Οι φλόγες που σάρωσαν τη Χιμάρα μέσα στο Σαββατοκύριακο δεν κατέστρεψαν μόνο δασικές εκτάσεις, ελαιόδεντρα και περιουσίες. Έφεραν στην επιφάνεια και τις σοβαρές αδυναμίες του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, προκαλώντας ένα νέο κύμα πολιτικής αντιπαράθεσης.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε ο Δήμος Χιμάρας, αλλά και η κεντρική κυβέρνηση.
Ο ευρωβουλευτής Φρέντης Μπελέρης έθεσε ευθέως θέμα προτεραιοτήτων στη διαχείριση των δημοτικών πόρων, καταγγέλλοντας ότι ένας δήμος με τεράστια τουριστικά έσοδα εμφανίζεται να μην διαθέτει επαρκή μέσα για την αντιμετώπιση μιας μεγάλης πυρκαγιάς.
«Δύο πυροσβεστικά, το ένα χωρίς νερό»
Η πιο χαρακτηριστική καταγγελία του Μπελέρη αφορά τον εξοπλισμό που υπήρχε διαθέσιμος στη Χιμάρα την ώρα της κρίσης.
Όπως υποστήριξε, η περιοχή διέθετε μόλις δύο πυροσβεστικά οχήματα, με το ένα μάλιστα να αντιμετωπίζει πρόβλημα έλλειψης νερού.
Η εικόνα αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί από τα επίσημα στοιχεία του δήμου και των αρμόδιων υπηρεσιών, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό της πολιτικής προστασίας σε μια περιοχή που κάθε καλοκαίρι δέχεται τεράστιο αριθμό επισκεπτών και βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών.
Ο ευρωβουλευτής έθεσε μάλιστα το ζήτημα με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο, υποστηρίζοντας ότι την ώρα που υπάρχουν ανάγκες για πυροσβεστικό εξοπλισμό, νερό και υποδομές έκτακτης ανάγκης, σημαντικά ποσά κατευθύνονται σε εκδηλώσεις, φεστιβάλ και τουριστική ψυχαγωγία.
«Προτεραιότητα τα φεστιβάλ, όχι η πυροπροστασία»
Η πολιτική αιχμή του Μπελέρη ήταν ξεκάθαρη: Η Χιμάρα δεν μπορεί να επενδύει μόνο στο τουριστικό της προϊόν, χωρίς να επενδύει ταυτόχρονα στην προστασία των κατοίκων, των περιουσιών και του φυσικού της πλούτου. Οι πυρκαγιές αποκάλυψαν με τον πιο δραματικό τρόπο ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από υποδομές πολιτικής προστασίας.
«Μας λείπουν πυροσβεστικά», ήταν ουσιαστικά το μήνυμα του ευρωβουλευτή, την ώρα που –όπως κατήγγειλε– έχουν δαπανηθεί χιλιάδες ευρώ για την ψυχαγωγία των επισκεπτών.
Και το ερώτημα πλέον είναι αναπόφευκτο: Πού πήγαν τα χρήματα και ποιες ήταν οι πραγματικές προτεραιότητες του δήμου;
Η καταστροφή των ελαιώνων
Πέρα από τις κατοικίες και τις υποδομές, βαρύ είναι και το περιβαλλοντικό και οικονομικό αποτύπωμα.
Χιλιάδες ελαιόδεντρα φέρεται να έχουν καταστραφεί, μεταξύ αυτών και αιωνόβια δέντρα που αποτελούν κομμάτι της ιστορικής και παραγωγικής φυσιογνωμίας της περιοχής.
Η απώλεια δεν είναι μόνο οικονομική. Ένα αιωνόβιο ελαιόδεντρο δεν αντικαθίσταται με μια απλή δενδροφύτευση. Χρειάζονται δεκαετίες για να αποκατασταθεί ένα τέτοιο φυσικό κεφάλαιο. Για τους κατοίκους της Χιμάρας, επομένως, η φωτιά δεν τελειώνει όταν σβήσουν οι τελευταίες φλόγες. Τότε αρχίζει η πραγματική μάχη της αποκατάστασης.
Σκληρή επίθεση και στον Έντι Ράμα
Ο Φρέντης Μπελέρης εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση και κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, σχολιάζοντας την παρουσία του στις πληγείσες περιοχές.
Η κριτική του ήταν πολιτικά ιδιαίτερα αιχμηρή: Ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, εμφανίστηκε περισσότερο ως ένας «καλός γείτονας» που εκφράζει τη συμπόνια του προς τους πληγέντες παρά ως επικεφαλής μιας κυβέρνησης που πρέπει να ενεργοποιήσει άμεσα έναν μηχανισμό οικονομικής και κοινωνικής στήριξης.
Το ζήτημα δεν είναι, όπως υπογράμμισε, μόνο η παρουσία του πρωθυπουργού. Το ζήτημα είναι τι κάνει το κράτος την επόμενη ημέρα.
«Οι πληγέντες χρειάζονται βοήθεια τώρα»
Για τις οικογένειες που έχασαν τις κατοικίες τους, η ανάγκη είναι άμεση. Στέγαση, τρόφιμα, οικονομική ενίσχυση και αποκατάσταση των βασικών αναγκών δεν μπορούν να περιμένουν τη γραφειοκρατική ολοκλήρωση μιας μακράς διαδικασίας. Ο Μπελέρης ζήτησε άμεση κοινωνική βοήθεια προς τους πληγέντες, υποστηρίζοντας ότι το κράτος πρέπει να σταθεί δίπλα τους από τις πρώτες κιόλας ημέρες.
Παράλληλα έκανε αναφορά σε πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου –όπως είπε– προβλέπονται ταχείες διαδικασίες οικονομικής στήριξης των ανθρώπων που χάνουν τα σπίτια τους από φυσικές καταστροφές.
Το μεγάλο ερώτημα: πόσο κοστίζει η πρόληψη;
Η τραγωδία της Χιμάρας επαναφέρει ένα διαχρονικό ερώτημα: Είναι ακριβότερη η πρόληψη ή η αποκατάσταση μιας καταστροφής; Η απάντηση είναι προφανής. Ένα σύγχρονο δίκτυο πυρόσβεσης, επαρκή οχήματα, δεξαμενές νερού, αντιπυρικές ζώνες, δρόμοι πρόσβασης, οργανωμένο σχέδιο εκκένωσης και επαρκώς στελεχωμένες υπηρεσίες πολιτικής προστασίας κοστίζουν. Αλλά η καταστροφή κοστίζει πολύ περισσότερο. Και στη Χιμάρα, το κόστος πλέον μετριέται σε καμένες περιουσίες, κατεστραμμένες καλλιέργειες, χαμένα αιωνόβια ελαιόδεντρα και οικογένειες που προσπαθούν να ξαναστήσουν τη ζωή τους.
Η «βιτρίνα» του τουρισμού και η πραγματικότητα
Η πυρκαγιά λειτουργεί πλέον σαν ένας ανελέητος καθρέφτης. Πίσω από τις εικόνες της τουριστικής Χιμάρας, των πολυτελών καταλυμάτων, των παραλιών και των καλοκαιρινών εκδηλώσεων, υπάρχει μια άλλη πραγματικότητα: οι κάτοικοι χρειάζονται ασφάλεια.
Και η ασφάλεια δεν είναι τουριστική πολυτέλεια. Είναι στοιχειώδης υποχρέωση του κράτους και της αυτοδιοίκησης. Η πολιτική συζήτηση που άνοιξε ο Μπελέρης, επομένως, δεν αφορά μόνο το αν υπήρχαν δύο ή περισσότερα πυροσβεστικά οχήματα. Αφορά το μοντέλο με το οποίο διοικείται ένας από τους πιο προσοδοφόρους τουριστικούς δήμους της Αλβανίας.
Πόσα χρήματα εισπράττει η Χιμάρα;
Πόσα επιστρέφουν στους κατοίκους με τη μορφή υποδομών και προστασίας;
Και πόσα κατευθύνονται σε εκδηλώσεις και τουριστική προβολή;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που πλέον απαιτούν απαντήσεις με αριθμούς, προϋπολογισμούς και παραστατικά. Γιατί όταν οι φλόγες φτάνουν στις πόρτες των κατοίκων, τα φεστιβάλ και οι εξαγγελίες δεν αρκούν. Χρειάζονται νερό, πυροσβεστικά, σχέδιο και κράτος παρόν.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται μια απάντηση στο πιο δύσκολο ερώτημα: ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΤΗΣ ΧΙΜΑΡΑΣ;
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών