Όσοι αγωνιούν να επαναπατριστούν στην ιδιαίτερη πατρίδα! Μεταξύ των και οι Έλληνες Μειονοτικοί των Αγίων Σαράντα!

Θαυμάστε τη Φώτο! Μια γραφική πόλη, η οποία από μια φτωχογειτονιά την περίοδο του 1922, έγινε πόλη την περίοδο του Ε. Χότζα, με περίπου 15.0000 κατοίκους! Στο παραπάνω Φώτο η πόλη δεν εμφανίζεται, εκτός από κάποιες πολυκατοικίες της περιόδου μετά του 1990, όπως και οι πολυκατοικίες στα δεξιά του! Ξεκινώντας από τον αυχένα που θεωρείται ο κλειδοκράτορας της οδού προς και από την πόλη, ο λόφος αριστερά του, συνέχεια του οποίου στηρίζεται και η εν λόγο πόλη, παραχώρησε ακόμα και την ονομασία του στην επιβλητική Μονή των Αγίων Σαράντα. Ενώ ο λόφος στα δεξιά του Αυχένα, λες και ήταν Θεού θέληση, έλεγε την απεραντοσύνη του Ιονίου Πελάγους και ειδοποιούσε τους κατοίκους της πεδιάδας Βούρκου-Δελβίνου να αγρυπνούν, εννοείται με την εμφάνιση στο Ιόνιο κάποιου εισβολέα! Με το πέρασμα του χρόνου κατοικήθηκε μεν ο λόφος με την ονομασία Λυκούρσιο, αλλά όταν ήρθαν οι Τούρκοι καταχτητές στην κορυφή του, υψόμετρο 265 μ., έχτισαν μεν το κάστρο του Λυκουρσίου, αλλά έγιναν κυρίαρχοι και σε όλο τον λόφο. Εννοείται και στην πλαγιά Δυτικά του, η οποία ακολουθώντας την παραλία του Ιονίου έφθανε μέχρι που εναλλάσσονταν με άλλη λοφοσειρά που ο αναγνώστης αξίζει να την περπατήσει και να την ερευνήσει. Όταν το 1992 με την αλλαγή του δικτατορικού καθεστώτος ήρθαμε εμείς οι Μειονοτικοί στην εξουσία, μας ανατέθηκε από την Κεντρική Εξουσία να οικοπεδοποιήσουμε για νέες κατοικίες, περίπου 2400 στρέμματα, δραστηριότητα που θα κρατούσε στην πόλη αν όχι τους 7.000 ομογενείς που αριθμούσε τότε η πόλη, μη υπολογίζοντας Χιμαραίους και άλλες ομάδες μη αναγνωρισμένες ως ομογενείς, τουλάχιστον τους 5.500-6.000 που και η πόλη τους είχε ανάγκη, καθώς (σχεδόν) εμείς την είχαμε χτίσει, εμείς την είχαμε αναπτύξει και εμείς την είχαμε διοικήσει, αλλά και με τους συγκατοίκους μας Αλβανούς θα συνεχίζαμε να ζούμε αδερφικά όπως και πριν!

Ενώ η συμβολή μου για να κερδίζαμε την τοπική εξουσία ήταν καθοριστική, οπότε εκλέχτηκα και Δημοτικός Σύμβουλος στο Δημαρχείο της πόλης, καθώς Έφορος Πολιτιστικών Μνημείων για τους Νομούς Α. Σαράντα και Δελβίνου, επίσης τοπογράφος και τεχνικός οικοδομών με 30χρονη πείρα, εκτός του ότι συμμετείχα στην τοπογραφική χαρτογράφηση των 2400 εκταρίων !

H απόφαση για την μελέτη πάρθηκε στην πρώτη συνεδρίαση του Δ. Συμβουλίου, αλλά οι αιρετοί μας την σβάρνισαν μέχρι το τέλος της 4ετίας. Ως Πρόεδρος της Επιτροπής Οικοδομών (του Δ. Συμβουλίου) για την μελέτη είχε επικρατήσει η πρότασή μου ως εξής: Οι διαστάσεις των οικοπέδων να ήταν από 500 μέχρι 1000 τ.μ. και περίπου 20 οικόπεδα να έμεναν στο Δημαρχείο για πολυκατοικίες, ώστε να αναλάμβανε την στέγαση όσων αδυνατούσαν να κτίσουν μόνοι τους. Επίσης τα οικόπεδα της λωρίδας μεταξύ της θάλασσας και του αυτοκινητόδρομου προς την Τσιούκα, μαζί και όσες σειρές χρειάζονταν πάνω από το δρόμο προς την Τσιούκα, να μοιράζονταν στους νόμιμους κατοίκους της πόλης, ασχέτως αν είχαν παρουσιάσει ή όχι αιτήσεις. Αυτό το είχα σοφιστεί προς όφελος των ομογενών, οι οποίοι άνεργοι πια είχαν μεταναστεύσει στην Ελλάδα. Με το ίδιο σκεπτικό εισηγήθηκα και για την επιφάνεια των οικοπέδων, ώστε να αριθμούσαν όσο πιο λιγότερα. Μάλιστα για τα οικόπεδα που θα περίσσευαν, γιατί υπήρχε και η περιοχή πάνω από την πόλη που είχε αποφασιστεί να οικοπεδοποιηθεί, όντας ακόμα στη Συντονιστική Επιτροπή της πόλης, είχα απευθυνθεί στους προέδρους των άλλων κομμάτων, ώστε βάση ποσοστών να μοιράζονταν σε όλα τα χωριά της Περιφέρειας, γεγονός που θα εμπόδιζε να εγκατασταθούν ερχόμενοι από άλλες περιφέρειες. Τους έπειθα με το σκεπτικό ότι ως κάτοικοι του ίδιου Νομού και γνωριζόμασταν και υπήρχε αλληλοσεβασμός, ότι εμείς ήμαστε δίκαιοι και εργατικοί και ότι αν έρχονταν από άλλες περιφέρειες θα το μετάνιωναν γρήγορα, καθώς σιγά-σιγά θα τους επιβάλλονταν. Η αλήθεια είναι ότι ασχέτως το τι αισθάνονταν μέσα τους για μας, έβρισκα ανταπόκριση. Όχι όμως από τους αιρετούς μας που βιάζονταν να πλουτίσουν, αιτία για να υποστούμε το μίσος των κατοίκων όλης της πόλης. Της πόλης που εκτός από «πρωτεύουσα» στο σύνολο την είχαν κτίσει δικοί μας πολιτικοί μηχανικοί και δικοί μας τεχνίτες.

Η απόφαση του Δ. Συμβουλίου για την επιφάνεια των οικοπέδων και τον τρόπο διανομής έμεινε στο πρωτόκολλο, καθώς στη μελέτη δεν τηρήθηκε το μέγεθος της επιφάνειας. Εκτός από αυτά της ακροθαλασσιάς, τα οποία δόθηκαν κάτω από το χέρι, η επιφάνεια των υπόλοιπων μειώθηκε στα 150-400 τ.μ. και η μελέτη κρατούνταν μυστική. Εμείς είχαμε κουραστεί ζητώντας από τον Δήμαρχο να πίεζε τη Νομαρχία για να δώσει τέλος στις τοπογραφικές και πολεοδομικές μελέτες, μάλιστα κάθε τόσο αναγκάζαμε το Δ. Συμβούλιο να φέρνει το θέμα προς συζήτηση. Τελικά τα χρόνια πέρασαν και ήρθε η ώρα που μας ενημέρωσαν ότι η μελέτη είχε τελειώσει και ότι είχαν προετοιμάσει και τις λίστες.

Αλλά επειδή είχε πάρει διαστάσεις η φήμη ότι δίνονταν οικόπεδα «κάτω από το χέρι», στάλθηκαν από πολίτες στην κυβέρνηση πολλά γράμματα. Αφορμή να έρθουν για έλεγχο επιτροπές, οι οποίες, με το αιτιολογικό ότι η μελέτη δεν είχε εγκριθεί από την κυβέρνηση, μπλόκαραν τα οικόπεδα. Πάντως οι λίστες είχαν προετοιμαστεί και μάθαμε ότι στην επιτροπή, εκτός των προαναφερόμενων, είχαν πάρει μέρος οι πολεοδόμοι που έκαναν την μελέτη, μαζί και οι «μεσάζοντες» που βρίσκανε υποψήφιους «καλοπληρωτές». Όταν ήρθε η ώρα και παρουσίασαν στο Δ. Συμβούλιο τις λίστες προς έγκριση, ο Δήμαρχος δήλωσε ότι «οι καταγγελίες πως δήθεν ευνοήσαμε τους μειονοτικούς» δεν ευσταθούν, γιατί αυτοί που συμπεριλήφθηκαν στις λίστες αποτελούν μόνο το 22% του συνόλου. Σηκώθηκα αυθόρμητα και σε υψηλούς τόνους είπα ότι αυτό και μόνο αρκεί να καταψηφίσομε τις λίστες, γιατί στην πόλη οι ομογενείς αποτελούμε το 40% του πληθυσμού, που σημαίνει ότι δικαιούμαστε και τόσα οικόπεδα. Ο Δήμαρχος δεν περίμενε αυτή την αντίδραση και βιάστηκε να πει ότι τόσες αιτήσεις είχε. Του υπενθύμισα αυτό που είχαμε αποφασίσει για τη μελέτη και το μοίρασμα, «δηλ. ανεξαιρέτως αν είχαν κάνει αίτηση ή όχι έπρεπε να δώσουμε σε όλους από ένα οικόπεδο» και απάντησε ότι υπάρχουν αποθέματα και η ένσταση μου θα ληφθεί υπόψη. Εγώ του επανέλαβα ότι όταν γίνει αυτό τότε να εγκρίνουμε και τις λίστες, εννοείται χωρίς να μπορέσω να αποτρέψω την ψήφιση. Όπως ανακάλυψα αργότερα οι ομογενείς που επωφελήθηκαν οικόπεδα εκπροσωπούσαν περίπου το 29%, μάλιστα πολλοί από αυτούς που δούλευαν στην Ελλάδα έναντι αμοιβής κάτω από το χέρι, αμοιβή που έφθανε και τα 4.000.000 δραχμές.

Δυστυχώς και από τα περίπου 700 οικόπεδα που δόθηκαν στους ομογενείς, το επόμενο Δημαρχείο που επανέλαβε τη μελέτη και το μοίρασμα, επειδή όπως είπα η μελέτη αναβλήθηκε με το αιτιολογικό ότι οι δικοί μας αιρετοί δήθεν δεν είχαν πάρει την έγκριση από την Κεντρική Υπηρεσία Πολεοδομίας και τον τότε Πρωθυπουργό, μας αφαίρεσε τα 300, και άλλα 200 τα έδωσε σε διπλούς ιδιοκτήτες, Μειονοτικό και Αλβανό. Με λίγα λόγια από την εν λόγο μοιρασιά επωφελήθηκαν περίπου 200 ομογενείς. Η μελέτη και το μοίρασμα επαναλήφθηκαν, γιατί δεν υπήρχε καμιά αντίδραση από τους αιρετούς μας, αλλά για να ξαναγίνει η μελέτη ψήφισαν υπέρ και οι πρώην Νομάρχης, Δήμαρχος, Αντινομάρχης κ.λ.π., ως σύμβουλοι στο νέο Νομαρχιακό Συμβούλιο. Επίσης για να μοιραστούν τα οικόπεδα ξανά ψήφισαν και οι δύο σύμβουλοι μας στο νέο Δημοτικό Συμβούλιο, ο Β. Παπαχρήστος και η Ν. Αγόρα, με το αιτιολογικό ότι τέτοια εντολή είχαν από τον Γ. Πρόεδρο της «Ομόνοιας»! Με λίγα λόγια τα ακριβοπληρωμένα «ταπιά» των οικοπέδων, με υπογραφή και σφραγίδα της δικής μας Δημοτικής και Νομαρχιακής εξουσίας, για μας βγήκαν ψεύτικα, τα αναίρεσαν με την ψήφο τους οι ίδιοι οι αιρετοί μας.

Αγαπητέ αναγνώστη! Αν και υπάρχουν πολλά να αναφέρω, πιστεύω και τα όσα παραπάνω αρκούν, για να καταγγείλω τους άλλοτε Νομάρχη, κ. Β. Τσιάκο, τον αείμνηστο Αντινομάρχη, τους αείμνηστους Δήμαρχο και Αντιδήμαρχο, τον Β. Παπαχρήστο και την Ν. Αγόρα ως Δ. Σύμβουλοι στο μετέπειτα Δημαρχείο, όλους αυτούς που υποταγμένοι στην (υπόγεια) στρατηγία του Ραμίζ Αλία, έδιωξαν τους ομογενείς Έλληνες από την πόλη μας, των Αγίων Σαράντα! Και μη νομίζει κάποιος ότι εμένα δεν με εκδικήθηκαν! Επειδή τους κατάγγελλα με άρθρα στις τοπικές εφημερίδες, το μοναδικό οικόπεδο 700 τ.μ. που μου είχαν δώσει στην πρώτη μοιρασιά, στην θέση Φανάρι, στο όνομα του παιδιού μου, επειδή στην δεύτερη μοιρασιά έμεινε στην θέση του, του αύξησαν και 100 τ.μ. και το έδωσαν από μισό στους άλλοτε αείμνηστο Δήμαρχο και τον κ. Παπαχρήστο και όχι μόνο! Επειδή ήξεραν ότι για ορισμένη περίοδο έλειπα στην Ελλάδα, καθώς γνώριζαν ότι αν θα το μάθαινα θα βρίσκανε το μπελά τους, οργάνωσαν και την κλοπή του ταπιού του που είχα στο σπίτι. Κάποια από τις νύχτες ανέβασαν κακοποιούς στο μπαλκόνι του δεύτερου ορόφου, από το πίσω μέρος της πολυκατοικίας, οι οποίοι αφού έσπασαν την μπαλκονόπορτα και την πόρτα του δωματίου, βρήκαν το οικόπεδο σε ντουλαπάκι, που επίσης το έσπασαν, και το έκλεψαν!

Και ερωτώ! Εμείς που χάσαμε τα οικόπεδα της πρώτης μοιρασιάς, έστω οι 500 οικογένειες, δεν δικαιούμαστε να διεκδικήσουμε από την Κυβέρνηση να μας τα επιστρέψει, υπό την προϋπόθεση να επιστρέψουμε στην πόλη μας; Ενώ βρήκε τον τρόπο και εγκαταστάθηκε πάνω από 20.000 ξενόφερτος πληθυσμός, εμείς θα παραμείνουμε μετανάστες, ξένοι και στην ιδιαίτερη πατρίδα μας; Όχι! Πρέπει να διεκδικήσουμε όλοι την επιστροφή μας στην πόλη, που για να γίνονταν ξακουστή αγωνιστήκαμε όλοι!

Τηλέμαχος Λαχανάς 

 20/10/2026

Διαβάστε ακόμη

* Δικαιώματα, δικαιώματα, δικαιώματα! Τελικά ποια δικαιώματα;

* Ενδιαφέρουσα η συνάντηση Ένωσης Ξενοδόχων Ιωαννίνων με το Γενικό Πρόξενο της Αλβανίας στα Γιάννενα

* Γιατί έφυγαν οι γηγενείς Έλληνες από τους Αγίους Σαράντα; (Β' ΜΕΡΟΣ)

👉 Ακολουθήστε το Apenadi.Blogspot στο facebook