Η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις βουλευτικές εκλογές του 2025 στην Αλβανία δεν αφήνει περιθώρια αυταπατών: πίσω από τη βιτρίνα της τυπικής νομιμότητας, η δημοκρατική ουσία έχει υπονομευθεί. Παρά την ανταγωνιστικότητα της διαδικασίας και τη γενική ηρεμία την ημέρα των εκλογών, το πολιτικό τοπίο χαρακτηρίζεται από ασυμμετρία, θεσμική κατάχρηση και μια ανησυχητική ενοποίηση εξουσιών γύρω από ένα κυβερνών κόμμα που μοιάζει να παίζει χωρίς διαιτητή.
Οι παρατηρητές καταγράφουν με λεπτομέρεια αυτό που πολλοί πολίτες βιώνουν καθημερινά: την απορρύθμιση της λογοδοσίας, την επιλεκτική χρήση του νόμου, τη χρήση δημόσιων πόρων για ιδιωτικά κομματικά οφέλη και μια προεκλογική περίοδο που περισσότερο θυμίζει διοικητική στρατηγική παρά πολιτικό διάλογο.
Η πιο δυσοίωνη πτυχή, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι παρατυπίες αυτές καθαυτές, αλλά η εσωτερίκευσή τους ως «φυσιολογικότητας». Όταν οι εκλογές μετατρέπονται σε τελετουργικό επιβεβαίωσης της εξουσίας αντί για εργαλείο εναλλαγής της, τότε η δημοκρατία παύει να είναι ζωντανή — και γίνεται διακοσμητική.
Το γεγονός ότι δεν τιμωρήθηκε ούτε ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος για εκλογικές καταχρήσεις, σε συνδυασμό με τη συστηματική φίμωση των ανεξάρτητων μέσων, καταδεικνύει ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που λειτουργεί έξω από κάθε λογική θεσμικού ελέγχου. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο νομικό ή τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και πολιτισμικό: αφορά τον τρόπο με τον οποίο νοείται και ασκείται η εξουσία.
Η Ε.Ε., μπροστά σε τέτοιες διαπιστώσεις, καλείται να επαναξιολογήσει το πλαίσιο πίεσης και κινήτρων προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Η "στρατηγική υπομονή" μπορεί να έχει φτάσει στα όριά της.
Η Αλβανία δείχνει να βρίσκεται σε ένα επικίνδυνο σημείο καμπής: ανάμεσα στην επιτηδευμένη θεσμική πρόοδο και την ουσιαστική πολιτική αποδόμηση. Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν έγιναν εκλογές, αλλά αν οι πολίτες είχαν πραγματικά τη δυνατότητα να επιλέξουν.
Οι παρατηρητές καταγράφουν με λεπτομέρεια αυτό που πολλοί πολίτες βιώνουν καθημερινά: την απορρύθμιση της λογοδοσίας, την επιλεκτική χρήση του νόμου, τη χρήση δημόσιων πόρων για ιδιωτικά κομματικά οφέλη και μια προεκλογική περίοδο που περισσότερο θυμίζει διοικητική στρατηγική παρά πολιτικό διάλογο.
Η πιο δυσοίωνη πτυχή, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι παρατυπίες αυτές καθαυτές, αλλά η εσωτερίκευσή τους ως «φυσιολογικότητας». Όταν οι εκλογές μετατρέπονται σε τελετουργικό επιβεβαίωσης της εξουσίας αντί για εργαλείο εναλλαγής της, τότε η δημοκρατία παύει να είναι ζωντανή — και γίνεται διακοσμητική.
Το γεγονός ότι δεν τιμωρήθηκε ούτε ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος για εκλογικές καταχρήσεις, σε συνδυασμό με τη συστηματική φίμωση των ανεξάρτητων μέσων, καταδεικνύει ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που λειτουργεί έξω από κάθε λογική θεσμικού ελέγχου. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο νομικό ή τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και πολιτισμικό: αφορά τον τρόπο με τον οποίο νοείται και ασκείται η εξουσία.
Η Ε.Ε., μπροστά σε τέτοιες διαπιστώσεις, καλείται να επαναξιολογήσει το πλαίσιο πίεσης και κινήτρων προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Η "στρατηγική υπομονή" μπορεί να έχει φτάσει στα όριά της.
Η Αλβανία δείχνει να βρίσκεται σε ένα επικίνδυνο σημείο καμπής: ανάμεσα στην επιτηδευμένη θεσμική πρόοδο και την ουσιαστική πολιτική αποδόμηση. Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν έγιναν εκλογές, αλλά αν οι πολίτες είχαν πραγματικά τη δυνατότητα να επιλέξουν.
Διαβάστε ακόμη

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών