Οι κινητοποιήσεις της 16ης Οκτωβρίου στην αλβανική πρωτεύουσα σημαδεύτηκαν από συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και περιστατικά βίαιης προσαγωγής νέων. Οι καταγγελίες που ήρθαν στη δημοσιότητα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο οι δυνάμεις ασφαλείας τήρησαν την αρχή της αναλογικότητας και τα όρια που θέτει ο νόμος.
Δύο αστυνομικοί σε διαθεσιμότητα – Παραδοχή υπέρβασης εξουσίας
Η υπόθεση πήρε νέα διάσταση όταν ο υπουργός Εσωτερικών Έρβιν Ντέμο ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκαν δύο περιστατικά υπέρβασης αρμοδιοτήτων από αστυνομικούς, έπειτα από την εξέταση βίντεο που δημοσιεύθηκαν στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα.
Με εντολή του γενικού διευθυντή της Κρατικής Αστυνομίας, Σκέντερ Χίτα, τέθηκαν σε διαθεσιμότητα δύο αστυνομικοί που υπηρετούν στην Ομάδα Γενικών Περιπολιών του Αστυνομικού Τμήματος Νο 3 των Τιράνων. Παράλληλα, διατάχθηκε πειθαρχική έρευνα από τη Διεύθυνση Επαγγελματικών Προτύπων.
Η απόφαση αποτελεί ένδειξη ότι συγκεκριμένες αστυνομικές ενέργειες κρίθηκαν άξιες διερεύνησης. Δεν απαντά, ωστόσο, στο ευρύτερο ερώτημα που θέτουν οι καταγγελίες για τη μεταχείριση των διαδηλωτών ούτε υποκαθιστά την ανάγκη για πλήρη και ανεξάρτητη διερεύνηση κάθε περιστατικού.
Ο Ντέμο υποστήριξε ότι η αστυνομία βρέθηκε αντιμέτωπη με μια δύσκολη κατάσταση κατά τη διάρκεια των τριών ημερών κινητοποιήσεων, κατηγορώντας πολιτικά υποκινούμενες ομάδες ότι ενθάρρυναν πράξεις βίας, ακόμη και με τη συμμετοχή ανηλίκων. Ταυτόχρονα, δήλωσε ότι η αντίδραση των αστυνομικών πρέπει να είναι ανάλογη της απειλής και να παραμένει εντός των ορίων του νόμου.
«Ο νόμος θα είναι απολύτως ίσος για όλους», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι θα ελέγχονται τόσο όσοι διαπράττουν βιαιότητες όσο και οι αστυνομικοί που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητές τους.
Η δήλωση αυτή δημιουργεί μια σαφή υποχρέωση για τις αρχές: οι έλεγχοι δεν μπορούν να περιοριστούν σε δύο περιπτώσεις που καταγράφηκαν σε βίντεο. Κάθε καταγγελία για ξυλοδαρμό, παράνομη χρήση βίας ή άρνηση παροχής ιατρικής βοήθειας πρέπει να εξεταστεί με διαφάνεια και με βάση συγκεκριμένα στοιχεία.
Καταγγελίες για ξυλοδαρμούς μέσα στο υπουργείο Παιδείας
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες του επικεφαλής του κόμματος Mundësia, Αγρόν Σεχάι, ο οποίος επισκέφθηκε τον χώρο κράτησης στη Μίνε Πέζα, στα Τίρανα, όπου, σύμφωνα με όσα δήλωσε, κρατούνταν περίπου 200 διαδηλωτές.
Ο Σεχάι υποστήριξε ότι η μεγάλη πλειονότητα των συλληφθέντων ήταν νέοι ηλικίας 18 έως 21 ετών, ενώ περίπου 15 ήταν ανήλικοι. Περιέγραψε επίσης συνθήκες συνωστισμού, ισχυριζόμενος ότι σε κελιά με ένα κρεβάτι είχαν τοποθετηθεί τέσσερα άτομα.
Ακόμη βαρύτερη είναι η καταγγελία του για χώρο μέσα στο υπουργείο Παιδείας, όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλέστηκε, αστυνομικοί φέρονται να χτύπησαν συλληφθέντες. Ο ίδιος μίλησε για νέους που περιέγραψαν ξυλοδαρμούς και για έναν διαδηλωτή με μαυρισμένα μάτια και τραυματισμένη, πρησμένη μύτη, ο οποίος, όπως ανέφερε, δεν είχε λάβει ιατρική φροντίδα.
Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι εξαιρετικά σοβαροί και απαιτούν επίσημη διερεύνηση. Μέχρι να επιβεβαιωθούν από ανεξάρτητα στοιχεία, δεν μπορούν να θεωρηθούν αποδεδειγμένα γεγονότα. Η σοβαρότητά τους, ωστόσο, επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις για τους χώρους κράτησης, τη μεταχείριση των συλληφθέντων και την πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.
Ο Σεχάι κάλεσε την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα να σταματήσουν τη βία κατά των φοιτητών, προειδοποιώντας ότι όσοι ευθύνονται για παράνομες ενέργειες θα πρέπει να λογοδοτήσουν.
Έντεκα άτομα στο νοσοκομείο – Ανάμεσά τους τρεις ανήλικοι
Η ένταση των συγκρούσεων αποτυπώνεται και στον απολογισμό των τραυματιών. Σύμφωνα με την ενημέρωση για το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Τραύματος, στις 18:45 είχαν ζητήσει ιατρική βοήθεια 11 άτομα: έξι διαδηλωτές, ανάμεσά τους τρεις ανήλικοι, τρεις αστυνομικοί και δύο περαστικοί.
Κατά την ίδια ενημέρωση, τρεις τραυματίες —δύο διαδηλωτές και ένας αστυνομικός— παρέμεναν στα επείγοντα για ιατρικές εξετάσεις, με την κατάσταση της υγείας τους να χαρακτηρίζεται καλή.
Ο αριθμός αυτός καταγράφει τις αναφερόμενες περιπτώσεις που προσήλθαν στο συγκεκριμένο νοσοκομείο και δεν συνιστά κατ’ ανάγκη τον συνολικό απολογισμό των τραυματισμών κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Η παρουσία ανηλίκων ανάμεσα στους τραυματίες καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να διευκρινιστούν οι συνθήκες κάθε περιστατικού. Η προστασία των ανηλίκων, η αναλογική χρήση αστυνομικής δύναμης και η άμεση παροχή περίθαλψης δεν μπορούν να εξαρτώνται από το αν κάποιος συμμετείχε σε διαδήλωση ή από τις πολιτικές του πεποιθήσεις.
Σοβαρές εικόνες και στην Κορυτσά
Οι καταγγελίες δεν περιορίζονται στα Τίρανα. Στην Κορυτσά, μαθητές και νέοι συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις, με αναφορές για αποχή από τα μαθήματα και επεισόδια κατά τη διάρκεια αστυνομικών επεμβάσεων. Σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε, αστυνομικοί εμφανίζονται να ακινητοποιούν νεαρό διαδηλωτή, ο οποίος βρίσκεται στο έδαφος, και να τον απομακρύνουν με τη βία. Οι σχετικές περιγραφές κάνουν λόγο για χτυπήματα με γκλομπ, γροθιές και κλοτσιές.
Το συγκεκριμένο υλικό χρειάζεται να εξεταστεί στο σύνολό του, ώστε να εξακριβωθούν οι συνθήκες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σύλληψη. Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι ασκήθηκε βία σε άνθρωπο που είχε ήδη ακινητοποιηθεί και δεν αποτελούσε απειλή, πρόκειται για περιστατικό που απαιτεί άμεση πειθαρχική και, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, ποινική διερεύνηση.
Παράλληλα, στα Τίρανα καταγράφηκε περιστατικό προσαγωγής νεαρού τουρίστα, σύμφωνα με μαρτυρία γυναίκας που βρισκόταν μαζί του και υποστήριξε ότι δεν συμμετείχε στη διαδήλωση και δεν γνώριζε αλβανικά. Η παρέμβαση προκάλεσε ένταση, ενώ δημοσιογράφος διαμαρτυρήθηκε στους αστυνομικούς επειδή, όπως ανέφερε, δεν επέτρεπαν στα μέσα ενημέρωσης να καταγράψουν τη διαδικασία. Και σε αυτή την περίπτωση, οι συνθήκες της προσαγωγής πρέπει να διευκρινιστούν από τις αρμόδιες αρχές.
Η κυβέρνηση επικαλείται τη βία των διαδηλωτών
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι αστυνομικές δυνάμεις αντιμετώπισαν επιθέσεις και οργανωμένες προσπάθειες πρόκλησης χάους. Ο υπουργός Εσωτερικών έκανε λόγο για επιθέσεις κατά αστυνομικών, δημόσιων θεσμών και ιδιωτικών επιχειρήσεων, αποδίδοντας πολιτικά κίνητρα σε μέρος των διαδηλωτών. Οι καταγγελίες για βία από διαδηλωτές πρέπει επίσης να διερευνώνται. Κανένα δικαίωμα στη διαδήλωση δεν νομιμοποιεί επιθέσεις, καταστροφές ή τραυματισμούς. Όμως ούτε τα επεισόδια μπορούν να αποτελούν γενική δικαιολογία για ανεξέλεγκτη αστυνομική δράση.
Η υποχρέωση της αστυνομίας είναι να αποκαθιστά την τάξη με νόμιμα και αναλογικά μέσα, να διακρίνει τους υπεύθυνους για συγκεκριμένες πράξεις από το σύνολο των συγκεντρωμένων και να προστατεύει ακόμη και όσους κατηγορούνται για παραβάσεις. Η σύλληψη δεν αποτελεί άδεια για ξυλοδαρμό, ενώ η κράτηση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε τιμωρία χωρίς δικαστική απόφαση.
Το κρίσιμο ερώτημα για τον Ράμα
Για την κυβέρνηση του Έντι Ράμα, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η διαχείριση των διαδηλώσεων. Είναι και η αξιοπιστία των δεσμεύσεών της για την εφαρμογή του νόμου, τη λογοδοσία των κρατικών οργάνων και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των πολιτών. Η θέση σε διαθεσιμότητα δύο αστυνομικών είναι ένα πρώτο διοικητικό μέτρο. Η πραγματική απάντηση, όμως, θα κριθεί από το αν θα υπάρξουν πλήρεις έρευνες, αν θα δημοσιοποιηθούν τα πορίσματά τους και αν θα αποδοθούν ευθύνες σε όσους αποδειχθεί ότι παρανόμησαν — ανεξάρτητα από τη θέση ή την ιδιότητά τους.
Οι καταγγελίες για ξυλοδαρμούς, οι αναφορές για ανήλικους σε συνθήκες συνωστισμού και οι τραυματισμοί διαδηλωτών, αστυνομικών και περαστικών δεν επιτρέπεται να αντιμετωπιστούν ως παράπλευρες συνέπειες μιας πολιτικής κρίσης. Η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο από το αν οι δρόμοι παραμένουν ανοιχτοί και τα κυβερνητικά κτίρια προστατευμένα. Δοκιμάζεται κυρίως από το αν το κράτος μπορεί να επιβάλλει τον νόμο χωρίς να παραβιάζει το ίδιο τον νόμο. Και αυτή είναι η απάντηση που οφείλει να δώσει τώρα η κυβέρνηση Ράμα: όχι μόνο με ανακοινώσεις περί ισότητας απέναντι στον νόμο, αλλά με διαφανή διερεύνηση των καταγγελιών, προστασία των ανηλίκων και σαφή απόδειξη ότι η αστυνομική στολή δεν παρέχει ασυλία σε κανέναν.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών