήμη της, ως μιας από τις σημαντικότερες Ελληνίδες διανοούμενες του 20ου και 21ου αιώνα, θα μείνει ανεξίτηλη στον κόσμο των γραμμάτων και πέρα από αυτόν.
Διαβάστε ακόμη

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών