Για μήνες, η κοινή γνώμη άκουγε για μια επερχόμενη δικογραφία. Όταν τελικά αυτή εμφανίζεται, δεν προκαλεί απλώς πολιτικό θόρυβο — επιβεβαιώνει μια διάχυτη αίσθηση ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά. Και το πιο κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο το περιεχόμενο της υπόθεσης, αλλά το ποιοι φέρονται να εμπλέκονται. Όταν τα ονόματα προέρχονται από τον πυρήνα της εξουσίας, η έννοια της «διαχρονικής παθογένειας» παύει να λειτουργεί ως επαρκής εξήγηση.
Η επίκληση του «δεν γνωρίζαμε» έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές στην πρόσφατη πολιτική ιστορία. Όμως κάθε επανάληψή της φθείρει την αξιοπιστία της. Όσο περισσότερες υποθέσεις έρχονται στο φως — είτε πρόκειται για διαχείριση δημοσίου χρήματος, είτε για θεσμικά ζητήματα, είτε για τραγικά γεγονότα — τόσο πιο δύσκολο γίνεται για την κοινωνία να αποδεχθεί ότι πρόκειται για μεμονωμένες αστοχίες.
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο νομικό. Είναι βαθιά πολιτικό και, κυρίως, ζήτημα εμπιστοσύνης. Μια κυβέρνηση μπορεί να αντέξει μια κρίση. Μπορεί ίσως και δύο. Όταν όμως οι κρίσεις συσσωρεύονται, η φθορά δεν προέρχεται μόνο από την αντιπολίτευση ή τα μέσα ενημέρωσης, αλλά από την ίδια την πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι επικοινωνιακές αντιδράσεις — δηλώσεις αγανάκτησης, υποσχέσεις «κάθαρσης», σενάρια ανασχηματισμών — μοιάζουν όλο και πιο ανεπαρκείς. Όχι γιατί δεν έχουν πολιτική σημασία, αλλά γιατί δεν αγγίζουν τον πυρήνα του προβλήματος: την αίσθηση ότι η λογοδοσία έρχεται πάντα καθυστερημένα και υπό πίεση.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για πρόωρες εκλογές ή πολιτικές πρωτοβουλίες δείχνει περισσότερο ως προσπάθεια διαχείρισης της συγκυρίας παρά ως στρατηγική απάντηση. Η ελπίδα της «λήθης», που συχνά λειτουργούσε στο παρελθόν, φαίνεται πλέον λιγότερο αξιόπιστη σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι συνεχής και η δυσπιστία βαθιά ριζωμένη.
Η ουσία είναι απλή αλλά δύσκολη: η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με δηλώσεις, αλλά με πράξεις που έχουν συνέπεια και διάρκεια. Και όσο αυτή καθυστερεί, τόσο η πολιτική φθορά παύει να είναι αφήγημα των αντιπάλων και γίνεται κοινή πεποίθηση.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν υπάρχει κρίση. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει η βούληση — και η ικανότητα — να αντιμετωπιστεί πριν παγιωθεί ως κανονικότητα.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών