Το Δημοτικό Συμβούλιο των Τιράνων ψήφισε ομόφωνα την Τρίτη την καθαίρεση του δημάρχου Εριόν Βελίαϊ. Η εικόνα ήταν σοκαριστική: άνθρωποι που ο ίδιος είχε ανεβάσει και ελέγξει, σήκωσαν το χέρι για να τον αποτελειώσουν πολιτικά. Αυτή η σκηνή, όσο κυνική κι αν μοιάζει, είναι η καλύτερη απόδειξη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το καθεστώς του Έντι Ράμα. Η πίστη, οι συμμαχίες, ακόμη και η φιλία έχουν αξία μόνο όσο εξυπηρετούν τον αρχηγό. Όταν αυτός αποφασίσει το τέλος, όλοι πειθαρχούν.
Ο Εριόν Βελίαϊ δεν ήταν απλώς ένας διεφθαρμένος πολιτικός. Ήταν το προϊόν ενός μηχανισμού που στήθηκε από τον ίδιο τον Ράμα για να ελέγχει την πρωτεύουσα, να εξυπηρετεί συμφέροντα και να αναπαράγει την εξουσία με κάθε κόστος. Οι αποκαλύψεις για σχέσεις με κυκλώματα, για κατασπατάληση δημοσίου χρήματος και για συμφωνίες που μυρίζουν σκάνδαλο είναι πολλές και τεκμηριωμένες. Κι όμως, δεν ήταν αυτά που έφεραν την πτώση του. Ήταν η ίδια του η ομοιότητα με τον «πατέρα» του.
Ο Ράμα δεν φοβήθηκε ποτέ τη διαφθορά των συνεργατών του· την αξιοποιεί, την συγκαλύπτει, την ανταμείβει. Αυτό που δεν αντέχει είναι η ύπαρξη μιας ζωντανής αντιγραφής του εαυτού του. Ο Βελίαϊ είχε γίνει η πιο πιστή αντανάκλαση του πρωθυπουργού: χωρίς ιδεολογία, χωρίς αξίες, χωρίς όρια, με μοναδικό στόχο το προσωπικό συμφέρον και το χειροκρότημα των αυλικών. Ένας δεύτερος Ράμα στην πολιτική σκηνή ήταν υπαρξιακή απειλή για τον πρώτο.
Η προδοσία στο Δημοτικό Συμβούλιο οργανώθηκε με ακρίβεια. Ο Ράμα αγόρασε, έπεισε ή εκβίασε έναν προς έναν τους ανθρώπους του Βελίαϊ, μέχρι που όλοι σήκωσαν τα χέρια εναντίον του. Ήταν μια τελετουργική εκτέλεση: ο πολιτικός γιος σφαγιάστηκε από τον ίδιο τον «πατέρα» του. Και το μήνυμα ήταν σαφές: κανείς δεν επιβιώνει αν τολμήσει να μοιάσει υπερβολικά στον ηγέτη.
Η αλβανική πολιτική σκηνή έζησε έτσι μια από τις πιο κυνικές στιγμές της. Δεν υπήρξε ούτε ίχνος σεβασμού στη νομιμότητα ή στα δικαιώματα του κατηγορούμενου. Κανείς δεν άφησε τον Βελίαϊ να μιλήσει, κανείς δεν υπερασπίστηκε το τεκμήριο της αθωότητας. Αυτά τα επιχειρήματα ακούγονται παράλογα σε μια χώρα όπου η δημοκρατία έχει καταντήσει κέλυφος, ένα θέατρο χωρίς ουσία.
Ο Βελίαϊ, βέβαια, δεν είναι θύμα χωρίς ευθύνη. Ήταν ο αρχιτέκτονας ενός συστήματος διαφθοράς, ο άνθρωπος που συνεργάστηκε με τα πιο σκοτεινά κυκλώματα, που ξεπούλησε δημόσιες υπηρεσίες και γέμισε την πόλη με τσιμέντο και αδιαφάνεια. Αντί να πληρώσει για αυτά, καταστράφηκε για έναν πιο ειρωνικό λόγο: επειδή τόλμησε να μοιάσει υπερβολικά στον δημιουργό του.
Η ιστορία του αποτελεί μάθημα για όσους πιστεύουν ότι μπορούν να επιβιώσουν δίπλα σε έναν αυταρχικό ηγέτη. Η εξουσία που βασίζεται στον φόβο, στη διαφθορά και στη χειραγώγηση δεν αφήνει περιθώρια για δεύτερους ρόλους. Ο Ράμα έθαψε τον Βελίαϊ όπως κάποτε άλλοι δικτάτορες έθαβαν τους πιο πιστούς τους συνεργάτες. Όχι γιατί αυτοί ήταν αδύναμοι, αλλά γιατί τους έμοιαζαν υπερβολικά.
Η πολιτική καριέρα του Εριόν Βελίαϊ τελείωσε οριστικά. Και μαζί της, αποκαλύφθηκε για ακόμη μια φορά η σκληρή αλήθεια για την Αλβανία: δεν κυβερνά ο νόμος, δεν κυβερνά η δικαιοσύνη, αλλά οι προσωπικές εμμονές και οι φόβοι ενός ανθρώπου που δεν δέχεται να αντικρίσει το ίδιο του το είδωλο.
Ο Εριόν Βελίαϊ δεν ήταν απλώς ένας διεφθαρμένος πολιτικός. Ήταν το προϊόν ενός μηχανισμού που στήθηκε από τον ίδιο τον Ράμα για να ελέγχει την πρωτεύουσα, να εξυπηρετεί συμφέροντα και να αναπαράγει την εξουσία με κάθε κόστος. Οι αποκαλύψεις για σχέσεις με κυκλώματα, για κατασπατάληση δημοσίου χρήματος και για συμφωνίες που μυρίζουν σκάνδαλο είναι πολλές και τεκμηριωμένες. Κι όμως, δεν ήταν αυτά που έφεραν την πτώση του. Ήταν η ίδια του η ομοιότητα με τον «πατέρα» του.
Ο Ράμα δεν φοβήθηκε ποτέ τη διαφθορά των συνεργατών του· την αξιοποιεί, την συγκαλύπτει, την ανταμείβει. Αυτό που δεν αντέχει είναι η ύπαρξη μιας ζωντανής αντιγραφής του εαυτού του. Ο Βελίαϊ είχε γίνει η πιο πιστή αντανάκλαση του πρωθυπουργού: χωρίς ιδεολογία, χωρίς αξίες, χωρίς όρια, με μοναδικό στόχο το προσωπικό συμφέρον και το χειροκρότημα των αυλικών. Ένας δεύτερος Ράμα στην πολιτική σκηνή ήταν υπαρξιακή απειλή για τον πρώτο.
Η προδοσία στο Δημοτικό Συμβούλιο οργανώθηκε με ακρίβεια. Ο Ράμα αγόρασε, έπεισε ή εκβίασε έναν προς έναν τους ανθρώπους του Βελίαϊ, μέχρι που όλοι σήκωσαν τα χέρια εναντίον του. Ήταν μια τελετουργική εκτέλεση: ο πολιτικός γιος σφαγιάστηκε από τον ίδιο τον «πατέρα» του. Και το μήνυμα ήταν σαφές: κανείς δεν επιβιώνει αν τολμήσει να μοιάσει υπερβολικά στον ηγέτη.
Η αλβανική πολιτική σκηνή έζησε έτσι μια από τις πιο κυνικές στιγμές της. Δεν υπήρξε ούτε ίχνος σεβασμού στη νομιμότητα ή στα δικαιώματα του κατηγορούμενου. Κανείς δεν άφησε τον Βελίαϊ να μιλήσει, κανείς δεν υπερασπίστηκε το τεκμήριο της αθωότητας. Αυτά τα επιχειρήματα ακούγονται παράλογα σε μια χώρα όπου η δημοκρατία έχει καταντήσει κέλυφος, ένα θέατρο χωρίς ουσία.
Ο Βελίαϊ, βέβαια, δεν είναι θύμα χωρίς ευθύνη. Ήταν ο αρχιτέκτονας ενός συστήματος διαφθοράς, ο άνθρωπος που συνεργάστηκε με τα πιο σκοτεινά κυκλώματα, που ξεπούλησε δημόσιες υπηρεσίες και γέμισε την πόλη με τσιμέντο και αδιαφάνεια. Αντί να πληρώσει για αυτά, καταστράφηκε για έναν πιο ειρωνικό λόγο: επειδή τόλμησε να μοιάσει υπερβολικά στον δημιουργό του.
Η ιστορία του αποτελεί μάθημα για όσους πιστεύουν ότι μπορούν να επιβιώσουν δίπλα σε έναν αυταρχικό ηγέτη. Η εξουσία που βασίζεται στον φόβο, στη διαφθορά και στη χειραγώγηση δεν αφήνει περιθώρια για δεύτερους ρόλους. Ο Ράμα έθαψε τον Βελίαϊ όπως κάποτε άλλοι δικτάτορες έθαβαν τους πιο πιστούς τους συνεργάτες. Όχι γιατί αυτοί ήταν αδύναμοι, αλλά γιατί τους έμοιαζαν υπερβολικά.
Η πολιτική καριέρα του Εριόν Βελίαϊ τελείωσε οριστικά. Και μαζί της, αποκαλύφθηκε για ακόμη μια φορά η σκληρή αλήθεια για την Αλβανία: δεν κυβερνά ο νόμος, δεν κυβερνά η δικαιοσύνη, αλλά οι προσωπικές εμμονές και οι φόβοι ενός ανθρώπου που δεν δέχεται να αντικρίσει το ίδιο του το είδωλο.
Διαβάστε ακόμη

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών