Πριν λίγες μέρες ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αργυροκάστρου Ναθαναήλ, τίμησε το ποίμνιό του τίμησε και την Εκκλησία της Αλβανίας που του εμπιστεύτηκε την τέλεση αυ αυτών είχα συνάψει καλές σχέσεις με όλους τους ιερείς και τον μετέπειτα Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Δημήτριο, μέχρι σημείο που ανταλλάζαμε απόψεις για οτιδήποτε. Μάλιστα γνωρίζοντας ότι η εκκλησία είχε κουμπαρά, στον οποίο «ρίχνανε» χρήματα η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ομογένεια κ.α. είχα προτείνει στον ιερέα της πόλης να περιφράξει τη Μονή πάνω στα ίχνη της παλιάς περίφραξης (καθώς υπήρχαν και ίχνη και λόγου του καθήκοντος η ευθύνη δικιά μου) και να χτίσει ένα εικόνισμα, πριν αρχίσουν οι μετέπειτα ανασκαφές, ώστε να αρχίζαμε βήμα-βήμα να επαναφέρουμε στην μνήμη της και το άλλοτε πανηγύρι. Επίσης του είχα προτείνει να χτίσει εικονίσματα και σε ερείπια εκκλησιών έξω από αλλόθρησκα χωριά. Δυστυχώς (αν και δικαιολογημένα) το κουράγιο έλειπε!
Και δυο λόγια για τον αναγνώστη! Η Μονή βρίσκεται πάνω από την πόλη των Αγίων Σαράντα, περίπου ένα χλμ. στα βορειοδυτικά του Λυκουρσίου ή πάνω από τον Αυχένα της Γκιάστας, στον λόφο που λέγεται «Ερεμέτσι» και σε υψόμετρο των 205 μ. περίπου, εκεί που βάση της παράδοσης υπήρχε και ειδωλολατρικός Ναός. Ίσως ο Ναός της Αφροδίτης. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, μετά τον 4ο προς 5ο μ.Χ. αιώνα, ίσως ο Ναός παραχώρησε στην μεγαλοπρεπέστατη Μονή των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, η οποία στις δυο πλευρές μιας κεντρικής στοάς έχει και υπόγειες θολωτές κρύπτες. Ο Δροβιανίτης ιστοριοδίφης αείμνηστος Πετρίδης π.χ. κάνει λόγο για σαράντα υπόγειους ναΐσκους με «αλώβητες βυζαντινές αγιογραφίες»!
Η Μονή αυτή πανηγύριζε επισήμως της Αναλήψεως, καθώς και την 9η Μαρτίου, ημέρα μνήμης των Τεσαράκοντα Μαρτύρων. Στο πανηγύρι συνέρεε πλήθος πιστών από όλη την περιφέρεια, επίσης από το Αργυρόκαστρο και την απέναντι Κέρκυρα. Λέγεται ότι στους προσκυνητές προσφέρονταν σαράντα είδη φαγητών και σαράντα είδη ποτών.
Σήμερα σώζονται τα λείψανα της Μονής. Επίσης η πρόσοψη του εξωτερικού βόρειου τοίχου, στον οποίο σώζεται εντοιχισμένη και μια ελληνική επιγραφή με τεμάχια κόκκινης κεραμικής, αφιερωμένη στους κτήτορες ή δωρητές όπως: «Χριστέ μου βοήθα τον υπηρέτη σου Κυριάκο..».
Με τις πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές ήρθαν στο φως, σχεδόν όλες οι διαστάσεις του κυρίως ναού, το πλάτος του οποίου αγγίζει τα 24 μ. ενώ το μήκος, αν και ακόμα δεν έχει εξακριβωθεί πλήρως, 43 ή 45 μ. Επίσης έχουν εντοπισθεί τα θεμέλια των πρόσθετων κτισμάτων, μαζί και εννέα κρύπτες με φθαρμένες αγιογραφίες. Ίσως να μη υπάρχουν άλλες κρύπτες ή αν έχουν καταστραφεί επί δικτατορικού καθεστώτος, καθώς και σε αυτή τη Μονή είχε εγκατασταθεί στρατιωτική μονάδα.
Όπως αποδεικνύεται από τις φωτογραφίες, τις οποίες τράβηξε ο Ιταλός αρχαιολόγος Ugolini, το 1930, τα τείχη της εκκλησίας σώζονταν ακόμα, γεγονός που μαρτυρεί ότι η Μονή ήταν μεγαλοπρεπέστατη. Πιθανόν και η πόλη των Αγίων Σαράντα οικειοποιήθηκε από τότε το όνομα της Μονής, καθώς η περιφέρεια με τα βουρκοχώρια και τα παράλια, οικιοποιήθηκαν το όνομα στα μέσα του περασμένου αιώνα, λόγω του ότι στην μεταπολεμική περίοδο το διοικητικό κέντρο, από το Δέλβινο μεταφέρθηκε στους Αγίους Σαράντα. Αυτό ίσχυε όμως μέχρι τη μετά-δικτατορική περίοδο, καθώς μετά η περιφέρεια διαμελίστηκε σε δυο νομούς, των Αγίων Σαράντα και του Δελβίνου!
.jpg)
Εντοιχισμένη ελλην. επιγραφή με τεμάχια κόκκινης κεραμικής, στην πρόσοψη του εξωτ. βόρειου. τοίχου.
Εννέα κρύπτες με φθαρμένες Αγιογραφίες.
.jpg)
Φωτογραφία της πόλης των Αγίων Σαράντα. Πίσω της απεικονίζονται ο Αυχαίνας της Γκιάστας, δεξιά ο λόφος του Λυκουρσίου και αριστερά ο λόφος «Ερεμέτσι», στον οποίο διακρίνονται και τα χαλάσματα της Μονής Αγίων Σαράντα.!
Τηλέμαχος Λαχανάς
18/03/2025
Διαβάστε ακόμη
* Ενδιαφέρουσα η συνάντηση Ένωσης Ξενοδόχων Ιωαννίνων με το Γενικό Πρόξενο της Αλβανίας στα Γιάννενα
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών