Το Βορειοηπειρώτικο ζήτημα δώδεκα παρά πέντε

Του Δημήτριου Ντοϊκου

Δυο ημερομηνίες ορόσημα ανατέλλουν για το μέλλον του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου,
ορόσημα που θα καθορίσουν και την ίδια του την ύπαρξη ουσιαστικά. Η πρώτη ημερομηνία είναι
η 30η Ιουνίου 2019, ημερομηνία των τοπικών εκλογών, και η δεύτερη είναι μέσα στο 2020, όπου
και θα γίνει απογραφή πληθυσμού. Αυτές οι δυο ημερομηνίες θα καθορίσουν επιπλέον και την
πορεία της χωράς προς την ΕΕ.
Όλοι γνωριζουνε ότι η συμπεριφορά των εκλεγμένων δημοτικών αρχών, είναι αυτή που θα
καθορίσει και το αποτέλεσμα της απογραφής, κάτι το οποίο θα κρίνει και την τελική απόφαση της
ΕΕ, όχι μόνον όσον αφορά την στάση της απέναντι στην Αλβανία, αλλά και απέναντι στην ίδια την
Ελληνική μειονότητα. Αν έχει δηλαδή το μέγεθος και την βαρύτητα να ασχοληθεί κανείς μαζί της ή
όχι.
Στόχος του Ραμα είναι να καταδείξει στην ΕΕ ότι έχει την δύναμη να διεξάγει μια οργανωτικά
αρτιότατη απογραφή, στην οποία θα λείπουν τα στοιχεία χειραγώγησης και αδιαφάνειας. Εδω είναι
ακριβώς ο λόγος που θα θέλει να προσεταιριστεί τους δημοτικούς άρχοντες των βορειοηπειρωτικων
περιοχών, οι οποίοι με την στάση τους, θα μπορούσαν να καταδείξουν ως ποιο βαθμό υπήρξε
προσπάθεια χειραγώγησης του αποτελέσματος ή όχι. Εκτός αυτού, οι τοπικοί άρχοντες είναι αυτοί
που ευθύνονται για την συσπείρωση του κόσμου ώστε να φωνάξουν παρόν στην απογραφή, ή να
δείξουν αδιαφορία, με αποτέλεσμα τον ουσιαστικό αφανισμό του Ελληνισμού της περιοχής, μιας
και δεύτερη ευκαιρία δεν πρόκειται να υπάρξει. Διότι ο νέος νόμος για τις μειονότητες που
προωθείται,παρέχει κάποια δικαιώματα με βάση την πληθυσμιακή σύσταση, πράγμα που συνδέεται
άμεσα με την επικείμενη απογραφή. Δυστυχώς, οι τοπικοί άρχοντες, αλλά και αρκετοί ψηφοφόροι,
βρίσκονται έρμαιο των οικονομικών τους αναγκών η και φιλοδοξιών, πράγμα που τους καθιστά
εύκολο θύμα στα χέρια μεγαλύτερων αλβανικών κομμάτων τα οποία διαθέτουν μια μεγαλύτερη
οικονομική ευχέρεια, ευχέρεια η οποία εν μέρει ή εν πολλοίς πηγάζει και άπω την αθρόα
συνδρομή χρηματοδοτών που πλούτισαν με δραστηριότητες εκτός νόμου, και ζητούν μια ευκαιρία
να ξεπλύνουν τα κέρδη τους. Η Αθήνα γνωρίζει πως να πιέσει τους τοπικούς άρχοντες, όπως
γνωρίζει επίσης και ποιες είναι οι μέθοδοι επηρεασμού των Ελλήνων από πλευράς αλβανικών
κομμάτων. Δεν είναι τυχαίο, ότι οι περισσότεροι Ελληνες στην Βόρειο Ήπειρο ψηφίζουν Ραμα.

Το ζητούμενο είναι τι κάνει η ελληνική πλευρά γι αυτό. Δυστυχώς όπως πάντα, οι Ελληνες
κατηγορούν το κράτος, την Ελλάδα, το κέντρο, και ελάχιστες φορές αποφασίζουν να αναλάβουν
μόνοι τις ευθύνες τους, και να δουν την αλήθεια ως έχει. Ο Ελληνισμός χρειάζεται συσπείρωση, οι
συκοφαντίες εναντίον των Ελλήνων πολιτικών ταγών δεν βοηθάνε παρά μόνον στην διάσπαση.

Στην Βόρειο Ήπειρο σαν να μην ήταν οι διώξεις που δέχεται η Ομόνοια, και σαν να μην έφτανε η
αυτομόληση Ελλήνων πολιτικών, οι οποίοι για να ικανοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους εντάσσονται σε
αλβανικά κόμματα, έχουμε και ένα δεύτερο κόμμα που ιδρύθηκε, για να μπλέξει τα πράγματα
ακόμη περισσότερο.
Θα πρέπει σε αυτό το σημείο να σημειώσουμε επίσης την πρόσφατη προσπάθεια που έχει ξεκινήσει
η αλβανική κυβέρνηση μεσώ ΜΚΟ, ώστε να αποκοπούν οι Βλάχοι -έως τώρα ακραιφνείς σύμμαχοι
των Ελλήνων, από τον κορμό της Ομόνοιας, παρουσιαζομενοι ως άλλο έθνος λόγω γλωσσικής
ιδιαιτερότητας. Επικεφαλής αυτής της προσπάθειας έχουν τοποθετηθεί πρώην στελέχη της
Ομόνοιας βλάχικης καταγωγής, τα οποία ανέσυραν από το απώτατο παρελθόν τις ρουμάνικες
προσπάθειες να εκρουμανισουν τους Βλάχους, παρουσιαζοντάς τους ως τμήματα ρουμάνικων
πληθυσμών, κατά τις αρχές του 20ου αιώνα. Σε αυτή την προσπάθεια, εμφανίζονται ιδρύσεις
σχολείων βλάχικης γλώσσας, που όμως είναι εισαγόμενα ρουμανικά, μιας και γνωρίζουμε ότι στην
βλάχικη γλώσσα όλες οι αφηρημένες έννοιες και ορολογίες είναι στην ελληνική. ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΟΙ
ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΗΓΟΥΝΤΑΙ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ,ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ, και της δηλώνουν κατά αυτό τον τρόπο
την ευγνωμοσύνη τους. Οι βασικοί πυλώνες επιβίωσης μιας μειονότητας, κατ επέκτασιν και της
ελληνικής, είναι τρεις. Πολίτικος, εκπαιδευτικος - πολιτιστικος, και οικονομικός. Αυτά συνθέτουν το
τρίπτυχο πάνω στο οποίο βασίζεται η ύπαρξη ενός πληθυσμού, πόσο μάλλον όταν αυτός ο
πληθυσμός βρίσκεται υπό πίεση σε ένα κράτος που λίγο πολύ τον βλέπει ως αλλότριο σώμα.

Στον πολίτικο πυλώνα, η Ελληνική μειονότητα εκπροσωπειται και εκφράζεται μέσω της Ομόνοιας,
και σε μικρότερο βαθμό μέσω του κόμματος Μεγκα. Η ύπαρξη δυο κομμάτων στην περιοχή, σε
συνδυασμό με την διαρροή πολιτικών με τους ψηφοφόρους τους προς αλβανικά κόμματα, καθιστά
σχεδόν αδύνατη την έκφραση ενιαίας βούλησης του Ελληνισμού της περιοχής, ενώ παράλληλα
μειώνει την διαπραγματευτική του δύναμη, όντας μην έχοντας μια κοινή φωνή. Κανένας σύμμαχος,
ούτε η ίδια η Αθήνα, δεν μπορεί να γνωρίζει από τους ίδιους τους Ελληνες της περιοχής τι
χρειάζονται, εφόσον δεν υπάρχει ένας κοινός φορέας έκφρασης αιτημάτων.
Η διάσπαση των Ελλήνων Βορειοηπειρωτων, δυσχεραίνει την ίδια την διαβίωση του πληθυσμού
επίσης. Χωρίς κοινά ψηφοδέλτια στις τοπικές εκλογές, χωρίς οργανωμένο εκλογικό αγώνα που να
φτάνει μέχρι το τελευταίο σπίτι της περιοχής, η μειονότητα αδυνατεί να ορίσει τους δικούς της
τοπικούς άρχοντες, δημάρχους, κοινοτάρχες, κλπ, έτσι ώστε να εκλέγονται Ελληνες ή Αλβανοί
εκλεκτοί αλβανικών κομμάτων, οι οποίοι έχουν κάθε συμφέρον να προωθούν τα συμφέροντα της
αλβανικής κυβέρνησης, πράγμα που θα το νοιώσουμε στην κοινή απογραφή του 2020, αν δεν
βάλουμε μυαλό και εάν δεν κινηθεί η Αθήνα. Η παροχή ή όχι της ιθαγένειας πρέπει να συνδεθεί
άμεσα με την πολιτική συμπεριφορά κάποιων "Ελλήνων" της περιοχής.
Η συμπεριφορά αυτή των Εληνων πηγάζει κυρίως από την ανασφάλεια που αισθάνεται το
σύνολο του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου, η οποία έχει σφυρηλατηθεί από τις τραγικές
εμπειρίες του παρελθόντος, όπως και από την ολιγωρία του Ελληνικού κράτους να εκμεταλλευτεί τις
ευκαιρίες που παρουσιαστηκαν μετά την πτώση του κομμουνιστικου καθεστώτος στην χώρα.

Τόσο οι Ελληνες όσο και οι Αλβανοί υπεύθυνοι, θα έπρεπε να έχουν πάντα μπροστά τους το
Πρωτόκολλο της Κέρκυρας του 1914, το οποίο εγγυάτο ευρεία αυτονομία στην περιοχή. Παρόλο
που έγιναν προσπάθειες να ακυρωθεί αυτό το Πρωτόκολλο, εντούτοις το Ελληνικό κοινοβούλιο δεν
επικύρωσε ποτέ αυτές τις προσπάθειες. Αυτη η συνισταμένη δεν πρέπει να χαθει ποτε απο τα ματια
των Ελληνων υπευθυνων.
Κυριοτερα σημεια αυτου του Πρωτοκολλου στο οποιο πρεπει να εστιασει η Ελλαδα την προσοχη
της, ειναι η διοικητικη αυτονομια, η δικαστικη,αστυνομικη, εκπαιδευτικη. Η μειονοτητα χρειαζεται
αναλογικη εκπροσωπηση τοσο σε διοικητικο επιπεδο, δημαρχοι, δημοσιοι υπαλληλοι,οσο και σε
δικαστικο και στην αστυνομια.
Ο δευτερος πυλωνας ειναι ο εκπαιδευτικος. Ενας βασικος λογος για τον οποιον πολλοι Ελληνες
φευγουν, ειναι η ανυπαρξια ελληνικων γυμνασιων στην περιοχη, οπως επισηα και ανωτερης
εκπαιδευσης και επαγγελματικης.
Καμμια νεολαια δεν μπορει να μεινει σε εναν τοπο οπου δεν υπαρχουν προοπτικες ανελιξης, για να
μην πουμε καν επιβιωσης. Χωρις γυμνασια η ανωτερες σχολες, οι νεοι στερουνται των σχετικων
γνωσεων ορολογιας που χρειαζονται στον επαγγελαμτικο τους χωρο, η ακομη και σε επιπεδο
επικοινωνιας. Οι επαγγελματικες σχολες ειναι η βαση για να δημιουργηθουν οι προυποθεσεις
στηριξης εγχωριας οικονομικης δραστηριοτητας, ωστε να μεινουν οι νεοι στην περιοχη. Η αναγκη
δημιουργιας παιδαγωγικης ακαδημιας, και πανεπιστημιου, θα εθετε τα θεμελια της εμφανισης μιας
ντοπιας λογιας ελιτ, μιας εγχωριας δεξαμενης σκεψης και αναλυσης, η οποια θα καθιστουσε την
διαβιωση της μειονοτητας στην περιοχη περισσοτερο ασφαλη. Νεες θεσεις εργασιας θα
δημιουργουταν, νεες ιδεες και νεες προτασεις θα εκαναν την εμφανιση τους, καθως επισης θα
δημιουργουταν νεοι τομεις δραστηριοτητας στην οικονομια. Βασικη λοιπον προυποθεση για μια
ελληνικη συγκαταθεση στην ενταξιακη πορεια της Αλβανιας, θα ηταν η δημιουργια
δευτεροβατημιας και τριτοβατημιας εκπαιδευσης στην Ελληνικη γλώσσα, σε ενα συστημα
εντεταγμενο στο ελλαδικο εκπαιδευτικο συστημα, ωστε να υπαρχει αμμεση επικοινωνια με τα
ελληνικά πανεπιστημια και επαγγελματικες σχολες.
Το κοστος ενος σχολειου ειναι γυρω στις 500.000€ τον χρονο, χρηματα που εκτος απο την
Ελληνικη πολιτεια, θα μπορούσαν να βρεθουν και μεσω κληροδοτηματων Βορειοηπειρωτων που
ήδη υφίστανται. Αν σκεφτουμε οτι οι Ελληνες Βορειοηπειρωτες που εργαζονται στην Ελλαδα
συνεισφερουν με τους φόρους τους καπου στο 1δισ€ τον χρονο, αντιλαμβανεται κανεις, οτι η
ιδρυση σχολειων στην Βορειο Ηπειρο δεν θα επρεπε να επιβαρυνει ιδιαιτερα τον προυπολογισμο.
Οσον αφορα το προσωπικό των σχολείων η και σχολών ακόμη, υπαρχουν τοσο στην Ελλαδα, οσο
και στην αλλοδαπή πολλοι πλεον μορφωμενοι Βορειοηπειρωτες που θα ηθελαν να επιστρεψουν
στις πατρίδες τους για να προσφέρουν.
Ο τρίτος πυλώνας είναι σε συνάρτηση με τους άλλους δυο. Χωρίς διοικητική αυτονομία,
επιχειρήσεις και οικονομικές δραστηριοτητες θα βρισκόταν πάντοτε υπό τον φόβο τυχόν πιέσεων
πολιτικής χροιάς, είτε μέσω φορολογικών ελέγχων, είτε μέσω συστημικων παρενοχλησεων. Επίσης
καμμια οικονομική δραστηριοτητα δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή χωρίς την συμβολή
εξειδικευμενου προσωπικού, το οποίο σε μια περιοχή χωρίς εγχώρια παιδεία είναι δύσκολο να γίνει
εφικτό.
Η οικονομία στην περιοχή χρίζει άμεσης μεριμνάς, διότι είναι βασικός λόγος για τον οποίο η
νεολαία εγκαταλείπει την περιοχή. Για την τοποθετηση βασεων μιας εγχωριας οικονομιας,
χρειάζονται οπωσδήποτε κεφάλαια, τα οποια θα μπορουσαν υπο την μορφη ενος επενδυτικού
προγράμματος, θα μπορούσε να ενισχύσει στοχευμενα μικρες η μικρομεσαιες επιχειρησεις τοπικου
χαρακτήρα, κυρίως στον αγροτικο και τουριστικο τομεα. Παραλληλα θα μπορουσε η Ελλαδα να
προωθήσει μια διασυνοριακή ζωνη ελευθερου εμποριου, ενω μεσω ειδικου καθεστωτος δασμων και
φόρων, θα μπορούσαν να προωθηθουν στην Ελλάδα προιοντα βορειοηπειρωτικων εταιρειων, ωστε
να μπορούν οι επιχειρήσεις αυτες να διευρυνουν την αγοραστική τους βαση. Τελος, επενδυσεις
στον τομέα υποδομών της περιοχης, δρομοι, ενεργειακα εργα, λιμενικές εγκαταστασεις, ειναι μια
πρώτη βάση απασχόλησης εργατικου δυναμικου σε μια περιοχή οπου η ανεργία ειναι ο κανονας και
όχι η εξαίρεση.
Εαν δεν ληφθουν υποψιν αυτες οι συνισταμενες, ειναι λειαν αμφιβολο εαν θα κατορθωσει να
επιβιωσει ο Ελληνισμος για την επομενη 20ετια την πειοχη. Η νεολαια φευγει, τα χωρια αδειαζουν,
και οσοι μενουν προσκλοωνται σε αλβανικα κομματα, χανοντας σιγα σιγα την ταυτοτητα τους.
Ειναι η υστατη ωρα να ερθουν σε συνενοηση οι Ελληνες της περιοχης,ωστε μαζι με την Ελληνικη
πολιτεια να δημιουργησουν μια στέρεη και ισχυρη βαση για την επιβιωση του Ελληνισμου στην
Βορειο Ηπειρο.