Ο Μπούλκα υπήρξε από τους πρώτους που επιχείρησαν να αποδομήσουν το επίσημο, εξιδανικευμένο προφίλ του Χότζα, παρουσιάζοντάς τον όχι μόνο ως αυταρχικό ηγέτη, αλλά ως άνθρωπο βαθιά καχύποπτο, φοβικό και παγιδευμένο σε προσωπικά μυστικά. Ο ισχυρισμός του ότι ο Χότζα ήταν ομοφυλόφιλος —γεγονός που, κατά τον ίδιο, γνώριζε τόσο η σύζυγός του Νετζμίγιε όσο και ο στενός κύκλος της κομματικής ηγεσίας— έκανε τον γύρο εφημερίδων κύρους στην Ελλάδα και την Ιταλία, δημιουργώντας έντονες αντιδράσεις.
Σε δηλώσεις του, ο Μπούλκα εξηγούσε τους λόγους της απόδρασής του με όρους πολιτικής και κοινωνικής ασφυξίας:
«Δέκα χρόνια σχεδίαζα να φύγω. Περίμενα να πεθάνει ο Χότζα, μήπως αλλάξει κάτι, αλλά διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε ούτε ίχνος ελευθερίας. Η οικονομία ήταν σε τραγική κατάσταση, οι αγορές άδειες, καμία ελπίδα. Τον Ιανουάριο κατάλαβα ότι δεν υπήρχε διέξοδος και αποφάσισα να δραπετεύσω».
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες του, ο φόβος αποκάλυψης προσωπικών μυστικών ενίσχυσε την παράνοια του δικτάτορα, επηρεάζοντας άμεσα τον τρόπο διακυβέρνησης. Ο Μπούλκα ισχυριζόταν ότι ο Χότζα έφτασε στο σημείο να απαγορεύσει ερωτικά τραγούδια, παραδοσιακούς χορούς και ακόμη και την παρουσία ανδρών και γυναικών χορευτών στην κρατική τηλεόραση, ως ένδειξη μιας εμμονικής ανάγκης ελέγχου και καταστολής κάθε έκφρασης που θεωρούσε απειλητική.
Μετά τις πρώτες δημοσιεύσεις, ορισμένα διεθνή άρθρα προχώρησαν ακόμη περισσότερο, αναφέροντας ισχυρισμούς περί υπουργών και στενών συνεργατών του Χότζα που φέρονται να δολοφονήθηκαν από τον ίδιο. Ο Μπούλκα, επαναλαμβάνοντας τη μαρτυρία του δεκαετίες αργότερα, υποστήριξε ότι η παράνοια του δικτάτορα εντεινόταν με την ηλικία και ότι οι προσωπικές του εμμονές συνδέονταν άμεσα με την κλιμάκωση της βίας και της καταστολής.
Σε συνέντευξή του στο αμερικανικό πρακτορείο UPI, ο πρώην διερμηνέας ανέφερε ότι ο Χότζα επιδίωκε να γνωρίζει προσωπικά όλους τους νέους συγγραφείς, ποιητές και συνθέτες της χώρας. Επισήμως, για να αξιολογήσει αν αποτελούσαν πολιτική απειλή· ανεπίσημα, κατά τον Μπούλκα, για λόγους που συνδέονταν με προσωπικές του αναζητήσεις. Αυτή η πρακτική, ανεξαρτήτως των κινήτρων της, αποτυπώνει το βάθος της καχυποψίας και της προσωποπαγούς εξουσίας που χαρακτήριζε το καθεστώς.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πληροφορίες και φήμες σχετικά με τις σεξουαλικές προτιμήσεις του Ενβέρ Χότζα κυκλοφόρησαν και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ωστόσο, λόγω της απουσίας αδιαμφισβήτητων τεκμηρίων, δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ πλήρως από την ιστορική έρευνα και σταδιακά υποχώρησαν από τον δημόσιο διάλογο. Παρ’ όλα αυτά, οι μαρτυρίες του Ιλίρ Μπούλκα διατηρούν τη σημασία τους ως πηγή για την κατανόηση της ψυχολογίας του απολυταρχικού ηγέτη και του τρόπου με τον οποίο ο φόβος, το μυστικό και η απόλυτη εξουσία διαπλέκονταν στο αλβανικό κομμουνιστικό καθεστώς.
Η ιστορική αποτίμηση του καθεστώτος Χότζα δεν αφορά την επιβεβαίωση ή διάψευση κάθε επιμέρους ισχυρισμού, αλλά την κατανόηση ενός συστήματος που βασίστηκε στη σιωπή, την τιμωρία και τον τρόμο. Υπό αυτό το πρίσμα, οι μαρτυρίες όπως εκείνες του Μπούλκα αποτελούν πολύτιμα θραύσματα μνήμης για τη μελέτη των συνεπειών της απόλυτης εξουσίας στις κοινωνίες και στους ανθρώπους.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών