Ο πόλεμος Ρωσίας και Γεωργίας το 2008

Ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας τον Αύγουστο του 2008 αποτέλεσε μία από τις πιο κρίσιμες συγκρούσεις στον μετασοβιετικό χώρο και σημάδεψε βαθιά τις σχέσεις της Ρωσία με τη Γεωργία, καθώς και τη γεωπολιτική ισορροπία στον Νότιο Καύκασο. Η σύγκρουση επικεντρώθηκε στις αποσχισθείσες περιοχές της Νότια Οσετία και της Αμπχαζία.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η Γεωργία βρέθηκε αντιμέτωπη με αποσχιστικά κινήματα στη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία. Και οι δύο περιοχές είχαν αυτόνομο καθεστώς κατά τη σοβιετική περίοδο, αλλά με την ανεξαρτησία της Γεωργίας επιδίωξαν αποσύνδεση από την Τιφλίδα.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ξέσπασαν συγκρούσεις, που οδήγησαν σε de facto απόσχιση των δύο περιοχών, με τη στήριξη — άμεση ή έμμεση — της Ρωσίας. Έκτοτε, ρωσικές «ειρηνευτικές» δυνάμεις στάθμευαν στη Νότια Οσετία.

Η ένταση αυξήθηκε μετά την «Επανάσταση των Ρόδων» το 2003, όταν ο φιλοδυτικός πρόεδρος Μιχαήλ Σαακασβίλι ανέλαβε την εξουσία και έθεσε ως στόχο την ένταξη της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ και την επαναφορά των αποσχισμένων περιοχών υπό τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης.
Μετά την «Επανάσταση των Ρόδων» (2003), ο πρόεδρος Μιχαήλ Σαακασβίλι επιδίωξε στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Η Γεωργία:
  • Συμμετείχε σε αποστολές στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
  • Αναδιοργάνωσε τις ένοπλες δυνάμεις της με δυτική εκπαίδευση.
  • Έλαβε οικονομική και στρατιωτική βοήθεια από την Ουάσινγκτον.
Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι (Απρίλιος 2008), η Γεωργία δεν έλαβε άμεσα Σχέδιο Δράσης Ένταξης (MAP), αλλά διατυπώθηκε η πολιτική δέσμευση ότι «θα γίνει μέλος». Η διατύπωση αυτή θεωρήθηκε από τη Μόσχα απειλή για τη στρατηγική της επιρροή στον Καύκασο.

Η κρίση κορυφώθηκε τη νύχτα της 7ης προς 8η Αυγούστου 2008, όταν οι γεωργιανές δυνάμεις εξαπέλυσαν στρατιωτική επιχείρηση για την ανακατάληψη της πρωτεύουσας της Νότιας Οσετίας, Τσχινβάλι.
Η Ρωσία αντέδρασε άμεσα, στέλνοντας μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις μέσω της σήραγγας Ρόκι και εξαπολύοντας αντεπίθεση όχι μόνο στη Νότια Οσετία αλλά και βαθύτερα στο γεωργιανό έδαφος. Παράλληλα, άνοιξε δεύτερο μέτωπο στην Αμπχαζία.

Οι ρωσικές δυνάμεις προέλασαν γρήγορα, καταλαμβάνοντας στρατηγικά σημεία και βομβαρδίζοντας υποδομές εντός της Γεωργίας. Ο πόλεμος διήρκεσε πέντε ημέρες και έληξε με τη μεσολάβηση της Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα του τότε προέδρου της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου:
  • Οι ΗΠΑ καταδίκασαν τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση.
  • Παρείχαν πολιτική και ανθρωπιστική υποστήριξη στη Γεωργία.
  • Δεν παρενέβησαν στρατιωτικά.
Η κυβέρνηση του προέδρου Τζορτζ Γ. Μπους απέφυγε άμεση εμπλοκή, καθώς μια στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία θα μπορούσε να κλιμακωθεί ανεξέλεγκτα.
Η σύγκρουση ανέδειξε ένα κρίσιμο ζήτημα: η Γεωργία ήταν στενός εταίρος της Δύσης, αλλά όχι μέλος του ΝΑΤΟ — άρα δεν καλυπτόταν από το Άρθρο 5.

Μετά την κατάπαυση του πυρός:
  • Η Ρωσία αναγνώρισε επισήμως την ανεξαρτησία της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας.
  • Η πλειονότητα της διεθνούς κοινότητας συνέχισε να θεωρεί τις περιοχές αυτές τμήμα της Γεωργίας.
  • Η Μόσχα ενίσχυσε τη στρατιωτική της παρουσία στις δύο περιοχές.
  • Οι σχέσεις Ρωσίας–Δύσης επιδεινώθηκαν σημαντικά.
Ο πόλεμος του 2008 θεωρείται από πολλούς αναλυτές πρόδρομος μεταγενέστερων ρωσικών παρεμβάσεων στον μετασοβιετικό χώρο, όπως στην Ουκρανία το 2014.

Η σύγκρουση του 2008 ανέδειξε:
  • Την ευθραυστότητα των μετασοβιετικών συνόρων
  • Τον ανταγωνισμό Ρωσίας–Δύσης για επιρροή στον Καύκασο
  • Τη σημασία των «παγωμένων συγκρούσεων» στη διεθνή πολιτική
Παρά τη σύντομη διάρκειά του, ο πόλεμος είχε μακροχρόνιες γεωπολιτικές συνέπειες. Μέχρι σήμερα, η Νότια Οσετία και η Αμπχαζία λειτουργούν ως de facto ανεξάρτητες οντότητες υπό ισχυρή ρωσική επιρροή, ενώ η σύγκρουση παραμένει ανοιχτή πληγή στις σχέσεις Ρωσίας–Γεωργίας.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια