Οι Γερμανοί Αντιφασίστες της 999ης Μεραρχίας και η Συμμετοχή τους στην Ελληνική Αντίσταση

Η ιστορία της 999ης Πειθαρχικής Μεραρχίας της Βέρμαχτ — γνωστής ως Strafdivision 999 — αποτελεί μία από τις πιο ιδιαίτερες και λιγότερο γνωστές σελίδες της αντιφασιστικής πάλης στην Ευρώπη κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέσα στη δίνη της ναζιστικής κατοχής της Ελλάδας, δεκάδες Γερμανοί στρατιώτες, οι οποίοι είχαν χαρακτηριστεί από το ίδιο το καθεστώς ως «πολιτικά ανεπιθύμητοι», στράφηκαν εναντίον του Χίτλερ και ενώθηκαν με τους Έλληνες αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Η παρουσία και η δράση τους αποδεικνύουν ότι ο αντιφασιστικός αγώνας δεν περιορίστηκε μόνο στους λαούς που βρέθηκαν υπό κατοχή, αλλά εκφράστηκε ακόμη και μέσα στις τάξεις του γερμανικού στρατού.

Η δημιουργία των «Ταγμάτων 999»
Το 1942, καθώς η ναζιστική Γερμανία αντιμετώπιζε τεράστιες απώλειες στα πολεμικά μέτωπα, το καθεστώς προχώρησε στη συγκρότηση ειδικών πειθαρχικών μονάδων. Έτσι δημιουργήθηκε η 999η Μεραρχία, στην οποία εντάχθηκαν άνθρωποι που θεωρούνταν πολιτικά αναξιόπιστοι από το ναζιστικό κράτος.
Στις τάξεις της βρέθηκαν:

• κομμουνιστές,
• σοσιαλδημοκράτες,
• συνδικαλιστές,
• αντιφασίστες διανοούμενοι,
• πρώην πολιτικοί κρατούμενοι,
• αλλά και κοινοί ποινικοί κρατούμενοι.

Οι περισσότεροι είχαν περάσει από φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης πριν σταλούν στο μέτωπο. Οι Ναζί τούς χρησιμοποιούσαν ως «αναλώσιμο» στρατιωτικό δυναμικό, αναθέτοντάς τους επικίνδυνες αποστολές ή υπηρεσία σε κατεχόμενες περιοχές υψηλού κινδύνου.
Παρά την καταπίεση, πολλοί από αυτούς παρέμειναν πιστοί στις αντιφασιστικές και διεθνιστικές τους ιδέες.

Η μεταφορά στην κατεχόμενη Ελλάδα
Από το 1943, μονάδες της 999ης Μεραρχίας μεταφέρθηκαν στην κατεχόμενη Ελλάδα, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, τη Θεσσαλία, τη Μαγνησία και σε νησιά του Αιγαίου. Η αποστολή τους ήταν η φρούρηση στρατηγικών σημείων, η καταστολή της αντίστασης και η υποστήριξη των κατοχικών δυνάμεων.
Ωστόσο, η ελληνική πραγματικότητα λειτούργησε διαφορετικά από ό,τι περίμενε το ναζιστικό επιτελείο. Πολλοί στρατιώτες της 999ης ήρθαν σε επαφή με τον τοπικό πληθυσμό και με οργανώσεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Μέσα από αυτή την επαφή αναπτύχθηκαν δεσμοί αλληλεγγύης και κοινής αντιφασιστικής δράσης.

Σε αρκετές περιπτώσεις, Γερμανοί στρατιώτες:

• παρείχαν πληροφορίες για τις κινήσεις της Βέρμαχτ,
• προχωρούσαν σε δολιοφθορές,
• καθυστερούσαν επιχειρήσεις των κατοχικών δυνάμεων,
• έκλεβαν ή παρέδιδαν οπλισμό στους αντάρτες,
• και βοηθούσαν στη διάσωση κρατουμένων ή καταδιωκόμενων αγωνιστών.

Η αυτομόληση στον ΕΛΑΣ
Το σημαντικότερο βήμα ήταν η ανοιχτή αυτομόληση. Δεκάδες στρατιώτες εγκατέλειψαν τις μονάδες τους και ανέβηκαν στα βουνά για να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ. Εκεί πολέμησαν δίπλα στους Έλληνες αντάρτες ενάντια στον ναζισμό, πολλές φορές απέναντι σε πρώην συμπολεμιστές τους.
Στη Μαγνησία, σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, περισσότεροι από εκατό Γερμανοί και Αυστριακοί αντιφασίστες συνδέθηκαν με μονάδες του 54ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Στην Πελοπόννησο συγκροτήθηκαν οργανωμένοι πυρήνες Γερμανών αντιναζιστών, οι οποίοι διακινούσαν προκηρύξεις και επιχειρούσαν να επηρεάσουν και άλλους στρατιώτες της Βέρμαχτ.
Η δράση αυτή είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Οι Γερμανοί αντιφασίστες θεωρούσαν ότι ο αγώνας τους δεν ήταν μόνο εθνικός αλλά ταξικός και διεθνιστικός. Πίστευαν ότι ο ναζισμός έπρεπε να ηττηθεί από κοινού από όλους τους λαούς της Ευρώπης — ακόμη και από τους ίδιους τους Γερμανούς εργαζόμενους και στρατιώτες.

Η Οργάνωση Γερμανών Αντιφασιστών
Το 1944 δημιουργήθηκε στην Πελοπόννησο η «Οργάνωση Γερμανών Αντιφασιστών», με σημαντική δράση στην περιοχή της Αμαλιάδας. Μέλη της ήταν στρατιώτες της 999ης Μεραρχίας που είχαν ήδη αναπτύξει δεσμούς με την ελληνική αντίσταση.

Στόχος της οργάνωσης ήταν:

• η υπονόμευση της Βέρμαχτ,
• η προώθηση μαζικών αυτομολήσεων,
• η διάδοση αντιναζιστικών ιδεών,
• και η συνεργασία με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.

Η ύπαρξη μιας τέτοιας οργάνωσης μέσα στην κατεχόμενη Ελλάδα αποτελούσε σοβαρή απειλή για το γερμανικό στρατιωτικό καθεστώς.

Συλλήψεις και εκτελέσεις
Η Γκεστάπο και τα γερμανικά στρατοδικεία αντέδρασαν με σκληρότητα. Πολλοί Γερμανοί αντιφασίστες συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν ως «προδότες».
Ένα από τα πιο γνωστά περιστατικά σημειώθηκε στην Αμαλιάδα τον Ιούλιο του 1944, όταν εκτελέστηκαν οκτώ Γερμανοί στρατιώτες του Τάγματος 999 λόγω της αντιστασιακής τους δράσης και των σχέσεών τους με τον ΕΛΑΣ.

Οι εκτελέσεις αυτές είχαν διπλό στόχο:

• να τιμωρήσουν τους ίδιους τους αντιφασίστες,
• αλλά και να αποτρέψουν άλλους στρατιώτες από το να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.

Σήμερα, στην Πλατεία Καζαντζάκη της Αμαλιάδας, μνημειακή πλάκα τιμά τη μνήμη των εκτελεσμένων Γερμανών αντιφασιστών.

Η ιστορική σημασία της 999ης Μεραρχίας
Η ιστορία της 999ης Μεραρχίας φωτίζει μια πλευρά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που συχνά παραμένει στο περιθώριο της ιστορικής μνήμης. Οι Γερμανοί αντιφασίστες που πολέμησαν στο πλευρό του ΕΛΑΣ απέδειξαν ότι ο ναζισμός δεν εξέφραζε ολόκληρο τον γερμανικό λαό.

Η δράση τους αναδεικνύει:

• τη δύναμη της διεθνιστικής αλληλεγγύης,
• την ύπαρξη αντίστασης μέσα στη Βέρμαχτ,
• και τη δυνατότητα κοινής πάλης των λαών απέναντι στον φασισμό.

Σε μια εποχή όπου η ιστορική μνήμη παραμένει κρίσιμο πεδίο δημόσιας συζήτησης, η ιστορία των «999άρηδων» αποτελεί σημαντική υπενθύμιση ότι ακόμη και μέσα στις πιο σκοτεινές συνθήκες υπήρξαν άνθρωποι που επέλεξαν την αντίσταση αντί της υποταγής.

Διαβάστε ακόμη

* Ο φοβερός λιμός του 1941-1942 στην κατεχόμενη Ελλάδα

* Τα Τάγματα Ασφαλείας στην Κατοχή: Η Σκοτεινή Συνεργασία που Σφράγισε την Ιστορία

* Το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη (2 Σεπτεμβρίου 1944)

👉 Ακολουθήστε το Apenadi.Blogspot στο facebook