“Η μικρή τελεία της Κουμπάρο”: Πώς 800 εκτάρια βγήκαν από το Εθνικό Πάρκο του Βουθρωτού και άνοιξαν τον δρόμο για ένα πολυτελές θέρετρο

Μια φράση που ειπώθηκε σχεδόν υποτιμητικά από την Υπουργό Τουρισμού και Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Mirela Kumbaro, εξελίχθηκε σε σύμβολο μιας από τις πιο αμφιλεγόμενες περιβαλλοντικές υποθέσεις των τελευταίων ετών. Η περίφημη πλέον «μικρή τελεία της Κουμπάρο» («pika e voçkël e Kumbaros») αφορά μια εκτεταμένη παράκτια περιοχή κοντά στον κόλπο του Μοναστηρίου, η οποία αφαιρέθηκε από τα όρια του Butrint National Park, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος «Manastiri Resort».
Η υπόθεση ξεκίνησε το 2022, όταν η αλβανική κυβέρνηση ενέκρινε την αναθεώρηση των ορίων του εθνικού πάρκου, αφαιρώντας περίπου 800 εκτάρια προστατευόμενης έκτασης. Η περιοχή αυτή βρισκόταν εντός του πάρκου από το 2005 και διέθετε καθεστώς προστασίας που απέκλειε εντατικές οικοδομικές παρεμβάσεις.

Το έργο που βρέθηκε στο επίκεντρο
Στην έκταση που εξαιρέθηκε από την προστατευόμενη ζώνη προωθήθηκε το «Manastiri Resort», ένα μεγάλο τουριστικό συγκρότημα που συνδέεται με επιχειρηματικά συμφέροντα των Σαντίκ και Ινταγέτ Ισμαϊλάι. Το έργο απέκτησε καθεστώς «στρατηγικής επένδυσης» στα τέλη του 2021, πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αλλαγής των ορίων του πάρκου.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η αλλαγή των ορίων αποτελούσε τμήμα μιας ευρύτερης αναθεώρησης των προστατευόμενων περιοχών. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ειδικοί αντέδρασαν έντονα, εκφράζοντας φόβους ότι η μεταβολή εξυπηρετούσε συγκεκριμένα αναπτυξιακά σχέδια σε μία από τις σημαντικότερες περιοχές φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.

Η «μικρή τελεία» που έγινε πολιτικό σύνθημα
Κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών αντιπαραθέσεων, η Κουμπάρο χαρακτήρισε την περιοχή που αφαιρέθηκε από το πάρκο ως μια «μικρή τελεία» σε σχέση με τη συνολική έκταση του Βουθρωτού. Η διατύπωση αυτή χρησιμοποιήθηκε έκτοτε από επικριτές της κυβέρνησης ως συμβολικός όρος για να καταδείξουν ότι η απώλεια της προστατευόμενης γης ήταν πολύ μεγαλύτερη από όσο παρουσιαζόταν δημοσίως.
Σύμφωνα με δημοσιευμένες αναφορές, η ίδια η αλβανική πλευρά φέρεται να υποστήριξε σε επαφές με την UNESCO ότι θυσίαζε ένα μικρό τμήμα της ακτογραμμής προκειμένου να αποτρέψει μελλοντική αστική εξάπλωση σε μεγαλύτερο μέρος του πάρκου. Ωστόσο, ειδικοί της UNESCO και του ICOMOS εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία» για τη συρρίκνωση της προστατευόμενης ζώνης και για την ένταξη μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος στη ζώνη προστασίας της περιοχής παγκόσμιας κληρονομιάς.

Νέες καταγγελίες για επέκταση της δόμησης
Η υπόθεση επανήλθε στο προσκήνιο το 2024 και το 2025, όταν δημοσιογραφικές έρευνες δημοσίευσαν έγγραφα που φέρονται να δείχνουν σημαντική αύξηση της επιτρεπόμενης δόμησης στο «Manastiri Resort». Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η συνολική δομήσιμη επιφάνεια αυξήθηκε από περίπου 27.300 τετραγωνικά μέτρα σε πάνω από 45.000 τετραγωνικά μέτρα, γεγονός που οι επικριτές θεωρούν ότι επιβεβαιώνει τους αρχικούς φόβους περί σταδιακής επέκτασης του έργου.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι αυξήθηκαν τόσο οι υπέργειες όσο και οι υπόγειες κατασκευές, ενώ μεταβλήθηκαν και οι συντελεστές αξιοποίησης του οικοπέδου.

Περιβάλλον εναντίον ανάπτυξης
Η διαμάχη γύρω από το Βουθρωτό έχει εξελιχθεί σε μια ευρύτερη συζήτηση για το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης στην αλβανική Ριβιέρα. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση προβάλλει την ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων υψηλού επιπέδου και δημιουργίας νέων τουριστικών υποδομών. Από την άλλη, περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιστήμονες προειδοποιούν ότι η σταδιακή αποδυνάμωση των προστατευόμενων ζωνών μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες επιπτώσεις σε ένα τοπίο με μοναδική οικολογική, αρχαιολογική και πολιτιστική αξία.
Η «μικρή τελεία της Κουμπάρο» έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας τεχνικής αλλαγής σε έναν χάρτη. Για τους επικριτές της κυβερνητικής πολιτικής αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο σημαντικές μεταβολές σε προστατευόμενες περιοχές μπορούν να παρουσιαστούν ως δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Για την κυβέρνηση, αντίθετα, πρόκειται για μια ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της φύσης και την οικονομική ανάπτυξη. Το βέβαιο είναι ότι η υπόθεση συνεχίζει να προκαλεί πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, ενώ το μέλλον της περιοχής του Μοναστηρίου παραμένει αντικείμενο έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια