Η πρόκληση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στην Αλβανία και οι επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή πορεία της

Τις τελευταίες εβδομάδες, η Αλβανία βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω προτεινόμενων αλλαγών στη νομοθεσία που αφορούν την προστασία των υψηλόβαθμων αξιωματούχων από έρευνες της δικαιοσύνης. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντασης μεταξύ της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Εντι Ράμα και της Ειδικής Εισαγγελίας (SPAK), η οποία διερευνά υποθέσεις διαφθοράς σε ανώτατο επίπεδο.
Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Ράμα κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο για την τροποποίηση του άρθρου 242 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, το οποίο προβλέπει ότι ο πρωθυπουργός και τα μέλη της κυβέρνησης δεν θα επηρεάζονται από την προσωρινή αναστολή καθηκόντων κατά τη διάρκεια ποινικών διαδικασιών. Το νομοσχέδιο αυτό συνδέεται άμεσα με την υπόθεση της αναπληρώτριας πρωθυπουργού Μπελίντα Μπαλούκου, η οποία διώκεται από την SPAK για χειραγώγηση διαγωνισμών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, όπως το έργο της σήραγγας Λογάρα και η μεγάλη κυκλική οδός των Τιράνων.

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν άμεση. Η αντπροσωπέια της ΕΕ στην Αλβανία τόνισε ότι κάθε νομοθετική πρωτοβουλία που αφορά τη δικαιοσύνη πρέπει να είναι σύμφωνη με τα κεκτημένα και τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι αξιωματούχοι της ΕΕ υπενθύμισαν ότι η ανεξαρτησία, η αμεροληψία και η λογοδοσία της δικαιοσύνης αποτελούν θεμελιώδη κριτήρια για τη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας.

Η υπόθεση της Μπαλούκου δεν είναι μια απλή δικαστική διαμάχη. Αντιπροσωπεύει μια κρίσιμη δοκιμασία για την ικανότητα της κυβέρνησης να σέβεται την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Σε αντίθεση με προηγούμενες υποθέσεις, ο Ράμα κινήθηκε νομικά για να μπλοκάρει την αναστολή καθηκόντων της Μπαλούκου, ενώ η πλειοψηφία του στο κοινοβούλιο καθυστερεί την έγκριση μέτρων της SPAK για προφυλάκισή της.
Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι η εκτελεστική εξουσία προσπαθεί να περιορίσει τη δράση της δικαιοσύνης, προστατεύοντας υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη από ποινικές συνέπειες. Πολιτικοί αναλυτές και καθηγητές, όπως ο Άλτιν Γκέτα από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, επισημαίνουν ότι τέτοιες νομοθετικές κινήσεις μειώνουν τον χώρο δράσης της δικαιοσύνης και ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ.

Η προτεινόμενη προστασία των κυβερνητικών αξιωματούχων δεν έχει μόνο εσωτερικές συνέπειες. Μπορεί να επιβραδύνει ή ακόμη και να μπλοκάρει τις διαπραγματεύσεις ένταξης, καθώς η ΕΕ συνδέει στενά την πρόοδο σε θεμελιώδεις τομείς με τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Ο Γκέτα τονίζει ότι η στρατηγική επιτάχυνση της ένταξης μπορεί να χάσει τη νομιμοποίησή της αν υπονομεύεται η καταπολέμηση της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ερμάλ Χασίμια επισημαίνει ότι η συμπεριφορά της πλειοψηφίας της Σοσιαλιστικής Κυβέρνησης ήταν αναμενόμενη μετά τις τελευταίες εκλογές, όπου κέρδισαν 83 έδρες στη Βουλή. Όπως εξηγεί, η στήριξη της κυβέρνησης στην παραβίαση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης ακολουθεί το πρότυπο άλλων χωρών στην περιοχή, όπως η Ρουμανία και η Σερβία, όπου πρώτα στοχοποιούνται μεμονωμένα πρόσωπα και στη συνέχεια προωθούνται νομοθετικές αλλαγές για τον περιορισμό των δικαστικών εξουσιών.

Η υπόθεση στην Αλβανία δείχνει καθαρά ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η καταπολέμηση της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο αποτελούν κόκκινες γραμμές για την ΕΕ. Κάθε προσπάθεια να περιοριστεί η δράση της SPAK ή να θωρακιστούν πολιτικά πρόσωπα από έρευνες κινδυνεύει να επηρεάσει αρνητικά την πορεία ένταξης της Αλβανίας και να δημιουργήσει ερωτήματα για τη δέσμευση της κυβέρνησης στους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Η πορεία της Αλβανίας προς την Ευρώπη, λοιπόν, δεν εξαρτάται μόνο από πολιτικές αποφάσεις σε επίπεδο διαπραγματεύσεων, αλλά και από την ικανότητά της να διασφαλίσει τη λειτουργία ενός ανεξάρτητου και αξιόπιστου δικαστικού συστήματος, που θα εμπνέει εμπιστοσύνη στους Ευρωπαίους εταίρους και στους πολίτες.

Διαβάστε ακόμη

* Παρέμβαση της Κομισιόν για την υπόθεση Μπαλλούκου και την άρση ασυλίας – Μήνυμα για κράτος δικαίου και ένταξη στην ΕΕ

* Απόφαση-σταθμός του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου βάζει φρένο στο ιταλικό σχέδιο μετανάστευσης στην Αλβανία

* Οι Διεθνείς Εταίροι σε Εγρήγορση: Η Κρίσιμη Επιλογή του Νέου Επικεφαλής της SPAK

👉 Εγγραφείτε στο κανάλι του Apenadi.Blogspot στο Youtube