Το «Πακέτο των Βουνών» της Αλβανίας και οι επιπτώσεις στην ελληνική εθνική μειονότητα

Το ζήτημα των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και της προστασίας των εθνικών μειονοτήτων στην Αλβανία βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο, ύστερα από την κοινοβουλευτική ερώτηση της Ευρωβουλευτού Τούλας Αλεξανδράκη (Ελληνική Λύση) προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ο πρόσφατος νόμος που εισήγαγε η αλβανική κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2025, γνωστός ως «Πακέτο των Βουνών». Πρόκειται για μια δέσμη μέτρων που, σύμφωνα με καταγγελίες, ανοίγει τον δρόμο σε διαδικασίες απαλλοτριώσεων και αναδιανομής γης σε περιοχές όπου διαβιούν παραδοσιακά μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, απαντώντας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία έχει καταγραφεί και εξετάζεται στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως σημείωσε, η Αλβανία καλείται να διασφαλίσει πως κάθε νέο νομοθέτημα συνάδει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, ιδιαίτερα όταν αγγίζει θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ιδιοκτησία και η προστασία μειονοτήτων.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επισημάνει ήδη από την ετήσια Έκθεση Προόδου του Οκτωβρίου 2024 ότι η άσκηση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στην Αλβανία παραμένει περιορισμένη και αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Παρά τις προσπάθειες ψηφιοποίησης τίτλων και κτηματολογικών χαρτών, οι διαδικασίες χαρακτηρίζονται από ελλιπή ποιότητα δεδομένων, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και έλλειψη διαφάνειας. Στο πλαίσιο αυτό, κάθε νέα πρωτοβουλία που μεταβάλλει το ιδιοκτησιακό καθεστώς προκαλεί εύλογη ανησυχία, ιδιαίτερα σε κοινότητες που έχουν βιώσει διαχρονικά αμφισβήτηση των δικαιωμάτων τους.
Η ελληνική εθνική μειονότητα, κυρίως εγκατεστημένη στη νότια Αλβανία, σε περιοχές όπως η Χειμάρρα, έχει εκφράσει πολλές φορές ανησυχίες για πολιτικές που οδηγούν σε υπονόμευση της ιδιοκτησίας τους. Η ιστορική σύνδεση με τη γη καθιστά το ζήτημα ζωτικής σημασίας, όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτισμικά, αφού αφορά τη διατήρηση της ταυτότητας και της παρουσίας τους στον τόπο.

Αναφερόμενη ειδικά στα δικαιώματα των μειονοτήτων, η Κος τόνισε ότι η Αλβανία εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 2024 τρεις κανονισμούς που αποσκοπούν στην εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Η υιοθέτηση αυτών των κανονισμών αποτελεί ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ωστόσο, το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική εφαρμογή τους στην πράξη.
Η Επιτροπή, στην απάντησή της, δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει ότι οι θεσμικές προβλέψεις μένουν κενό γράμμα αν δεν συνοδευτούν από επαρκείς πόρους, τόσο στις κεντρικές υπηρεσίες όσο και στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η πραγματική προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων απαιτεί σαφείς μηχανισμούς ελέγχου, διαφάνεια και πολιτική βούληση.

Η υπόθεση του «Πακέτου των Βουνών» δεν αφορά μόνο την ελληνική μειονότητα. Αγγίζει τον πυρήνα της διαδικασίας ένταξης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Κομισιόν έχει καταστήσει σαφές ότι ζητήματα που σχετίζονται με θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ιδιοκτησία και η προστασία μειονοτήτων, παρακολουθούνται στενά μέσω της Ομάδας Κεφαλαίων 1 – Θεμελιώδη Πεδία. Οποιαδήποτε οπισθοδρόμηση σε αυτούς τους τομείς θα μπορούσε να καθυστερήσει ή να περιπλέξει την ενταξιακή πορεία της χώρας.
Από πολιτική σκοπιά, η αλβανική ηγεσία καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της εσωτερικής πολιτικής πίεσης και των απαιτήσεων των Βρυξελλών. Η προστασία των μειονοτήτων και η διασφάλιση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας δεν αποτελούν πλέον μόνο ζήτημα εσωτερικής πολιτικής, αλλά καθοριστικό κριτήριο αξιολόγησης της ευρωπαϊκής της πορείας.

Η ερώτηση της Ευρωβουλευτού Τούλας Αλεξανδράκη ανέδειξε ένα θέμα που ξεπερνά τα στενά όρια της ελληνοαλβανικής σχέσης. Το «Πακέτο των Βουνών» θέτει στο επίκεντρο το πώς μια υποψήφια προς ένταξη χώρα διαχειρίζεται θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της και ειδικότερα των μειονοτήτων. Η απάντηση της Επιτρόπου Μάρτα Κος δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, στέλνοντας μήνυμα προς τα Τίρανα πως η ευρωπαϊκή προοπτική περνά μέσα από την κατοχύρωση των δικαιωμάτων όλων των πολιτών.
Η συνέχεια θα κριθεί από το κατά πόσο η αλβανική κυβέρνηση θα αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να ισορροπήσει την αναπτυξιακή πολιτική της με τον σεβασμό στο κράτος δικαίου και την προστασία των μειονοτήτων. Μόνο τότε η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας θα μπορέσει να προχωρήσει απρόσκοπτα, με την πλήρη στήριξη των Βρυξελλών.

Διαβάστε ακομη

👉Κάντε εγγραφή στο κανάλι apenadi blogspot στο youtube για να βλέπετε πρώτοι τα βίντεο μας

Σχόλια