Σαμαράς κατά κυβέρνησης για Κρήτη και Κάσο: «Τα εθνικά δικαιώματα δεν διαπραγματεύονται»

Η νέα δημόσια παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνης Σαμαράς επαναφέρει με οξύ τρόπο στο προσκήνιο τα ελληνοτουρκικά και τη στρατηγική της κυβέρνησης στα ενεργειακά και τα κυριαρχικά δικαιώματα. Με αφορμή τη σύμβαση της Ελλάδας με την Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτη και τις αντικρουόμενες δηλώσεις Αθήνας–Λευκωσίας για περιστατικό στην Κάσος, ο κ. Σαμαράς θέτει ευθέως θέμα διαχείρισης των εθνικών θεμάτων και ζητεί απαντήσεις.

Η σύμβαση με τη Chevron στο μικροσκόπιο
Στην ανάρτησή του, ο πρώην πρωθυπουργός εστιάζει σε διατυπώσεις της σύμβασης που –όπως υποστηρίζει– αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο «αποχώρησης από περιοχές που μπορεί να μην αποτελούν μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ». Κατά τον ίδιο, τέτοιες προβλέψεις δημιουργούν εύλογα ερωτήματα: συνιστούν απλή νομική πρόβλεψη για μελλοντικά ενδεχόμενα ή υποδηλώνουν έμμεση αποδοχή αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων;
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει παρουσιάσει τη συμφωνία ως ψήφο εμπιστοσύνης στις ελληνικές θέσεις και ως βήμα ενίσχυσης της ενεργειακής στρατηγικής της χώρας. Σε διεθνές επίπεδο, είναι σύνηθες οι συμβάσεις έρευνας σε μη οριοθετημένες ή αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές να περιλαμβάνουν ρήτρες προσαρμογής σε περίπτωση μεταβολής των ορίων. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, είναι πολιτικό: πώς ερμηνεύεται αυτή η πρόβλεψη στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον και ποιο μήνυμα εκπέμπει.

Η Κάσος και οι διαφορετικές αφηγήσεις
Το δεύτερο σκέλος της παρέμβασης αφορά δηλώσεις από την Κύπρος περί παρεμπόδισης ερευνών από την Τουρκία στην περιοχή της Κάσου, σε αντίθεση με τη διαβεβαίωση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ότι «το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε απολύτως και δεν υπήρξε καμία απολύτως υποχώρηση».
Η αντίφαση αυτή, όπως επισημαίνει ο κ. Σαμαράς, δεν μπορεί να μένει αναπάντητη. Αν υπήρξε παρεμπόδιση, ποια ήταν η ελληνική αντίδραση; Αν δεν υπήρξε, γιατί διατυπώθηκε διαφορετική εικόνα από κυπριακής πλευράς; Σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, η ενιαία γραμμή Αθήνας–Λευκωσίας έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο σε επίπεδο ουσίας όσο και σε επίπεδο συμβολισμού.

Πολιτική πίεση και εσωτερικό μήνυμα
Η παρέμβαση Σαμαρά δεν είναι απλώς μια τοποθέτηση επί τεχνικών όρων σύμβασης. Αποτελεί πολιτικό μήνυμα προς την κυβέρνηση, αλλά και προς την ευρύτερη κεντροδεξιά παράταξη, ότι τα εθνικά θέματα δεν προσφέρονται για ασάφειες. Με τη φράση «Αυτά δεν λέγονται “ήρεμα νερά”», ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβητεί ευθέως τη στρατηγική αποκλιμάκωσης με την Άγκυρα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ηρεμία δεν μπορεί να επιτυγχάνεται με υποχωρήσεις ή γκρίζες ζώνες.

Το ζητούμενο: καθαρές απαντήσεις

Σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλονται και οι ενεργειακές εξελίξεις επηρεάζουν στρατηγικές επιλογές, η δημόσια συζήτηση για τα κυριαρχικά δικαιώματα είναι αναπόφευκτη. Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει από την παρέμβαση Σαμαρά είναι αν η κυβέρνηση μπορεί να διαλύσει κάθε σκιά αμφιβολίας με σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Διότι στα εθνικά ζητήματα, πέρα από τις νομικές ρήτρες και τις διπλωματικές διατυπώσεις, αυτό που τελικά μετρά είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών ότι η χώρα ασκεί τα δικαιώματά της χωρίς αμφισημίες.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια