Πόσο ισχυρό όπλο είναι το Ορμούζ για το Ιράν; Μπορεί να ξεπεραστεί;

Γράφει ο Στέλιος Φενέκος

Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα ακόμη θαλάσσιο πέρασμα. Είναι το πιο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του πλανήτη.
Από εκεί περνούσαν σχεδόν 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα και μεγάλες ποσότητες LNG, με το IEA (International Energy Agency) να εκτιμά ότι η σοβαρή διακοπή αφαιρεί πάνω από 300 εκατ. κυβικά μέτρα LNG την ημέρα από την αγορά.
Επίσης η ΕΙΑ (Energy Information Administration) εκτιμά ότι οι διαταραχές στον Κόλπο έφεραν μείωση της παγκόσμιας παραγωγής κατά στα 9,1 εκατ. βαρέλια/ημέρα τον Απρίλιο, ενώ η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου για το 2026 κινείται γύρω στα 104,6 εκατ. βαρέλια/ημέρα.

Το βασικό ερώτημα που εξετάσαμε με στοιχεί στο ΙΝΑΠ είναι απλό:
"Αν το Ορμούζ μείνει κλειστό ή σοβαρά περιορισμένο, μπορεί ο κόσμος να καλύψει τις ανάγκες του αλλιώς, με εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς είτε αύξηση παραγωγής από άλλες πηγές είτε απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων;

Η απάντηση που προέκυψε από την έρευνα είναι διπλή.

• Στο πετρέλαιο, σε μεγάλο βαθμό ναι, μπορεί, αλλά με κόστος, ένταση και μόνο αν ενεργοποιηθούν ταυτόχρονα όλα τα διαθέσιμα εργαλεία που προναφέραμε.
• Στο φυσικό αέριο όμως και ειδικά στο LNG, όχι πλήρως. Εκεί το κενό είναι πολύ πιο δύσκολο να κλείσει, επειδή το LNG που λείπει δεν μπορεί να διοχετευθεί στην αγορά από άλλες διαδρομές με την ίδια ταχύτητα.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΤΕΙ ΤΟ ΟΡΜΟΥΖ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

1. Πρώτον, με παρακαμπτήριους αγωγούς από τη Σαουδική Αραβία προς την Ερυθρά Θάλασσα και από τα ΗΑΕ προς τη Φουτζάιρα.Το IEA εκτιμά ότι αυτοί σήμερα κιόλας μπορούν να δώσουν συνολικά 3,5 έως 5,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα.
2. Δεύτερον, με απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Δηλαδή, τα κράτη-μέλη του IEA αποφάσισαν τον Μάρτιο να ρίξουν στην αγορά 400 εκατ. βαρέλια, τη μεγαλύτερη συντονισμένη απελευθέρωση στην ιστορία του οργανισμού.
3. Τρίτον, με σταδιακή αύξηση παραγωγής εκτός Κόλπου από ΗΠΑ, Καναδά, Βραζιλία, Γουιάνα, Αργεντινή, Νορβηγία, αλλά και πιθανή πρόσθετη προσφορά από Βενεζουέλα και, σε πιο περιορισμένο βαθμό, από Ρωσία.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΌ ΑΕΡΙΟ
Στο φυσικό αέριο η εικόνα εμφανίζεται πιο σκληρή.
Η νέα παγκόσμια προσφορά LNG για το 2026 πράγματι αυξάνεται, κυρίως χάρη στη Βόρεια Αμερική.
Η EIA (Energy Information Administration), προβλέπει ότι οι αμερικανικές εξαγωγές LNG θα αυξηθούν κατά 1,9 Bcf/d μέσα στο 2026.
Όμως αυτή η αύξηση δεν αρκεί για να καλύψει μια απώλεια άνω των 300 mcm/d από το Ορμούζ.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Το πετρέλαιο μπορεί να αντικατασταθεί εν μέρει από αποθέματα, αγωγούς και νέες ποσότητες· το LNG όχι, τουλάχιστον όχι γρήγορα.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΣΕ 30, 90 & 150 ΗΜΕΡΕΣ;

1. Τι γίνεται σε 30 ημέρες; Στον πρώτο μήνα, το πετρέλαιο μπορεί να σταθεροποιηθεί αρκετά, εφόσον λειτουργήσουν μαζί οι αγωγοί παράκαμψης και η απελευθέρωση αποθεμάτων. Αυτό δεν σημαίνει «άνεση», αλλά σημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά μπορεί να αποφύγει ένα απόλυτο σοκ φυσικής έλλειψης. Αντίθετα, στο LNG θα συνεχίσουν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις, κυρίως στην Ασία, με ανακατεύθυνση φορτίων, άνοδο τιμών και πιθανές περικοπές κατανάλωσης.
2. Τι γίνεται σε 90 ημέρες; Στο τρίμηνο, το πετρέλαιο παραμένει διαχειρίσιμο μόνο επειδή τα στρατηγικά αποθέματα συνεχίζουν να λειτουργούν ως «γέφυρα» και αρχίζουν να εμφανίζονται περισσότερες νέες ποσότητες εκτός Κόλπου. Εκεί βοηθούν η αμερικανική παραγωγή, η Βραζιλία, η Γουιάνα και ίσως η Βενεζουέλα αν συνεχιστεί η χαλάρωση των περιορισμών. Στο αέριο, όμως, ακόμη και μετά από 90 ημέρες, η αγορά LNG δύσκολα θα έχει κλείσει το κενό· απλώς θα έχει προσαρμοστεί με ακριβότερα φορτία, μεγαλύτερη χρήση αποθηκών και εξαναγκασμένη εξοικονόμηση.
3. Τι γίνεται σε 150 ημέρες; Στο πεντάμηνο, το πετρέλαιο μπορεί ακόμη να κρατηθεί σχετικά όρθιο, αλλά όχι χωρίς φθορά: οι αποθήκες αδειάζουν, τα logistics πιέζονται και η αγορά χρειάζεται όλο και περισσότερη νέα παραγωγή. Άρα, όσο περνά ο χρόνος, η πλήρης παράκαμψη του Ορμούζ γίνεται λιγότερο ζήτημα «αποθεμάτων» και περισσότερο ζήτημα μόνιμης αντικατάστασης της προσφοράς. Στο φυσικό αέριο, ακόμη και σε αυτόν τον ορίζοντα, το πρόβλημα δεν λύνεται πλήρως. Η αγορά μπορεί να προσαρμοστεί, αλλά όχι να αναπληρώσει πλήρως τις χαμένες ροές LNG χωρίς μείωση ζήτησης ή μερική αποκατάσταση της διέλευσης.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ
Το τελικό συμπέρασμα είναι καθαρό.
Το Ορμούζ μπορεί να “ξεπεραστεί” μόνο εν μέρει και μόνο προσωρινά.
Στο πετρέλαιο, ο κόσμος διαθέτει άμυνες: αγωγούς, αποθέματα, εναλλακτική παραγωγή.
Στο φυσικό αέριο όχι στον ίδιο βαθμό. Άρα, αν το Ορμούζ μείνει κλειστό για λίγο, η παγκόσμια οικονομία μπορεί να αντέξει.
Αν όμως η κρίση παραταθεί, η πραγματικά καλύτερη λύση δεν θα είναι να «μάθουμε να ζούμε χωρίς το Ορμούζ», αλλά να αποκατασταθεί ξανά η ασφαλής λειτουργία του.

Διαβάστε ακόμη

* Η κρίση στο Ιράν, τα πυρηνικά, τα χιλιάδες θύματα , το πετρέλαιο και οι αντιφάσεις

* Στρατηγική για πιθανό δεύτερο μέτωπο στο Βορειοδυτικό Ιράν με χερσαίες επιχειρήσεις

* Σύντομη αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων από τον πόλεμο στο Ιράν

👉 Εγγραφείτε στο κανάλι του Apenadi.Blogspot στο Youtube