Τα στοιχεία είναι αμείλικτα: περίπου 48.000 Αλβανοί απέκτησαν ιθαγένεια κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα σε ένα μόνο έτος. Δεν πρόκειται για έναν ουδέτερο αριθμό. Είναι ένα πολιτικό μήνυμα, γραμμένο όχι με λέξεις αλλά με αποφάσεις ζωής. Είναι η ψήφος δυσπιστίας των πολιτών προς το ίδιο τους το κράτος.
Και όμως, η αλβανική κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Μιλά για ανάπτυξη, για μεταρρυθμίσεις, για ευρωπαϊκή προοπτική. Αλλά ποια ανάπτυξη είναι αυτή που δεν κρατά τους ανθρώπους της; Ποια μεταρρύθμιση είναι αυτή που οδηγεί δεκάδες χιλιάδες να αναζητούν δικαιώματα και αξιοπρέπεια αλλού;
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή: οι πολίτες δεν φεύγουν επειδή «θέλουν να δοκιμάσουν την τύχη τους». Φεύγουν επειδή δεν βλέπουν μέλλον. Φεύγουν από μια καθημερινότητα που χαρακτηρίζεται από χαμηλούς μισθούς, περιορισμένες ευκαιρίες, αίσθηση αδικίας και ένα βαθιά ριζωμένο έλλειμμα αξιοκρατίας. Φεύγουν από ένα κράτος που δεν καταφέρνει —ή δεν θέλει— να τους προσφέρει προοπτική.
Η ευθύνη για αυτή την κατάσταση δεν είναι αφηρημένη. Είναι συγκεκριμένη και πολιτική. Μετά από χρόνια στην εξουσία, η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να επικαλείται το παρελθόν ή εξωτερικούς παράγοντες. Όταν η φυγή μετατρέπεται σε κανονικότητα, τότε η διακυβέρνηση έχει αποτύχει στον πυρήνα της: να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου οι πολίτες επιλέγουν να μείνουν.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η έξοδος δεν είναι προσωρινή. Οι περισσότεροι από αυτούς που αποκτούν ξένη ιθαγένεια δεν σχεδιάζουν να επιστρέψουν. Ριζώνουν αλλού, δημιουργούν οικογένειες, εντάσσονται σε νέες κοινωνίες. Η Αλβανία δεν χάνει απλώς πληθυσμό· χάνει το πιο ενεργό, παραγωγικό και δημιουργικό της κομμάτι.
Και ενώ αυτό συμβαίνει, η πολιτική ρητορική παραμένει εγκλωβισμένη σε μια αυτάρεσκη αφήγηση επιτυχιών. Πρόκειται για μια επικίνδυνη άρνηση της πραγματικότητας. Διότι δεν μπορείς να μιλάς για «ευρωπαϊκό μέλλον» όταν οι ίδιοι οι πολίτες σου το αναζητούν εγκαταλείποντας τη χώρα.
Ασφαλώς, η μετανάστευση δεν είναι φαινόμενο αποκλειστικά αλβανικό. Όμως, η ένταση και η διάρκεια του φαινομένου στην Αλβανία αποκαλύπτουν κάτι βαθύτερο: μια χρόνια αποτυχία οικοδόμησης λειτουργικών θεσμών και μιας οικονομίας που να προσφέρει πραγματικές ευκαιρίες.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, είναι η κανονικοποίηση αυτής της κατάστασης. Η φυγή έχει πάψει να θεωρείται πρόβλημα· αντιμετωπίζεται σχεδόν ως φυσική εξέλιξη. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό αδιέξοδο: ένα κράτος που δεν προσπαθεί πλέον να κρατήσει τους πολίτες του.
Η Αλβανία σήμερα δεν βρίσκεται απλώς αντιμέτωπη με ένα δημογραφικό ζήτημα. Βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση εμπιστοσύνης. Και σε μια τέτοια κρίση, οι αριθμοί δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία — είναι η αντανάκλαση μιας βαθιάς ρήξης μεταξύ κράτους και κοινωνίας.
Όταν χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο επιλέγουν, συνειδητά και οριστικά, να ανήκουν αλλού, το μήνυμα είναι σαφές: το πρόβλημα δεν είναι η επιθυμία τους να φύγουν. Το πρόβλημα είναι ότι δεν βρίσκουν λόγο να μείνουν.
Και αυτή είναι μια ευθύνη που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αποσιωπήσει.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών