Τα στοιχεία για τις τιμές των γαλακτοκομικών στην Αλβανία δεν είναι απλώς στατιστικές. Είναι ένας καθρέφτης μιας πολιτικής που εδώ και χρόνια λειτουργεί αποσπασματικά, χωρίς όραμα για την αγροδιατροφική αλυσίδα. Μέσα σε δύο δεκαετίες, περάσαμε από το 88,6% του μέσου όρου της ΕΕ το 2005 στο 131,5% το 2024. Σήμερα ο Αλβανός καταναλωτής πληρώνει το γάλα και το τυρί ακριβότερα από τον Έλληνα, τον Ιταλό ή τον Αυστριακό.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ΦΠΑ
Η κατάργηση του πιστωτικού ΦΠΑ και οι συνεχείς αλλαγές στο καθεστώς επιστροφής δημιούργησαν στρεβλώσεις. Οι μεταποιητές βρέθηκαν να πληρώνουν περισσότερο για την πρώτη ύλη από ό,τι μπορούσαν να πιστώσουν. Αυτό μεταφέρθηκε απευθείας στον καταναλωτή. Αλλά το φορολογικό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Επιδότηση χωρίς στρατηγική
Η επιδότηση των 10.000 λεκ (περίπου 100 €) ανά αγελάδα μπορεί να ακούγεται γενναιόδωρη, αλλά είναι πολιτική «για το χαρτί». Δεν συνδέεται με την παραγωγή, δεν ενθαρρύνει την τυποποιημένη παράδοση και δεν μειώνει ουσιαστικά το κόστος της πρώτης ύλης. Αντίθετα, στη Βόρεια Μακεδονία, ο αγρότης πληρώνεται ανά λίτρο γάλακτος που παραδίδει. Το αποτέλεσμα; Φθηνότερες τιμές για τον καταναλωτή, μεγαλύτερη επίσημη παραγωγή και καλύτερη διασύνδεση αγρότη–βιομηχανίας.
Οι αριθμοί δεν συγχωρούν
Όταν μια χώρα εκτός ΕΕ, με χαμηλότερο εισόδημα, πληρώνει το γάλα 31,5% ακριβότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κάτι έχει πάει πολύ στραβά. Δεν είναι ζήτημα αγοράς, είναι ζήτημα πολιτικής. Και η απάντηση δεν είναι άλλα επιδόματα χωρίς κριτήρια. Η απάντηση είναι μια στοχευμένη στρατηγική:
Το γάλα δεν είναι απλώς ένα προϊόν στο ράφι. Είναι δείκτης κοινωνικής πολιτικής, οικονομικής στρατηγικής και σεβασμού προς τον καταναλωτή. Αν η Αλβανία θέλει να σταματήσει να πληρώνει «ευρωπαϊκές τιμές» με βαλκανικούς μισθούς, χρειάζεται ριζική αλλαγή προσέγγισης.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ΦΠΑ
Η κατάργηση του πιστωτικού ΦΠΑ και οι συνεχείς αλλαγές στο καθεστώς επιστροφής δημιούργησαν στρεβλώσεις. Οι μεταποιητές βρέθηκαν να πληρώνουν περισσότερο για την πρώτη ύλη από ό,τι μπορούσαν να πιστώσουν. Αυτό μεταφέρθηκε απευθείας στον καταναλωτή. Αλλά το φορολογικό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Επιδότηση χωρίς στρατηγική
Η επιδότηση των 10.000 λεκ (περίπου 100 €) ανά αγελάδα μπορεί να ακούγεται γενναιόδωρη, αλλά είναι πολιτική «για το χαρτί». Δεν συνδέεται με την παραγωγή, δεν ενθαρρύνει την τυποποιημένη παράδοση και δεν μειώνει ουσιαστικά το κόστος της πρώτης ύλης. Αντίθετα, στη Βόρεια Μακεδονία, ο αγρότης πληρώνεται ανά λίτρο γάλακτος που παραδίδει. Το αποτέλεσμα; Φθηνότερες τιμές για τον καταναλωτή, μεγαλύτερη επίσημη παραγωγή και καλύτερη διασύνδεση αγρότη–βιομηχανίας.
Οι αριθμοί δεν συγχωρούν
Όταν μια χώρα εκτός ΕΕ, με χαμηλότερο εισόδημα, πληρώνει το γάλα 31,5% ακριβότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κάτι έχει πάει πολύ στραβά. Δεν είναι ζήτημα αγοράς, είναι ζήτημα πολιτικής. Και η απάντηση δεν είναι άλλα επιδόματα χωρίς κριτήρια. Η απάντηση είναι μια στοχευμένη στρατηγική:
- Επιστροφή σε ένα ισορροπημένο καθεστώς ΦΠΑ που δεν τιμωρεί τον μεταποιητή.
- Σύνδεση επιδοτήσεων με παραγωγή για να μειωθεί το κόστος πρώτης ύλης και να καταγραφεί η αγορά.
- Περιφερειακή εναρμόνιση ώστε η Αλβανία να μην παραμένει η ακριβότερη χώρα στα Βαλκάνια για βασικά προϊόντα διατροφής.
Το γάλα δεν είναι απλώς ένα προϊόν στο ράφι. Είναι δείκτης κοινωνικής πολιτικής, οικονομικής στρατηγικής και σεβασμού προς τον καταναλωτή. Αν η Αλβανία θέλει να σταματήσει να πληρώνει «ευρωπαϊκές τιμές» με βαλκανικούς μισθούς, χρειάζεται ριζική αλλαγή προσέγγισης.
Διαβάστε ακόμη

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών