Το 1911 ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ Ιταλίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με αποτέλεσμα οι Ιταλοί να αρχίσουν την κατάληψη των Δωδεκανήσων την άνοιξη του 1912. Στις 29 Απριλίου 1912 έφτασαν στο Καστελλόριζο, αλλά δεν προχώρησαν στην κατάληψή του, θεωρώντας ότι ήταν απομονωμένο και δύσκολο να κρατηθεί. Οι κάτοικοι του νησιού είχαν ζητήσει την προστασία των Ιταλών, τους οποίους θεωρούσαν ελευθερωτές, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Τον Νοέμβριο του 1912, με τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο σε εξέλιξη, η δημογεροντία του νησιού απέστειλε υπόμνημα στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, ζητώντας την ένωση με την Ελλάδα. Ο Βενιζέλος αρνήθηκε φοβούμενος διεθνείς επιπλοκές. Παρά την άρνηση, ο Ιών Δραγούμης, τμηματάρχης του υπουργείου Εξωτερικών, με τη συγκατάθεση του υπουργού Λάμπρου Κορομηλά και χωρίς να ενημερωθεί ο Βενιζέλος, συνεννοήθηκε με τον Κρητικό οπλαρχηγό Δασκαλάκη. Στα τέλη Φεβρουαρίου 1913, ο Δασκαλάκης αποβιβάστηκε με 30 άνδρες και ύψωσε την ελληνική σημαία, θέτοντας προσωρινά το νησί υπό ελληνική κυριαρχία.
Ο Βενιζέλος αντέδρασε έντονα, θέτοντας τον Δραγούμη σε αργία και διατάσσοντας την αποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων. Παράλληλα, ζήτησε από τους αντιπροσώπους του νησιού να επαναφέρουν τις τουρκικές αρχές και να υψώσουν την τουρκική σημαία. Το Καστελλόριζο έμεινε έτσι ανυπεράσπιστο, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να επιτεθούν, να σκοτώσουν κατοίκους και να λεηλατήσουν το νησί.
Ακολούθησαν σύντομες ελληνικές επεμβάσεις, όπως η αποστολή ελληνικής ναυτικής μοίρας και η εγκατάσταση Έλληνα διοικητή, αλλά η ένωση με την Ελλάδα δεν κηρύχθηκε, και υπήρξαν σοβαρά προβλήματα με τον διοικητή Οδυσσέα Ωρολογά, που φυλακίστηκε από τους κατοίκους. Το 1915, η κυβέρνηση Ζαίμη απέστειλε αποβατικό στο νησί, αλλά όταν αυτό έφτασε στις 15 Δεκεμβρίου, κυμάτιζε ήδη η γαλλική σημαία. Το 1921 οι Γάλλοι παρέδωσαν το Καστελλόριζο στους Ιταλούς, οι οποίοι το ενσωμάτωσαν στη διοίκησή τους των Δωδεκανήσων.
Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το νησί αποτέλεσε πεδίο συγκρούσεων: αρχικά υπό ιταλική κατοχή, μετά γερμανική και τέλος βρετανική διοίκηση. Οι κάτοικοι υπέστησαν καταστροφές και εκτοπισμούς, αλλά διατήρησαν ζωντανή την ελληνική ταυτότητα του νησιού.
Η οριστική ενσωμάτωση του Καστελλόριζου στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε το 1948, στο πλαίσιο της μεταπολεμικής διευθέτησης των Δωδεκανήσων, κλείνοντας έναν αιώνα αμφισβήτησης και διεθνών εναλλαγών κυριαρχίας. Από τότε, το μικρό αυτό νησί παραμένει σύμβολο ελληνικότητας και στρατηγικής σημασίας στο ανατολικό Αιγαίο.
Τον Νοέμβριο του 1912, με τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο σε εξέλιξη, η δημογεροντία του νησιού απέστειλε υπόμνημα στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, ζητώντας την ένωση με την Ελλάδα. Ο Βενιζέλος αρνήθηκε φοβούμενος διεθνείς επιπλοκές. Παρά την άρνηση, ο Ιών Δραγούμης, τμηματάρχης του υπουργείου Εξωτερικών, με τη συγκατάθεση του υπουργού Λάμπρου Κορομηλά και χωρίς να ενημερωθεί ο Βενιζέλος, συνεννοήθηκε με τον Κρητικό οπλαρχηγό Δασκαλάκη. Στα τέλη Φεβρουαρίου 1913, ο Δασκαλάκης αποβιβάστηκε με 30 άνδρες και ύψωσε την ελληνική σημαία, θέτοντας προσωρινά το νησί υπό ελληνική κυριαρχία.
Ο Βενιζέλος αντέδρασε έντονα, θέτοντας τον Δραγούμη σε αργία και διατάσσοντας την αποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων. Παράλληλα, ζήτησε από τους αντιπροσώπους του νησιού να επαναφέρουν τις τουρκικές αρχές και να υψώσουν την τουρκική σημαία. Το Καστελλόριζο έμεινε έτσι ανυπεράσπιστο, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να επιτεθούν, να σκοτώσουν κατοίκους και να λεηλατήσουν το νησί.
Ακολούθησαν σύντομες ελληνικές επεμβάσεις, όπως η αποστολή ελληνικής ναυτικής μοίρας και η εγκατάσταση Έλληνα διοικητή, αλλά η ένωση με την Ελλάδα δεν κηρύχθηκε, και υπήρξαν σοβαρά προβλήματα με τον διοικητή Οδυσσέα Ωρολογά, που φυλακίστηκε από τους κατοίκους. Το 1915, η κυβέρνηση Ζαίμη απέστειλε αποβατικό στο νησί, αλλά όταν αυτό έφτασε στις 15 Δεκεμβρίου, κυμάτιζε ήδη η γαλλική σημαία. Το 1921 οι Γάλλοι παρέδωσαν το Καστελλόριζο στους Ιταλούς, οι οποίοι το ενσωμάτωσαν στη διοίκησή τους των Δωδεκανήσων.
Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το νησί αποτέλεσε πεδίο συγκρούσεων: αρχικά υπό ιταλική κατοχή, μετά γερμανική και τέλος βρετανική διοίκηση. Οι κάτοικοι υπέστησαν καταστροφές και εκτοπισμούς, αλλά διατήρησαν ζωντανή την ελληνική ταυτότητα του νησιού.
Η οριστική ενσωμάτωση του Καστελλόριζου στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε το 1948, στο πλαίσιο της μεταπολεμικής διευθέτησης των Δωδεκανήσων, κλείνοντας έναν αιώνα αμφισβήτησης και διεθνών εναλλαγών κυριαρχίας. Από τότε, το μικρό αυτό νησί παραμένει σύμβολο ελληνικότητας και στρατηγικής σημασίας στο ανατολικό Αιγαίο.
Διαβάστε ακόμη

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών