Τείχος του Βερολίνου: 28 χρόνια, 140 νεκροί – «Το Τείχος του Αίσχους» που χώρισε μια πόλη και κόστισε ανθρώπινες ζωές
Το Τείχος του Βερολίνου δεν ήταν απλώς ένα τσιμεντένιο τείχος που χώριζε μια πόλη στα δύο. Ήταν ένα ολόκληρο σύστημα ασφαλείας, ελέγχου και καταστολής, σχεδιασμένο ώστε να εμποδίζει τους πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Από την ανέγερσή του, τον Αύγουστο του 1961, μέχρι την ιστορική πτώση του στις 9 Νοεμβρίου 1989, τουλάχιστον 140 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο Τείχος ή εξαιτίας του συνοριακού καθεστώτος της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (DDR).
Οι περισσότεροι ήταν άνθρωποι που επιχείρησαν να περάσουν στη Δυτική πλευρά. Άλλοι σκοτώθηκαν από πυρά, άλλοι πνίγηκαν σε ποτάμια και κανάλια και άλλοι έχασαν τη ζωή τους σε αποτυχημένες προσπάθειες διαφυγής.
Οι άνθρωποι πίσω από τον αριθμό
Σύμφωνα με την ιστορική τεκμηρίωση της Berlin Wall Foundation, μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται:
Η εντολή για τα πυρά
Το πιο σκοτεινό στοιχείο του συστήματος ήταν η χρήση ένοπλων συνοριοφυλάκων για την αποτροπή των αποδράσεων.
Οι συνοριοφύλακες της Ανατολικής Γερμανίας είχαν εντολές να εμποδίζουν με τη βία όσους επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα. Τα συρματοπλέγματα, οι φράχτες, οι πύργοι παρατήρησης, οι ναρκοθετημένες περιοχές και τα εμπόδια συνδυάζονταν με ένοπλη φύλαξη.
Η προσπάθεια διαφυγής μπορούσε έτσι να μετατραπεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σε αγώνα ζωής και θανάτου.
Θάνατοι στα νερά του Βερολίνου
Δεν ήταν όμως όλοι οι θάνατοι αποτέλεσμα πυροβολισμών.
Οι υδάτινες οδοί του Βερολίνου αποτέλεσαν επίσης μέρος της τραγωδίας. Άνθρωποι προσπάθησαν να περάσουν κολυμπώντας ή έπεσαν στα νερά κατά τη διάρκεια της διαφυγής τους.
Τα κρύα νερά του Σπρέε και των καναλιών μπορούσαν να αποδειχθούν εξίσου θανατηφόρα με τα όπλα των συνοριοφυλάκων.
Η Bernauer Strasse – μια ολόκληρη γειτονιά πάνω στη γραμμή του θανάτου
Ιδιαίτερα δραματική ήταν η κατάσταση στην Bernauer Strasse, όπου το Τείχος χώρισε κυριολεκτικά κτίρια και δρόμους.
Στα πρώτα χρόνια μετά την ανέγερση του Τείχους, κάτοικοι επιχείρησαν να διαφύγουν πηδώντας από παράθυρα και στέγες κτιρίων που βρίσκονταν ακριβώς πάνω στα σύνορα.
Κάποιοι έπεσαν στο κενό.
Άλλοι προσπάθησαν να περάσουν μέσα από υπόγειες σήραγγες.
Κάθε πιθανός δρόμος προς τη Δύση μετατρεπόταν σε μια επικίνδυνη επιχείρηση.
Ένα σύνορο που δεν έπρεπε να υπάρχει
Το Τείχος κατασκευάστηκε από την κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας για να σταματήσει τη μαζική έξοδο πολιτών προς τη Δύση. Μέχρι το 1961, εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εγκαταλείψει την Ανατολική Γερμανία.
Η κυβέρνηση παρουσίασε την κατασκευή του ως «αντιφασιστικό προστατευτικό τείχος».
Για τους ανθρώπους όμως που βρίσκονταν στην ανατολική πλευρά, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική: το Τείχος εμπόδιζε την ελεύθερη μετακίνηση και έκανε την εγκατάλειψη της χώρας εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη.
Η πτώση
Για 28 χρόνια το Τείχος παρέμεινε σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου.
Και ύστερα, μέσα σε λίγες ώρες, κατέρρευσε πολιτικά.
Στις 9 Νοεμβρίου 1989, μετά τις δραματικές εξελίξεις στην Ανατολική Γερμανία και την ανακοίνωση των νέων κανόνων μετακίνησης, χιλιάδες Βερολινέζοι συγκεντρώθηκαν στα σημεία διέλευσης.
Οι συνοριοφύλακες τελικά άνοιξαν τις πύλες.
Το Τείχος που είχε χωρίσει οικογένειες, δρόμους και μια ολόκληρη πόλη επί 28 χρόνια έπαψε να λειτουργεί.
Για τους κατοίκους του Βερολίνου ήταν μια στιγμή χαράς.
Για τις οικογένειες των θυμάτων ήταν όμως και μια υπενθύμιση όσων είχαν χαθεί.
Οι 140 νεκροί δεν ήταν απλώς ένας αριθμός
Η ιστορία του Τείχους του Βερολίνου συχνά παρουσιάζεται μέσα από τις συγκλονιστικές εικόνες της πτώσης του.
Όμως η άλλη πλευρά της ιστορίας βρίσκεται στις προσωπικές τραγωδίες των ανθρώπων που σκοτώθηκαν προσπαθώντας να περάσουν στην ελευθερία.
Το Τείχος έπεσε το 1989.
Οι άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να το ξεπεράσουν, όμως, δεν επέστρεψαν ποτέ στις οικογένειές τους.
Και γι' αυτό η ιστορία του Τείχους δεν είναι μόνο ιστορία του Ψυχρού Πολέμου.
Είναι, πάνω απ' όλα, ιστορία ανθρώπων που προσπάθησαν να περάσουν από τη μία πλευρά στην άλλη και πλήρωσαν την προσπάθειά τους με τη ζωή τους.
Σύμφωνα με την ιστορική τεκμηρίωση της Berlin Wall Foundation, μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται:
- 101 άνθρωποι που προσπάθησαν να διαφύγουν, χάνοντας τη ζωή τους από πυρά, ατυχήματα ή αυτοκτονώντας μετά την αποτυχία της προσπάθειάς τους.
- 30 πολίτες που δεν συμμετείχαν σε απόπειρα διαφυγής, αλλά σκοτώθηκαν εξαιτίας του συνοριακού καθεστώτος.
- 8 Ανατολικογερμανοί συνοριοφύλακες που σκοτώθηκαν κατά την υπηρεσία τους.
- 1 Σοβιετικός στρατιώτης.
Η εντολή για τα πυρά
Το πιο σκοτεινό στοιχείο του συστήματος ήταν η χρήση ένοπλων συνοριοφυλάκων για την αποτροπή των αποδράσεων.
Οι συνοριοφύλακες της Ανατολικής Γερμανίας είχαν εντολές να εμποδίζουν με τη βία όσους επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα. Τα συρματοπλέγματα, οι φράχτες, οι πύργοι παρατήρησης, οι ναρκοθετημένες περιοχές και τα εμπόδια συνδυάζονταν με ένοπλη φύλαξη.
Η προσπάθεια διαφυγής μπορούσε έτσι να μετατραπεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σε αγώνα ζωής και θανάτου.
Θάνατοι στα νερά του Βερολίνου
Δεν ήταν όμως όλοι οι θάνατοι αποτέλεσμα πυροβολισμών.
Οι υδάτινες οδοί του Βερολίνου αποτέλεσαν επίσης μέρος της τραγωδίας. Άνθρωποι προσπάθησαν να περάσουν κολυμπώντας ή έπεσαν στα νερά κατά τη διάρκεια της διαφυγής τους.
Τα κρύα νερά του Σπρέε και των καναλιών μπορούσαν να αποδειχθούν εξίσου θανατηφόρα με τα όπλα των συνοριοφυλάκων.
Η Bernauer Strasse – μια ολόκληρη γειτονιά πάνω στη γραμμή του θανάτου
Ιδιαίτερα δραματική ήταν η κατάσταση στην Bernauer Strasse, όπου το Τείχος χώρισε κυριολεκτικά κτίρια και δρόμους.
Στα πρώτα χρόνια μετά την ανέγερση του Τείχους, κάτοικοι επιχείρησαν να διαφύγουν πηδώντας από παράθυρα και στέγες κτιρίων που βρίσκονταν ακριβώς πάνω στα σύνορα.
Κάποιοι έπεσαν στο κενό.
Άλλοι προσπάθησαν να περάσουν μέσα από υπόγειες σήραγγες.
Κάθε πιθανός δρόμος προς τη Δύση μετατρεπόταν σε μια επικίνδυνη επιχείρηση.
Ένα σύνορο που δεν έπρεπε να υπάρχει
Το Τείχος κατασκευάστηκε από την κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας για να σταματήσει τη μαζική έξοδο πολιτών προς τη Δύση. Μέχρι το 1961, εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εγκαταλείψει την Ανατολική Γερμανία.
Η κυβέρνηση παρουσίασε την κατασκευή του ως «αντιφασιστικό προστατευτικό τείχος».
Για τους ανθρώπους όμως που βρίσκονταν στην ανατολική πλευρά, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική: το Τείχος εμπόδιζε την ελεύθερη μετακίνηση και έκανε την εγκατάλειψη της χώρας εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη.
Η πτώση
Για 28 χρόνια το Τείχος παρέμεινε σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου.
Και ύστερα, μέσα σε λίγες ώρες, κατέρρευσε πολιτικά.
Στις 9 Νοεμβρίου 1989, μετά τις δραματικές εξελίξεις στην Ανατολική Γερμανία και την ανακοίνωση των νέων κανόνων μετακίνησης, χιλιάδες Βερολινέζοι συγκεντρώθηκαν στα σημεία διέλευσης.
Οι συνοριοφύλακες τελικά άνοιξαν τις πύλες.
Το Τείχος που είχε χωρίσει οικογένειες, δρόμους και μια ολόκληρη πόλη επί 28 χρόνια έπαψε να λειτουργεί.
Για τους κατοίκους του Βερολίνου ήταν μια στιγμή χαράς.
Για τις οικογένειες των θυμάτων ήταν όμως και μια υπενθύμιση όσων είχαν χαθεί.
Οι 140 νεκροί δεν ήταν απλώς ένας αριθμός
Η ιστορία του Τείχους του Βερολίνου συχνά παρουσιάζεται μέσα από τις συγκλονιστικές εικόνες της πτώσης του.
Όμως η άλλη πλευρά της ιστορίας βρίσκεται στις προσωπικές τραγωδίες των ανθρώπων που σκοτώθηκαν προσπαθώντας να περάσουν στην ελευθερία.
Το Τείχος έπεσε το 1989.
Οι άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να το ξεπεράσουν, όμως, δεν επέστρεψαν ποτέ στις οικογένειές τους.
Και γι' αυτό η ιστορία του Τείχους δεν είναι μόνο ιστορία του Ψυχρού Πολέμου.
Είναι, πάνω απ' όλα, ιστορία ανθρώπων που προσπάθησαν να περάσουν από τη μία πλευρά στην άλλη και πλήρωσαν την προσπάθειά τους με τη ζωή τους.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών