Γρηγόρης Χαρίτος (ή Σταύρου): Μια λησμονημένη θυσία στα σύνορα του Ψυχρού Πολέμου

την
Ο νεαρός Βορειοηπειρώτης που εκτελέστηκε στα 24 του από το καθεστώς Χότζα – μια ιστορία που αναδεικνύει ο ιστορικός Σταύρος Γ. Ντάγιος

Στις 5 Οκτωβρίου 1953, στους Αγίους Σαράντα, εκτελέστηκε διά τυφεκισμού ο Γρηγόρης Χαρίτος (ή Σταύρου), μόλις 24 ετών, γιος του Νάσιου, από τη Γριάζδανη της Βορείου Ηπείρου. Η συγκλονιστική αυτή ιστορία, που αναδεικνύει ο ιστορικός Σταύρος Γ. Ντάγιος στο βιβλίο του «Κυνηγώντας χίμαιρες: Αλβανοί πολιτικοί φυγάδες στην Ελλάδα (1945–1991)» (Literatus, 2021), φωτίζει μια σκοτεινή αλλά ουσιώδη σελίδα της μεταπολεμικής μας ιστορίας.
Ο Χαρίτος είχε καταφύγει στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1952 με τους γονείς και τρία από τα αδέλφια του, αναζητώντας ελευθερία και ασφάλεια. Έναν χρόνο αργότερα, επέστρεψε μυστικά στην Αλβανία, συμμετέχοντας σε αποστολή συλλογής πληροφοριών για λογαριασμό αμερικανικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο των ψυχροπολεμικών σχεδίων αποσταθεροποίησης του καθεστώτος του Ενβέρ Χότζα.

Στις 18 Μαΐου 1953, κοντά στο Φραγκοπήγαδο, συνελήφθη τραυματισμένος ύστερα από σφοδρή συμπλοκή με Αλβανούς μεθοριακούς φρουρούς. Κατηγορήθηκε για κατασκοπεία, δικάστηκε από το Στρατοδικείο Αργυροκάστρου (απόφαση 73/12.8.1953) και καταδικάστηκε σε θάνατο βάσει του άρθρου 64 του Ποινικού Κώδικα, υπό τον στρατοδίκη Αχιλλέα Μιχάλη. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την ποινή και το Προεδρείο της Βουλής απέρριψε το αίτημα χάριτος.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 1953, ο τότε υπουργός Εσωτερικών Μεχμέτ Σέχου υπέγραψε τη διαταγή εκτέλεσης. Μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο νεαρός Χαρίτος αρνήθηκε να πει την τελευταία του λέξη, απαντώντας απλώς:
«Ουδέν έχω να πω».

Η θυσία του Γρηγόρη Χαρίτου υπενθυμίζει τη μοίρα πολλών Βορειοηπειρωτών που πλήρωσαν με τη ζωή τους την προσήλωσή τους στην ελευθερία και την εθνική τους ταυτότητα. Ένα όνομα που αξίζει να μείνει ζωντανό στη συλλογική μνήμη.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών