Όταν το κράτος απουσιάζει: Οι κάτοικοι ανοίγουν μόνοι τους τον δρόμο προς τον αρχαιολογικό θησαυρό της Φοινίκης

Η αποκατάσταση ενός δρόμου προς έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αλβανίας, που βρίσκεται στον χώρο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, το Αρχαιολογικό Πάρκο Φοινίκης, δεν θα έπρεπε να απαιτεί την αυτοθυσία των κατοίκων ούτε να αποτελεί προϊόν εγκατάλειψης και αδιαφορίας των αρμόδιων αρχών. Κι όμως, η πραγματικότητα που αποκαλύπτεται είναι αποκαρδιωτική και, ταυτόχρονα, αποκαλυπτική της διοικητικής ανεπάρκειας που χαρακτηρίζει τη διαχείριση κρίσιμων υποδομών.

Για μήνες ολόκληρους, μετά από έντονες βροχοπτώσεις που προκάλεσαν εκτεταμένες κατολισθήσεις, ο δρόμος που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο παρέμεινε αδιάβατος. Η πρόσβαση είχε ουσιαστικά διακοπεί, με αποτέλεσμα επισκέπτες να αναγκάζονται να προσεγγίζουν το σημείο πεζή, μέσα από δύσβατα μονοπάτια, ενώ οι κάτοικοι βίωναν έναν ιδιότυπο αποκλεισμό από τον ίδιο τους τον τόπο.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο η φυσική καταστροφή, αλλά η θεσμική αδράνεια που ακολούθησε. Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης προς τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, όπως η Πολιτική Προστασία και τα εποπτεύοντα υπουργεία, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική και έγκαιρη παρέμβαση. Η απουσία συντονισμού και δράσης ανέδειξε με τον πιο σαφή τρόπο την ανεπάρκεια ενός συστήματος που φαίνεται να λειτουργεί μόνο σε επίπεδο ανακοινώσεων και όχι επί του πεδίου.

Το αποτέλεσμα ήταν να αναλάβουν οι ίδιοι οι κάτοικοι την αποκατάσταση της πρόσβασης. Με περιορισμένα μέσα, χωρίς την τεχνική υποστήριξη ή τον εξοπλισμό που διαθέτει η πολιτεία, προχώρησαν σε μια παρέμβαση που κανονικά θα έπρεπε να αποτελεί ευθύνη των δημόσιων φορέων. Αυτή η εξέλιξη δεν είναι απλώς μια πράξη τοπικής αλληλεγγύης· είναι μια ηχηρή καταγγελία της κρατικής απουσίας. Ιδιαίτερα στις περιοχές που διαβιεί η Εθνική Ελληνική Μειονότητα και σε οτιδήποτε Ελληνικό.
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: όταν ένας δρόμος προς έναν αρχαιολογικό χώρο διεθνούς σημασίας παραμένει κλειστός για μήνες και τελικά ανοίγει από τους ίδιους τους κατοίκους, τότε δεν μιλάμε απλώς για ένα τεχνικό πρόβλημα. Μιλάμε για θεσμική αποτυχία.

Η διαχείριση τέτοιων περιστατικών δεν μπορεί να στηρίζεται στην υπομονή ή την πρωτοβουλία των πολιτών. Απαιτεί προληπτικό σχεδιασμό, άμεση κινητοποίηση και υπευθυνότητα. Η αδράνεια που παρατηρήθηκε στην περίπτωση του Αρχαιολογικού Πάρκου Φοινίκης δεν πλήττει μόνο την καθημερινότητα των κατοίκων, αλλά και την πολιτιστική και τουριστική αξιοποίηση της περιοχής.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί δεν είναι αν οι κάτοικοι μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους — το απέδειξαν ήδη. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί οι αρμόδιοι φορείς δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να κάνουν το αυτονόητο.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια