Ο χουλιγκανισμός και η ανεπάρκεια του πολιτικού συστήματος να τον καταστείλει

Γράφει ο Στέλιος Φενέκος

Πριν μερικές ημέρες για μία ακόμη φορά διαπιστώσαμε την ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους βίαιους και εγκληματικούς χούλιγκανς/οργανωμένους οπαδούς ομάδων (αυτήν την φορά Κροάτες).

Πολλοί έμειναν καλυπτόμενοι στο ότι είναι ξένοι-Κροάτες και άρα η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα χουλιγκανισμού.
Τεράστιο ψεύδος, που αποκαλύφθηκε πολλές φορές σε συγκρούσεις μέσα στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη, μερικές φορές με θανατηφόρα αποτελέσματα και με πολλούς τραυματίες (τελευταία στην Θεσσαλονίκη με έναν νεκρό, πριν μερικά χρόνια σε αγώνα βόλεϊ νεανίδων μαχαιρώθηκαν με έναν νεκρό, και σε αγώνα μπάσκετ μικρότερων κατηγοριών αθλητής πήγε στην εντατική με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις από βαρύ αντικείμενο που δέχθηκε στο κεφάλι από τους χούλιγκανς).

Ως πρόεδρος του Σπόρτιγκ (2010-2012), αναγκάστηκα να διαχειριστώ το ζήτημα αυτό, όταν υπήρχαν πολλά προβλήματα με οργανωμένους οπαδούς οι οποίοι δημιουργούσαν τεράστια επεισόδια στο γήπεδο σε κάθε αγώνα της ομάδας. Είχαν μάλιστα αναγκάσει τους αγνούς φιλάθλους των Πατησίων (παραδοσιακά καλόύς μπασκετόφιλους) να μην έρχονται πλέον στους αγώνες της ομάδας.

Επειδή ήμουν αποφασισμένος για να σταματήσει αυτό το κάκιστο φαινόμενο, προσέφυγα στα αρμόδια κρατικά και πολιτικά όργανα.
Όμως παρά τα επίσημα αιτήματα για βοήθεια από τις αρμόδιες αρχές (διοργάνωσης του πρωταθλήματος – αστυνομίας – και της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής- ναι υπάρχει αρμόδια Επιτροπή στην Βουλή που περί άλλα τυρβάζει), δεν βοήθησε κανείς για να αντιμετωπίσουμε τους τραμπούκους των γηπέδων.

Μάλιστα αυτό που άκουγα από όλους ήταν ότι αυτό είναι πρόβλημα της ομάδος μου και εγώ έπρεπε να το διαχειριστώ ατομικά.
Αποφάσισα να μιλήσω με τους άλλους προέδρους των ομάδων (ακόμη και να κάνουμε τους επικίνδυνους αγώνες κεκλεισμένων των θυρών). Όμως ούτε σε αυτό βοήθησαν οι πρόεδροι άλλων ομάδων στους οποίους απευθύνθηκα για να συνεργασθούμε και να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Και ήταν προφανές ότι πολλοί θεωρούσαν, ότι η ύπαρξη των τραμπούκων/οπαδών βοηθούσε την ομάδα τους να κερδίσει.

Αλλά και πολλοί προπονητές προσπαθούσαν να έχουν καλές σχέσεις με τους φανατικούς οπαδούς και τους αρχηγούς των τραμπούκων, σκεπτόμενοι αφελώς ότι έτσι έχουν υποστηρικτές και ενισχύουν την θέση τους στην ομάδα, αφετέρου δεν δίσταζαν να τους χρησιμοποιήσουν κατά περίπτωση για να τινάξουν έναν αγώνα στο αέρα ή για να ενισχύσουν ψυχολογικά (υποτίθεται με τους τραμπουκισμούς, τους καυγάδες και την βία; ) την ομάδα τους.
Η μοναδική διέξοδος που έμενε ήταν να πάρω το κόστος και να επικοινωνήσω με τους πιο μετριοπαθείς ηγέτες της εξέδρας, ώστε επεξηγώντας τους τις απόψεις μου, να υπήρχε μία συνεχής μείωση των τραμπουκισμών, ώστε να βελτιωθεί το κλίμα και να εγκαθιδρυθεί μία νέα πιο μετριοπαθής κατάσταση.

Όμως ακόμη και τότε κανείς δεν διασφάλιζε ότι με κάποια αφορμή δεν θα ξεπηδούσαν πάλι τα άγρια ένστικτα και η βία με τα οποία είχαν γαλουχηθεί.

Και όντως έγινε πάλι, (με τον αθλητή στην εντατική με τις βαριές κρανιογκεφαλικές κακώσεις) αρκετούς μήνες μετά, αφού οι παλιοί αθλητές είχαμε παραδώσει πλέον στο νέο ΔΣ το λειτούργημα (άλλωστε δεν ήμασταν παράγοντες, απλά είχαμε αναλάβει για 2 χρόνια με εντολή του πρωτοδικείου για να σώσουμε το Σπόρτιγκ ως παλιοί αθλητές, και τα καταφέραμε).
Όπως διαπίστωσα ό ίδιος, ελάχιστα έχουν γίνει από το κράτος, την πολιτική ηγεσία και τις ομοσπονδίες για να κατασταλεί το φαινόμενο του χουλιγκανισμού στα γήπεδα.

ΟΠΑΔΙΚΟΣ ΧΟΥΛΙΓΚΑΝΙΣΜΟΣ

Ο οπαδικός χουλιγκανισμός είναι ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που ναι μεν σχετίζεται με τον πάθος για τον αθλητισμό και την ομάδα, πλην όμως τα βαθύτερα αίτια δημιουργίας του μπορεί να είναι πολλά και διαφορετικά από αυτό καθαυτό τον χώρο του αθλητισμού. Και διακρίνεται από τον απλό αθλητικό οπαδισμό γιατί εκδηλώνεται με αγελέα βίαιη συμπεριφορά και συγκρούσεις. Οι αιτίες ύπαρξης και διόγκωσής του είναι πολλές:

1) Κοινωνικές Αιτίες: Ο χουλιγκανισμός συνήθως αντικατοπτρίζει κοινωνικές ανισότητες, οικονομικές αναταραχές και πολιτισμικές αντιφάσεις. Ορισμένοι άνθρωποι αναζητούν την ταυτότητά τους ή την απόδραση από την καθημερινή ζωή μέσω της ομάδας τους.

2) Ψυχολογικές Διαδικασίες: Επίσης σε μεγάλο βαθμό είναι αποτέλεσμα της ενσωμάτωσης της ταυτότητας του ατόμου με μία ομάδα, δημιουργώντας ένα αίσθημα ανήκειν και αυτοπεποίθησης που νοιώθει το άτομο, νοιώθοντας ισχυρό λόγω της αγελέας συμπεριφοράς. Η συμπεριφορά του τρέφεται όχι μόνο από τις επιτυχίες της ομάδας που του ενισχύουν το αίσθημα υπεροχής, αλλά και από τις αποτυχίες της, αφού με πρόσχημα αυτές αισθάνεται την ανάγκη να εκδηλώσει όλη την οργή και το αντικοινωνικό του μένος προς κάθε ένα που θεωρεί υπαίτιο γι αυτήν την αποτυχία.

3) Ανάγκη για Έκφραση: Ορισμένοι άνθρωποι καταφεύγουν στο να εκφράζουν τα προβλήματά τους, την επιθυμία για αναγνώριση ή ακόμα και την επιθυμία για αδρεναλίνη μέσω της συμμετοχής σε βίαιες συμπλοκές.

4) Εσωτερική ανάγκη για αντίθεση και εχθρότητα: Ο χουλιγκανισμός μπορεί να αποτελεί έκφραση της αντίθεσης και της εχθρότητας μεταξύ διαφορετικών ομάδων, είτε πρόκειται για ποδοσφαιρικές ομάδες είτε για κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα.

5) Ο αυταρχισμός και η βία των χούλιγκανς, είναι ευεπίφορο να βρίσκουν διέξοδο για εσωτερική νομιμοποίηση και σε πολιτικές ακροδεξιές/φασιστικές ιδεολογίες και καταλήγει να έχει αρνητικές κοινωνικές συνέπειες, όπως βία, τραυματισμούς, καταστροφές, και ακόμα και θάνατο.

6) Σημαντικές συμπεριφορές για κοινωνιολογική ανάλυση είναι και οι πολιτισμικές Προεκτάσεις του χουλιγκανισμού. Οι κοινωνιολόγοι εξετάζουν τις πολιτισμικές προεκτάσεις του, όπως τα σύμβολα, οι τελετές, οι προβολές σε πρότυπα και τα στερεότυπα που δηλώνουν ταυτότητα και κυριαρχούν στις διάφορες ομάδες χούλιγκανς.

Πολλοί αθλητικοί παράγοντες και αθλητές, διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, έχουν δηλώσει κατηγορηματικά την αντίθεσή τους στον οπαδικό χουλιγκανισμό και έχουν καταδικάσει τη βία και τις αρνητικές συμπεριφορές στον αθλητισμό.
Και μάλιστα πολλοί αναγνωρισμένοι αθλητές και παράγοντες προωθούν εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για τους κινδύνους του χουλιγκανισμού και για τις αξίες του αθλητισμού, όπως τον ευγενή ανταγωνισμό, την αθλητική δεοντολογία και τον σεβασμό, προσπαθώντας να επηρεάσουν θετικά τη συμπεριφορά των οπαδών μέσω διάφορων πρωτοβουλιών επικοινωνίας και προσεγγίσεων προς αυτούς.

Ορισμένοι αθλητικοί παράγοντες μάλιστα δεν διστάζουν να συνεργασθούν με τις αρχές και την αστυνομία για τη διαχείριση των καταστάσεων βίας και ασφάλειας στα γήπεδα.
Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις ατόμων στον αθλητικό χώρο που μπορεί να εμφανίζουν συμπάθεια ή ακόμα και να υποστηρίζουν τον χουλιγκανισμό, θεωρώντας ότι ελέγχοντας την συμπεριφορά τους μπορεί να αποκομίσουν αγωνιστικά πλεονεκτήματα στον αγωνιστικό χώρο (με θεμιτό και αθέμιτο τρόπο πολλές φορές).
Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για περιπτώσεις παραγόντων που έχουν δηλώσει υποστήριξη προς ορισμένες οργανωμένες ομάδες χουλιγκάνων ή έχουν επιδείξει συμπαράσταση προς ακραίες θέσεις, και συνήθως αντιμετωπίζονται με αρνητική κριτική από την ευρύτερη αθλητική κοινότητα.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΧΟΥΛΙΓΚΑΝΣ

Οι πηγές χρηματοδότησης των χούλιγκανς είναι πολύπλοκες και ποικίλες και περιλαμβάνουν:

Ατομική Χρηματοδότηση, Οργανωμένους χορηγούς (οι ίδιες οι ομάδες, ή επιχειρηματίες φανατικοί οπαδοί), Εμπορία παράνομων εισιτηρίων για αγώνες, Παράνομες Δραστηριότητες (κλοπές, ληστείες ή εμπορία ναρκωτικών, προστασία και εκβιασμοί, πορνεία και εμπορία ανθρώπων κλπ), χρηματοδότηση από εξωτερικούς φορείς, (όπως άλλες παρεμφερείς οργανώσεις ή ακόμα και εγκληματικά δίκτυα).
Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί η άμεση σύνδεση των χούλιγκανς με εγκληματικές οργανώσεις που μπορεί να έχουν κοινά συμφέροντα, όπως η επιδίωξη εξουσίας, η κυριαρχία σε συγκεκριμένες περιοχές ή η εξασφάλιση κερδών από διάφορες ελεγχόμενες από το οργανωμένο έγκλημα επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Η σχέση μεταξύ χούλιγκανς και πολιτικών οργανώσεων έχει διαπιστωθεί σε αρκετές χώρες (π.χ. Γερμανία, Κροατία, Πολωνία, Αγγλία, Ιταλία) οι χούλιγκανς έχουν συνδέσεις με ακροδεξιές ή ακραίες πολιτικές ομάδες, και η συμπεριφορά τους στα γήπεδα και στις ποδοσφαιρικές εκδηλώσεις συνδυάζεται με φασιστικές αντιλήψεις.
Επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί σύνδεση των χούλιγκανς με την τρομοκρατία, όπως π.χ στην Ρωσία, όπου στο παρελθόν υπήρξαν στοιχεία για συνδέσεις μεταξύ ορισμένων ομάδων χούλιγκανς και τρομοκρατικών οργανώσεων.

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ
Πολλές χώρες έχουν εφαρμόσει διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση του χουλιγκανισμού κατά τη διάρκεια αθλητικών εκδηλώσεων όπως:

1) Ενίσχυση Αστυνόμευσης: με φανερό είτε διακριτικό τρόπο σε κοντινή απόσταση από τα γήπεδα και τις περιοχές όπου διεξάγονται αθλητικές εκδηλώσεις.

2) Δημιουργία Μαύρης Λίστας με τα ονόματα των χούλιγκανς στους οποίους απαγορεύεται η είσοδος στα γήπεδα. Αυστηροί Έλεγχοι Εισερχομένων στα γήπεδα για την αποτροπή εισόδου ατόμων με ιστορικό βίαιης συμπεριφοράς.

3) Απαγόρευση χρήσης και πώλησης Αλκοόλ μέσα αλλά και σε μία περιφέρεια γύρω από τα γήπεδα.

4) Χρήση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων εποπτείας και καταγραφής, όπως κάμερες ασφαλείας και συστήματα ανίχνευσης προκειμένου να παρακολουθούν έγκαιρα την συμπεριφορά των οπαδών και να προλαμβάνουν πιθανές συγκρούσεις.

5) Πολλές χώρες προσπαθούν να εκπαιδεύσουν τους οπαδούς με κίνητρα συνεργασίας και προγράμματα εκπαίδευσης σε νέους σχετικά με την συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια των αθλητικών εκδηλώσεων.

6) Οι ενεχόμενοι σε πράξεις χουλιγκανισμού αντιμετωπίζουν αυστηρές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων αποκλεισμών από αθλητικές εκδηλώσεις, απαγόρευσης εισόδου και πρόστιμα.

7) Επίσης οι χώρες συνεργάζονται σε διεθνές επίπεδο για την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάπτυξη κοινών στρατηγικών για την αντιμετώπιση του χουλιγκανισμού.

8) Ειδικότερα η Αγγλία (επί Θάτσερ) κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, απαγόρευσε την συμμετοχή αγγλικών ποδοσφαιρικών ομάδων σε διεθνείς αγώνες και ευρωπαϊκά κύπελλα ΟΥΕΦΑ λόγω του χουλιγκανισμού και της βίας από τους οπαδούς τους, για περίπου πέντε χρόνια (1985 έως 1990). Η απαγόρευση άρχισε να αναστέλλεται και σταδιακά καταργήθηκε μειούμενης της βία και λόγω της προφανούς αποτελεσματικότητας των ληφθέντων μέτρων. Σύμφωνα δε με το "Football Spectators Act" του 1989, ακόμη και μετά την λήξη των γενικών μέτρων, ορισμένοι οργανωμένοι φανατικοί οπαδοί και με ιστορικό χουλιγκανισμού δεν επιτρεπόταν να ταξιδέψουν για να παρακολουθήσουν παιχνίδια στο εξωτερικό

9) Επίσης η Ιταλία όπως και η Ολλανδία, απαγόρευσαν σε φανατικούς οπαδούς ορισμένων ομάδων να ταξιδέψουν για αγώνες στο εξωτερικό, λόγω του κακού ιστορικού τους βίαιης συμπεριφορά και δημιουργίας επεισοδίων.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια