Η Άγκυρα «ενοχλείται» από τα Τίρανα: Η Τουρκία, το Ισραήλ και η διπλωματική ισορροπία της Αλβανίας

Στις τελευταίες εβδομάδες, η δημόσια τουρκική ραδιοτηλεόραση TRT δημοσίευσε δύο ρεπορτάζ που επέκριναν ανοιχτά την Αλβανία για την περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεών της με το Ισραήλ, σε μια περίοδο που ο πόλεμος στη Γάζα συνεχίζει να προκαλεί διεθνή κατακραυγή. Τα δημοσιεύματα αυτά, αν και με τη μορφή ειδησεογραφικών αναφορών, φέρουν εμφανή στοιχεία επίσημης θέσης της Άγκυρας, γεγονός που τους προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η TRT, ως κρατικό μέσο που εκφράζει τη γραμμή της τουρκικής κυβέρνησης, σπάνια υιοθετεί επικριτικό λόγο χωρίς πολιτικό σκοπό. Η επιλογή να στοχεύσει τη στάση της Αλβανίας έναντι του Ισραήλ δείχνει πως η Άγκυρα επιθυμεί να στείλει μήνυμα δυσαρέσκειας προς τα Τίρανα, υπογραμμίζοντας ότι η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στην παλαιστινιακή υπόθεση και στην ευρύτερη αλληλεγγύη του μουσουλμανικού κόσμου.

Η τουρκική δημόσια τηλεόραση ανέφερε αναλυτικά τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ Αλβανίας και Ισραήλ στους τομείς της ασφάλειας, της υγείας και του τουρισμού, καθώς και τις ανταλλαγές υψηλών επισκέψεων και τις δηλώσεις φιλίας μεταξύ αξιωματούχων των δύο χωρών. Η παρουσίαση αυτών των δεδομένων με αρνητικό τόνο φανερώνει μια ενοχλημένη Τουρκία, που θεωρεί πως τα Τίρανα δεν ακολουθούν πλέον την κοινή γραμμή που θα επιθυμούσε η Άγκυρα για την περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η στάση αυτή δεν είναι νέα. Η Τουρκία έχει επιχειρήσει επανειλημμένα να επηρεάσει τη διπλωματική στάση της Αλβανίας σε διεθνή φόρα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το παλαιστινιακό ζήτημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γνωστή τηλεφωνική επικοινωνία του τότε πρωθυπουργού Σαλί Μπερίσα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2012, λίγο πριν από την ψηφοφορία στα Ηνωμένα Έθνη για την αναβάθμιση του καθεστώτος της Παλαιστίνης. Ο Μπερίσα έχει αναφέρει ότι η τουρκική πίεση υπήρξε έντονη και ότι η απόφασή του να μην συνταχθεί με την Άγκυρα είχε «συγκεκριμένες συνέπειες».

Ωστόσο, μετά την αποχώρηση Μπερίσα από την εξουσία, η Αλβανία επιδίωξε να διατηρήσει την Τουρκία ως στρατηγικό εταίρο, ιδιαίτερα μετά τη βοήθεια που έλαβε από την Άγκυρα κατά τον σεισμό του 2019 και την πανδημία του COVID-19. Η σχέση μεταξύ των δύο χωρών παραμένει στενή, αλλά η Άγκυρα δεν παύει να παρακολουθεί προσεκτικά κάθε απόκλιση της αλβανικής εξωτερικής πολιτικής από τη δική της γραμμή.
Σήμερα, η υπουργός Εξωτερικών Ελίσα Σπιροπάλη προανήγγειλε επίσημη επίσκεψη στο Ισραήλ, επιβεβαιώνοντας ότι οι διπλωματικές επαφές Τιράνων–Τελ Αβίβ όχι μόνο συνεχίζονται αλλά και ενισχύονται. Παράλληλα, η Αλβανία έχει υιοθετήσει σταθερά φιλοδυτική στάση, συμβατή με την ευρωατλαντική της πορεία και με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Το γεγονός αυτό καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε αναδίπλωση υπό τουρκική πίεση.

Σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, η Τουρκία αναδεικνύεται ξανά σε βασικό διαμεσολαβητή στη Μέση Ανατολή. Μετά τον πόλεμο στη Συρία και τον ρόλο της στη Γάζα, ο Ερντογάν έχει επανακτήσει μέρος της διεθνούς επιρροής του, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να βλέπουν θετικά τη συμμετοχή του σε περιφερειακές ισορροπίες. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προσπαθεί να καθορίζει τις στάσεις των μικρότερων συμμάχων της, μεταξύ αυτών και της Αλβανίας.
Ωστόσο, τα Τίρανα φαίνεται να έχουν επιλέξει έναν δρόμο ισορροπιών. Επιδιώκει να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα στις τρεις βασικές δυνάμεις που τη στηρίζουν: τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία. Η Αλβανία δεν επιθυμεί να έρθει σε ρήξη με κανέναν από τους συμμάχους της, αλλά ούτε να εγκαταλείψει τη δική της διπλωματική αυτονομία.

Η πρόσφατη «κριτική» της TRT δεν αποτελεί μετωπική επίθεση, αλλά μάλλον προειδοποιητικό σήμα. Η Τουρκία υπενθυμίζει στην Αλβανία ότι, παρά τη φιλία τους, υπάρχουν όρια ευαισθησίας — και ότι η Γάζα παραμένει «κόκκινη γραμμή» για την Άγκυρα. Από την άλλη, τα Τίρανα, με ψυχραιμία και χωρίς αντιπαράθεση, συνεχίζουν να κινούνται στη γραμμή της δυτικής διπλωματίας, επιδιώκοντας σταθερότητα, ασφάλεια και αναγνώριση σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ραγδαία.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια