Η Ελλάδα δεν αξιοποιεί τις δυνατότητες που υπάρχουν από το διεθνές δίκαιο

Γράφει ο Στέλιος Φενέκος

1. Η ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ
Παρότι συχνά αντιμετωπίζεται ως θεωρητικό ή ανίσχυρο πλαίσιο, το διεθνές δίκαιο αποτελεί στην πραγματικότητα εργαλείο ισχύος, ιδιαίτερα για τα κράτη που δεν διαθέτουν στρατιωτική υπεροχή.
Το διεθνές δίκαιο δεν είναι αδύναμο ή ανύπαρκτο εργαλείο, όπως ισχυρίζονται πολλοί, στηριζόμενοι στις κατά καιρούς παραβιάσεις του από ισχυρά κράτη· ωστόσο, παραμένει ο βασικός μηχανισμός ρύθμισης και νομιμοποίησης των διεθνών σχέσεων.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη — και ιδιαίτερα τα λιγότερο ισχυρά — κατοχυρώνουν τα δικαιώματά τους διεθνώς και μέσω του οποίου οι δράσεις τους καθίστανται αποδεκτές από τη διεθνή κοινότητα.
Δεν λειτουργεί πάντα άμεσα — αλλά προσφέρει νομιμότητα, συνέχεια και διεθνή στήριξη· στοιχεία που μετρούν μακροπρόθεσμα, τόσο διπλωματικά όσο και πολιτικά, συμπεριλαμβανομένης και της πιθανής προσφυγής ενώπιον διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, και μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για νόμιμα αντίμετρα, διεθνείς κυρώσεις ή, σε ακραίες περιπτώσεις, για νόμιμη άσκηση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Άλλωστε, όλες οι χώρες επιδιώκουν να στηρίξουν τις ενέργειες “σκληρής ισχύος” επικαλούμενες κάποια νομιμοποιητική βάση στο διεθνές δίκαιο — έστω κι αν συχνά το ερμηνεύουν καιροσκοπικά, στρεβλά ή καθ’ υπερβολή, κατά το δοκούν.

2. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΛΗ ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΞΙΠΟΙΗΣΗ
Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες ουσιαστικής αξιοποίησης του διεθνούς δικαίου από την Ελλάδα, η οποία σήμερα αναλώνεται μετ’ επιτάσεως σχεδόν αποκλειστικά στη ρητορική επίκλησή του.
Παρά το ότι η Τουρκία δεν δεσμεύεται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και δεν έχει αποδεχθεί τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) ούτε του Διεθνούς Δικαστηρίου για το Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS), με αποτέλεσμα η μονομερής προσφυγή για επίλυση ή οριοθέτηση θαλασσίων διαφορών σε διεθνές δικαστήριο να είναι νομικά μη εφικτή χωρίς τη συναίνεσή της,
εντούτοις η Ελλάδα διαθέτει δυνατότητες νομικής και πολιτικής δράσης για τις παραβιάσεις αυτές στη θάλασσα, αξιοποιώντας άλλες βάσεις του διεθνούς δικαίου — όπως το εθιμικό διεθνές δίκαιο, τους μηχανισμούς του ΟΗΕ και τις γνωμοδοτήσεις (advisory opinions) διεθνών δικαστηρίων που ερμηνεύουν και αποσαφηνίζουν τους σχετικούς κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας.
Δυστυχώς, οι δυνατότητες αυτές δεν εξετάζονται καν από το ΥπΕξ, διεξοδικά ως βασικές επιλογές, ώστε να διερευνηθούν οι τρόποι αξιοποίησής τους προς χάραξη μιας συνεπούς και ολοκληρωμένης στρατηγικής, η οποία να συνδυάζει με συνέπεια διεθνή επιρροή και αναγνώριση, νομιμοποιητική βάση, διπλωματικά και πολιτικά μέσα, καθώς και εργαλεία ήπιας και σκληρής ισχύος, όπου αυτό απαιτείται.

Διαβάστε ακόμη

* Νέα μορφή αεροπορικού πολέμου: Από την κατάρριψη των RAFALE στο Κασμίρ έως την στρατηγική στο Αιγαίο

* Γιατί το μοναδικό επιχείρημα του πρωθυπουργού για άρση του «Casus Belli» είναι χωρίς ουσία και ελλιπές

* Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ελληνική ανεπάρκεια εκπροσώπησης στα όργανά της

👉Ακολουθήστε μας στο twitter