.png)
Η Γ’ Μοίρα Καταδρομών συγκροτήθηκε στις 25 Αυγούστου 1947 με την αρχική ονομασία Γ’ Διοίκηση Καταδρομών. Διέθετε δέκα Λόχους Ορεινών Καταδρομών (61ος–70ος ΛΟΚ) μειωμένης σύνθεσης, εξοπλισμένους με βρετανικό οπλισμό και χωρίς βαρέα όπλα, τόσο για λόγους ευκινησίας όσο και λόγω ελλείψεων. Διοικητής της Μοίρας ορίστηκε ο Ταγματάρχης Εμμανουήλ Ζαχαράκης, βετεράνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με διακρίσεις στη μάχη του Οχυρού Ιστίμπεη και στη Μέση Ανατολή.
Αν και προοριζόταν για εκπαίδευση στην Αγριά Βόλου, η Μοίρα ενεπλάκη άμεσα σε επιχειρήσεις ως μονάδα Πεζικού. Από την 1η Σεπτεμβρίου έως τις 25 Δεκεμβρίου 1947 συμμετείχε σε περισσότερες από 20 επιχειρήσεις στη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία και την Ήπειρο, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία μάχης στο πεδίο.
Στις 11 Δεκεμβρίου 1947 η Μοίρα αναδιοργανώθηκε στην Αγριά σε δύο τακτικά συγκροτήματα. Ανήμερα τα Χριστούγεννα έλαβε διαταγή να κινηθεί άμεσα προς την Κόνιτσα, η οποία δεχόταν σφοδρή επίθεση από δυνάμεις του ΔΣΕ. Το πρωί της 26ης Δεκεμβρίου 440 άνδρες των 63ου, 64ου, 65ου και 66ου ΛΟΚ, μαζί με τη διοίκηση της Μοίρας, αναχώρησαν σιδηροδρομικώς έως την Καλαμπάκα και στη συνέχεια οδικώς μέσω της διάβασης της Κατάρας προς τα Ιωάννινα.
Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και τις ενέδρες, η Μοίρα έφθασε στο Πέραμα Ιωαννίνων το βράδυ της 26ης Δεκεμβρίου και την επομένη στο Καλπάκι, κρίσιμο συγκοινωνιακό κόμβο. Από εκεί επρόκειτο να επιχειρήσει για τη διάσπαση του κλοιού γύρω από την Κόνιτσα.
Από το Καλπάκι η Γ’ Μοίρα ενεπλάκη άμεσα στις επιχειρήσεις. Ο 64ος ΛΟΚ επιτέθηκε κατά οχυρωμένων θέσεων του ΔΣΕ στο ύψωμα Τσούκα, αποκαθιστώντας τη συνοχή των δυνάμεων της VIII Μεραρχίας Πεζικού. Ακολούθως, με διαταγή του Διοικητή της Στρατιάς Αντιστράτηγου Κωνσταντίνου Βεντήρη, η Μοίρα έλαβε αποστολή διείσδυσης προς τη γέφυρα Μπουραζάνι, με έμφαση στην ταχύτητα και την αφάνεια.
Ωστόσο, η σθεναρή άμυνα του ΔΣΕ στα υψώματα Καλπακίου–Γκραμπάλας και ιδιαίτερα στο ύψωμα 834 (Βίγλα) ανέκοψε τις επιθέσεις της 43ης και 76ης Ταξιαρχίας. Η Γ’ Μοίρα ρίχθηκε στη μάχη για τη Βίγλα και, παρά τις αρχικές αποτυχίες και τις αντεπιθέσεις του ΔΣΕ, οι ΛΟΚ κατόρθωσαν στις 30 Δεκεμβρίου 1947, ύστερα από σκληρή μάχη σώμα με σώμα, να καταλάβουν το ύψωμα και να σταθεροποιήσουν το μέτωπο.
Τις πρώτες ώρες της 1ης Ιανουαρίου 1948, μετά από πορεία μέσα σε χιονισμένα μονοπάτια στους πρόποδες της Τύμφης, οι Λοκατζήδες εισήλθαν στην Κόνιτσα, προκαλώντας ενθουσιασμό στη δοκιμαζόμενη φρουρά. Με την άφιξη και άλλων τμημάτων, η πολιορκία της πόλης ουσιαστικά έληξε.
Η αντεπίθεση συνεχίστηκε με στόχο το ύψωμα Λυκόμορο, κομβικό σημείο σύνδεσης των ανταρτικών Ταξιαρχιών Σοφιανού και Παλαιολόγου. Στις 3–4 Ιανουαρίου 1948 η Γ’ Μοίρα πραγματοποίησε βαθιά και αθόρυβη διείσδυση στα νώτα του ΔΣΕ. Με αιφνιδιαστική έφοδο κατέλαβε την κορυφή, όπου βρισκόταν το σταθμείο διοίκησης της Ταξιαρχίας Παλαιολόγου.
Ακολούθησαν σφοδρές αντεπιθέσεις, ακόμη και με χρήση μαχαιριών, καθώς και πυρά πυροβολικού και όλμων από αλβανικό έδαφος. Παρά την εξάντληση και τις απώλειες, οι Λοκατζήδες κράτησαν τις θέσεις τους έως ότου αντικατασταθούν από μονάδες Πεζικού στις 7 Ιανουαρίου 1948.
Η μάχη της Κόνιτσας κρίθηκε οριστικά με τη διάσπαση του κλοιού την περίοδο 31 Δεκεμβρίου 1947 – 1 Ιανουαρίου 1948. Η αποτυχία του ΔΣΕ είχε σοβαρές πολιτικές και στρατιωτικές συνέπειες, αποδεικνύοντας ότι δεν μπορούσε να επικρατήσει ως τακτικός στρατός χωρίς άμεση εξωτερική στρατιωτική εμπλοκή.
Για τον Εθνικό Στρατό, η νίκη αποτέλεσε σημείο καμπής, ενισχύοντας το ηθικό και αναδεικνύοντας τις δυνατότητες των μονάδων Καταδρομών. Οι απώλειες υπήρξαν βαριές και για τις δύο πλευρές. Η Γ’ Μοίρα Καταδρομών θρήνησε οκτώ νεκρούς, η θυσία των οποίων συνέβαλε καθοριστικά στη διάσωση της Κόνιτσας και στην έκβαση των επιχειρήσεων στην Ήπειρο.
Πηγή:
Αντώνιος Ε. Παπαδάκος, Οι Λοκατζήδες στην Κόνιτσα, περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία, τ. 182, Μάρτιος 2012.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών