Με το βλέμμα στραμμένο στην ορεινή Λεσινίτσα

Του Τηλέμαχου Λαχανά 

Στην ορεινή Λεσινίτσα που είναι προικισμένη με όλες τις χάρες και την ευλογία του Παντοδύναμου! Τα βουνά με τις προσθήκες και την βλάστηση, το καθάριο νερό, χειμώνα καλοκαίρι η καθαρή ατμόσφαιρα, η κτηνοτροφία, το κυνήγι και η φιλοξενία που όπου και αν βρεθεί ο Λεσινιτσιώτης μένει Λεσινιτσιώτης, εξαίρεση αυτών που ενδίδουν επωφελούμενοι διακρίσεις. Με χαροποιεί το γεγονός που ακούω και διαβάζω ότι πολλοί νέοι και νέες Λεσινιτσιώτες, απ όπου και αν βρίσκονται στην προσφυγιά, σε επίσημες εορτές και μνημονεύσεις παρευρίσκονται στην ιδιαίτερη πατρίδα τους, στο χωριό τους!
Και τιμή τους γιατί η Λεσινίτσα, εκτός από θεοπρόβλητη, τυχαίνει να είναι και ο μοναδικός κρίκος που απέμεινε για να συνδέει τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό των περιοχών Βούρκου, Ριζών και Χιμάρας, με της Δρόπολης και του Πωγωνίου. Με το «μοναδικός κρίκος» έχω υπόψη μου την ημέρα που θα γίνει γεγονός και ο δρόμος Λεσινίτσα-Κρά και Κακαβιά, για τον οποίο έχω αναφερθεί αρκετές φορές, αλλά το γιατί αργοπορεί με βάζει σε κακόβουλες σκέψεις

Με την Λεσινίτσα με συνδέουν παλιές αναμνήσεις, την περίοδο πριν του 1990 και μετά του 1990! Την θεωρώ μεν θεοπρόβλητη, καθώς οι χάρες της δεν είναι παρά Θεού Φώτιση. Εκτός αν Θεού Φώτιση είναι και η παρουσία μου κατά διαστήματα, ίσως για να προσφέρω ακόμα και στοχαζόμενος, γιατί δεν εξηγείται αλλιώς το γεγονός ότι το 1996 π.χ. όντας ακόμα στιγματισμένος (ως) με κακή βιογραφία, αλλά και απλησίαστος στην Προξενική Αρχή Αργυροκάστρου, πρωτίστως και στην Πρεσβεία Τιράνων, να μου έχουν αναθέσει διαμέσου αείμνηστου Τοπογράφου, τον οποίο και είχα μαθητεύσει, την προμελέτη του δρόμου που θα συνέδεε την Λεσινίτσα με το Κρά και το Τελωνείο της Κακαβιάς, έχοντας 400. 000.000 δραχμές για τον δρόμο που ανέφερά, δωρεά από το κράτος της Κύπρου! Διαμέσου του Διευθυντή της άλλοτε Επιχείρησης Οδοποιίας ο Τοπογράφος ήρθε σε εμένα για να προμελετήσουμε την χάραξη του εν λόγο δρόμου και να παρουσιάσομε προϋπολογισμό.

Επειδή τότε πότε-πότε δημοσιογραφούσα στην Εφημερίδα «ΛΑΪΚΟ ΒΗΜΑ» είχα μάθει και δημοσιεύσει ότι ο δρόμος είχε αναβληθεί από τους Έπαρχους της περιοχής του Βούρκου, γιατί ήθελαν με αυτά τα χρήματα να χρηματοδοτούνταν άλλος δρόμος, από την Λιβαδειά προς Πόβλα. Αργότερα έμαθα ότι για τον δρόμο είχε χρηματοδοτήσει 625. 000 (χιλιάδες) €. και μια Μ.Κ.Ο. της Εκκλησίας της Ελλάδας! Εκτός από μια λωρίδα καλοκαιρινού χωματόδρομου, μέχρι το Κουρά, ούτε ο δρόμος έγινε, αλλά χάθηκαν και τα χρήματα!. Αν αργότερα που γνωρίστηκα με τον Πρόξενο Αργυροκάστρου έμαθα ποια η τύχη των πρώτων χρημάτων, τα χρήματα της Μ.Κ.Ο. της Εκκλησίας τι έγιναν; Εκτός αν τα μοίρασαν στις οικογένειες του χωριού και δεν το έμαθα! Δρόμος που με το άνοιγμα του ήλπιζα η νεολαία της Λεσινίτσας μαζί με τις νεολαίες της Δρόβιανης, του Κουρά, της Βόδριστας, του Βοδίνου, της Πέπελης κ.α. θα διοργάνωναν από κοινού δραστηριότητες, που θα συνέβαλαν ώστε να διακόπτονταν και η ερήμωση των χωριών μας.

΄Όταν τον Απρίλη του 1988, ήρθε η ώρα να ανέβω ξανά στην Λεσινίτσα, ως Έφορος Πολιτιστικών Μνημείων, ο στοχασμός μου έγινε πιο δραστήριος.

Να μη αναφερθώ π.χ. ότι είχα προτείνει στον τότε Έπαρχο να μετέτρεπε το «Φωνιάρικο σπίτι του Ζήση, το μετέπειτα Νοσοκομείο, σε Κέντρο Υποδοχής Νεολαίων από διάφορες περιοχές για από κοινού εξορμήσεις;

Να μη αναφερθώ για την πρόταση για μια πολυκατοικία στο Κέντρο του Θεολόγου που θα στέγαζε τις 5-6 οικογένειες εναπομείναντες στο Γιανιτσάτι;

Να μη αναφερθώ στο ότι ο Δήμαρχος Ιωαννίνων όταν είχε έρθει για επίσκεψη στο Αρχαίο Βουθρωτό, συνοδευόμενος από τον Αλβανό Πρόξενο Ιωαννίνων, μου είχε προτείνει να μεσολαβούσα, καθώς είχα γνωριστεί πιο πριν με τον Δήμαρχο, για ανέγερση στον Θεολόγο Γαλακτοκομικής Μονάδας για παραγωγή Φέτας, αφού πρωτίστως αυτοί θα εξασφάλιζαν τα χρήματα από Ευρωπαϊκά Κονδύλια και θα ενδιαφέρονταν για την διεξαγωγή της Φέτας; Είχα προτείνει και την τοποθεσία και το πως θα εξασφαλίζονταν το πρόβειο γάλα, συμπεριλαμβάνοντας και τα χωριά της Πάνω Δρόπολης, αλλά και την δημιουργία ενός κοπαδιού, όπου και εγώ θα αγόραζα 10 προβατίνες κ.α. κ.α,!

Να μη αναφερθώ για την τεράστια προσφορά μας, μαζί με τον αριστοτέχνη και χρυσοχέρη Χρήστο Καραγιάννη από το Κουλουράτι, ο οποίος με εργάτες από τον τότε Συνεταιρισμό έγινε γνωστός για την συντήρηση των πολιτιστικών μνημείων της περιοχής του Θεολόγου, ξεκινώντας από την Λεσινίτσα; Επ ευκαιρία να αναφερθώ και για την περίπτωση της Μονής του Αγίου Αθανασίου (Γερμανού) όπου όταν ήρθε η σειρά της για συντήρηση βρήκαμε μέσα περίπου 60 σακούλες με οστά που ήδη είχαν και τα ονόματα, προερχόμενα από το κοιμητήριο της Κάτω Λεσινίτσας, μάλιστα περικλειόμενα και από τοίχο με μπετό. Ειδοποιήθηκαν με έγγραφο η τότε Διοίκηση του Συνεταιρισμού και η Τοπική Εξουσία για να τραβούσαν τις σακούλες με τα οστά, ώστε να απελευθερωθεί το εσωτερικό του ναού, μάλιστα περιμέναμε απάντηση και πάνω από ένα μήνα, αλλά που απάντηση! Τότε ανοίξαμε μόνοι μας κοινό τάφο, νομίζω 2Χ2μ. δίπλα στο βόρειο-ανατολικό άκρο του τοίχου της περίφραξης και τα ενταφιάσαμε. Μετά το 1990 όμως και εγώ και ο Χρήστος ειδοποιήσαμε τους Λεσινιτσιώτες, ώστε όταν έρχονταν ιερέας στο χωριό να μνημόνευαν με τρισάγιο και τον τάφο, αλλά δυστυχώς!

Αμέτρητες οι επεμβάσεις μας νόμιμα και μη νόμιμα, σχεδόν σε όλα τα θρησκευτικά μνημεία, από την Πάνω Λεσινίτσα μέχρι Μάλτσιανη και τη Δίβρη! Αν και περιττή η αναφορά τους καθώς το άρθρο βγαίνει μακροσκελή, ενώ πρέπει να αναφέρω και την περίοδο πριν του 1990, κυρίως για το μεγάλο αρδευτικό έργο της Λεσινίτσας!

Ήταν η περίοδος που (δήθεν) εξ αιτίας κακής βιογραφίας με είχαν μεταθέσει στον Άγιο Βασίλη στα παραθαλάσσια ως τεχνικό οικοδομών, (δήθεν) μακριά από τα σύνορα. Με ένα πιστικό γράμμα που είχα στείλει στον άλλοτε Υπουργό Εσωτερικών, αείμνηστο Καντρί Αζμπή, ανάγκασα τους ένθερμους «κέρβερους» διώχτες μου για ορισμένη χρονική περίοδο να κάνουν πίσω, οπότε επέστρεψα στην Ε.Ε. Έργων ως Τοπογράφος. Περίοδος που μου ανετέθη και το καθήκον να εφαρμόσω το αρδευτικό δίχτυο που είχε προσχεδιάσει ο Λεσινιτσιώτης Μηχανικός Τοπογράφος και Διευθυντής της Επιχείρησης Υδάτων της Περιφέρειας, αείμνηστος Ν. Μπαλκόνης. Αν και δυσαρεστημένος από ανείπωτες περιπέτειες, δέχτηκα με ευχαρίστηση να προσφέρω τις γνώσεις μου, περί εφαρμογής του προσχεδίου, καθώς κινούμενος εντός των ορίων του προϋπολογισμού του όγκου δουλειάς χρειάζονταν και κάποιες παραλλαγές.

Διευκρινίζω ότι το προσχέδιο κινούνταν βάση της νομοθεσίας του κράτους, δηλαδή εκτός της καλλιεργήσιμης γης του Συνεταιρισμού δεν επιτρέπονταν σε οικογένειες να διατηρούν κηπάκια με ζαρζαβατικά, όπως και σπιτικά ζώα. Αναφέρθηκα στα παραπάνω για να επισημάνω ότι ο σχεδιαστής, υποχρεωμένος να σεβαστεί τις νομοθετικές οδηγίες, χάραξε την αξονική γραμμή του καναλιού έξω από κηπάκια και άλλα ιδιωτικά εμπόδια, κατοικίες κ.λ.π., κάτι που εγώ κινούμενος από τον δικό μου χαρακτήρα επεδίωξα το αντίθετο.

Ξεκινώντας από την αρχή του καναλιού στην Πάνω Λεσινίτσα π.χ ανέβασα περίπου 10 μ. την ροή του καναλιού στον λόφο, ώστε να ποτίζονταν κάποιων τα κηπάκια. Επίσης στην Κάτω Λεσινίτσα, εκεί που ήταν εύκολο να ποτίζονται κάποια κηπάκια, γνωρίζοντας τον όγκο σκαψίματος ή της τοιχοποιίας βάση του σχεδίου, έκανα ιδιαίτερη μελέτη, ώστε η πρόσθετη δουλείά που χρειάζονταν. να συμπληρώνονταν από τον ίδιο τον χωρικό που θα επωφελούνταν. Στο σπίτι του Κοτσικόρη π.χ. για να ποτίζονταν το κηπάκι του και τα οπωροφόρα, χρειάστηκε να περάσουμε το κανάλι πάνω από το σπίτι του, με τοιχοποιία που έχτισε μόνος του, όπως και σε άλλες περιπτώσεις.

Η πιο κραυγαλέα περίπτωση όμως ήταν όταν άλλαξα την ροή του καναλιού από τον λάκκο πριν το χωριό Τσεροβίτσα, περίπου 3 χιλιόμετρα, ώστε το κανάλι που είχε σχεδιαστεί να περάσει στο τέλος του Χωριού το περάσαμε στην κορυφή του Χωριού. Θυμάμαι ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, ο αείμνηστος Φ. Γέρος, ανάλαβε με τους χωριανούς το σκάψιμο του καναλιού και όπου χρειάστηκε βάση της νέας μελέτης μου, την ολοκλήρωση της τοιχοποιίας.

Εννοείται για την παρακολούθηση των εργασιών βάση της νέας μελέτης και την ολοκλήρωση με επιτυχία του έργου, σημαντικό ρόλο έπαιξε η εχεμύθεια του Διβριώτη τεχνικού Βαγγέλη Τετράδη, αλλά και, αν ελλείψει παρουσίας του, η σιωπή και η μη ανάμειξη του αείμνηστου Μπαλκόνη.

Αν με αυτά τα ολίγα έγινα κατανοητός για τον αναγνώστη, καθώς είναι πολυάριθμες οι συμβουλές και οι επεμβάσεις μου και στα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής, κλείνω το περιεχόμενο του άρθρου, ελπίζοντας οι Λεσινιτσιώτες να συμπεράνουν από το θάρρος μου και για ποια περίοδο γίνεται λόγος για να γίνει χρήσιμη και η εμμονή τους, ώστε το χωριό τους να πρωτοστατήσει στην αναγέννηση όλης της Περιοχής, συμπεριλαμβάνοντας και χωριά της Δρόπολης, όπως το Κλεισάρι π.χ. Αν και αυτό θεοπρόβλητο με τόσες φυσικές χάρες, αν και με την συμβολή της Επιτροπής των Κλεισαριτών στην Ελλάδα έγιναν αρκετές προετοιμασίες, σήμερα αδυνατεί να ανταποκριθεί στα περαιτέρω βήματα που επιβάλλει ο επαναπατρισμός των κατοίκων και στο παράδειγμα που πρέπει να ακολουθήσουν και τα άλλα χωριά, ώστε να μη ξεριζωθούμε από τα πάτρια εδάφη! Κυρίως τώρα που ενώ ως Κοινότητα έπρεπε να είχαμε πρωτοστατήσει, βλέπουμε τους κατοίκους του Ζβερνέτς, της Νίβιτσας και άλλων περιοχών να αγωνίζονται θαραλαία, ενώ εμείς συμπεριφερόμαστε ως ραγιάδες.

Διαβάστε ακόμη

👉Ακολουθήστε μας στο twitter 

Σχόλια