Η ανοιχτή πληγή του Χότζα: γιατί η Αλβανία οφείλει να θάψει τους νεκρούς της

Δεν υπάρχει πιο σκληρή αδικία από το να στερείς από έναν άνθρωπο τον τάφο του. Η Αλβανία, μισό αιώνα μετά το τέλος της κομμουνιστικής δικτατορίας του Ενβέρ Χότζα, εξακολουθεί να ζει με αυτή την αδικία. Χιλιάδες θύματα –εκτελεσμένοι, βασανισμένοι, φυλακισμένοι για τις ιδέες τους– παραμένουν θαμμένοι σε ανώνυμους λάκκους, χωρίς όνομα, χωρίς σταυρό, χωρίς μνήμη. Αυτό δεν είναι απλώς ιστορικό τραύμα· είναι έγκλημα που συνεχίζεται.
Τα πρώτα ευρήματα του Διεθνούς Επιτροπού για τα Εξαφανισμένα Πρόσωπα (ICMP) επιβεβαίωσαν αυτό που όλοι γνωρίζαμε: οι μαζικοί τάφοι υπάρχουν, είναι εκεί, κάτω από το χώμα της Σκόδρας, της Μιρντίτας, της Αυλώνας, της Χιμάρας και της Κολόνιας. Είναι τα βουβά τεκμήρια ενός καθεστώτος που κυβέρνησε με τον φόβο και τη βία. Ο Χότζα δεν αρκέστηκε να εξοντώσει τους αντιπάλους του· τους καταδίκασε να χαθούν και στη λήθη.

Κι όμως, η σημερινή Αλβανία διστάζει. Τρία χρόνια τώρα, η κυβέρνηση αρνείται να υπογράψει μια απλή απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου που θα επέτρεπε τις εκταφές και τις ταυτοποιήσεις. Γιατί αυτή η σιωπή; Γιατί αυτή η αναβλητικότητα; Κάθε καθυστέρηση είναι μια μορφή συνενοχής, μια σιωπηρή αποδοχή της βαρβαρότητας του παρελθόντος.
Περίπου 400 οικογένειες περιμένουν. Περιμένουν να θάψουν τους νεκρούς τους, να ανάψουν ένα κερί, να έχουν έναν τόπο για να θρηνήσουν. Περιμένουν από το κράτος να αναλάβει την ευθύνη του. Αντί γι’ αυτό, βρίσκονται αντιμέτωπες με γραφειοκρατία, αδιαφορία και πολιτικούς υπολογισμούς.

Δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκό μέλλον για την Αλβανία χωρίς πλήρη λογαριασμό με το παρελθόν της. Οι μαζικοί τάφοι δεν είναι ζήτημα ιστορικής έρευνας, είναι ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζήτημα ηθικής. Η δικτατορία του Χότζα έπνιξε τη χώρα στο αίμα και στη σιωπή. Το ελάχιστο που μπορεί να κάνει η σημερινή δημοκρατία είναι να δώσει στους νεκρούς τη φωνή που τους στέρησαν και στους ζωντανούς την αλήθεια που τους αξίζει.
Όσο η Αλβανία καθυστερεί, τόσο η σκιά του τυράννου θα βαραίνει πάνω από την κοινωνία. Η ιστορία δεν θα κλείσει ποτέ αν δεν βρεθούν όλοι οι άταφοι μάρτυρες. Και χωρίς να ταφούν, δεν θα αναστηθεί ούτε η αξιοπρέπεια ούτε η ελευθερία.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια