Η γέννηση των Stay Behind δικτύων
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι δυτικές χώρες ανησυχούσαν για την επέκταση της Σοβιετικής Ένωσης στην Ευρώπη. Έτσι, δημιουργήθηκαν μυστικά δίκτυα «πίσω από τις γραμμές» (Stay Behind), τα οποία θα ενεργοποιούνταν σε περίπτωση εισβολής. Σημαντικό ρόλο στην οργάνωση και εκπαίδευση αυτών των δομών είχαν υπηρεσίες όπως η CIA και η MI6.
Τα δίκτυα αυτά λειτουργούσαν με άκρα μυστικότητα, συχνά χωρίς γνώση ευρέος φάσματος κυβερνητικών αξιωματούχων. Περιλάμβαναν εκπαιδευμένους πράκτορες, κρυψώνες όπλων και σχέδια για σαμποτάζ και αντιστασιακές επιχειρήσεις.
Η «Κόκκινη Προβιά» στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το δίκτυο Stay Behind έλαβε την κωδική ονομασία «Κόκκινη Προβιά» (Red Sheepskin). Η δημιουργία του συνδέεται με την έντονη γεωπολιτική σημασία της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και με το πρόσφατο τότε παρελθόν του εμφυλίου πολέμου.
Το ελληνικό δίκτυο συνεργάστηκε με ειδικές στρατιωτικές μονάδες και είχε ως κύριο σκοπό την οργάνωση αντιστασιακών πυρήνων σε περίπτωση σοβιετικής ή φιλοσοβιετικής κατάληψης της χώρας. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, περιλάμβανε εκπαίδευση σε μυστικές επιχειρήσεις, συλλογή πληροφοριών και δημιουργία υποδομών για μελλοντική δράση.
Η «Operation Gladio» και οι ευρωπαϊκές αποκαλύψεις
Το πιο γνωστό Stay Behind δίκτυο ήταν η Operation Gladio στην Ιταλία. Η ύπαρξή του αποκαλύφθηκε δημόσια το 1990 από τον τότε πρωθυπουργό Giulio Andreotti, γεγονός που προκάλεσε πολιτικούς σεισμούς σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Μετά τις αποκαλύψεις, έγινε γνωστό ότι παρόμοια δίκτυα λειτουργούσαν σε αρκετά κράτη, όπως η Τουρκία, το Βέλγιο και η Ελβετία. Η δημόσια συζήτηση εστίασε όχι μόνο στον αντικομμουνιστικό τους ρόλο, αλλά και σε κατηγορίες περί πολιτικής παρέμβασης ή εμπλοκής σε αμφιλεγόμενες επιχειρήσεις.
Ιστορική αξιολόγηση και αντιπαραθέσεις
Η «Κόκκινη Προβιά» και τα ευρωπαϊκά Stay Behind δίκτυα αποτελούν μέχρι σήμερα αντικείμενο έντονης ιστορικής και πολιτικής συζήτησης. Υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι επρόκειτο για αναγκαία μέτρα άμυνας σε ένα κλίμα έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Αντίθετα, επικριτές τονίζουν την έλλειψη δημοκρατικού ελέγχου και τις πιθανές σκιώδεις δραστηριότητες.
Η αποτίμηση αυτών των δομών παραμένει περίπλοκη: συνδυάζει τον φόβο της εποχής, τη λογική της μυστικής δράσης και τη σύγκρουση ανάμεσα στην ασφάλεια και τη διαφάνεια.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών