Μια από τις εμβληματικότερες φυσιογνωμίες της Βορειοηπειρωτικής Εκπαιδευτικής Κοινότητας και προσωπικότητα ευρείας κοινωνικής αποδοχής!
Εντούτοις ξεχασμένος από το Βουλιαράτι της Δροπολης που για πολλά χρόνια δίδασκε και κατοικούσε, ξεχασμένος από την Δρόβιανη του Βούρκου που γεννήθηκε και διδάχτηκε, ξεχασμένος από τους Συλλόγους Δασκάλων και των δύο Δήμων, Δρόπολης και Φοινικαίων και όχι μόνο! Όπως πολλών καταδικασμένων εις θάνατον άγνωστος και ο τάφος του! Δεν μας λυπεί αυτό;
Γεννήθηκε το 1911 στη Δρόβιανη της Βορείου Ηπείρου. Aφού τελείωσε το Δημοτικό στo χωριό του, το 1931 τον βρίσκουμε απόφοιτο του Διδασκαλείου Ιωαννίνων με άριστες επιδόσεις και την ίδια χρονιά δάσκαλο στη Λεσινίτσα, όπου δίδαξε μέχρι το 1942, διορισμένος από την επιτροπή δημοτικής εκπαίδευσης Ιωαννίνων. Την επίμαχη περίοδο 1934-35 υπηρέτησε στα Τίρανα ως έφεδρος αξιωματικός του αλβανικού στρατού, όπως και άλλοι δάσκαλοι της εποχής, π.χ. ο Λευτέρης Τάλιος, εκπληρώνοντας τη στρατιωτική του θητεία!
Το 1938, όντας 27 ετών, ο ελληνομαθής Αλβανός Κολ Κότσι, επιθεωρητής της Δημοτικής Εκπαίδευσης Αργυροκάστρου, τον διόρισε «Διευθυντή του σχολείου της Λεσνίτσας, στο οποίο υπηρέτησε 2 χρόνια συνέχεια. Την περίοδο της ελληνικής εποποιίας του 1940-41 υποδέχθηκε με ενθουσιασμό τον ελληνικό στρατό, αν και τήρησε ουδέτερη στάση στην διάρκεια της κατοχής, δεν συντάχθηκε ούτε με τους κομμουνιστές του βουρκάρη «επαναστάτη» Λευτέρη Τάλιου, ούτε με τους εθνικόφρονές του χωριανού του μεγαλέμπορα Γεωργίου Ζώτου.
Μετά το 1945 χρημάτισε δάσκαλος, διαδοχικά σε χωριά των Ριζών και της Δρόπολης, όπως Κρα, Λεσνίτσα, Δέλβινο, Ζερβάτι, ενώ την περίοδο της ελληνικής εποποιίας του 1940-41 στο Μπουλιαράτι, όπου την 26η Ιουνίου του 1963 κλιμάκιο υψηλόβαθμων στελεχών της ασφάλειας του Υπουργείου Εσωτερικών της Αλβανίας τον συνέλαβε και συγχρόνως συνέλαβε τον ιερέα Κώστα Βαγγέλη Μπόζδο, τον πάπα-Κώστα της Μονής Πέπελης, και τον Βοδινιώτη δημοδιδάσκαλο Μιχάλη Αλέξη Γκιώκα. 8 μήνες πριν όμως, την 28η Οκτωβρίου του 1962, είχαν συλλάβει και τον Γιώργο Γρηγορίου Στόλη, με το αξιόποινο σύσταση εγκληματικής οργάνωσης στην υπηρεσία του ελληνικού μοναρχοφασισμού, που σήμαινε ύψιστη προδοσία και ενέργεια ανατρεπτικής και λυτρωτικής προπαγάνδας, όπως οροθετείτο στο Άρθρο 64 και 73/1 του Αλβανικού Ποινικού Κώδικα. Σιδηροδέσμιοι και οι τρεις συλληφθέντες την ίδια μέρα οδηγήθηκαν στα κρατητήρια των διαβόητων φυλακών Τιράνων 313, ενώ την επόμενη βάσει της σχηματισθείσας δικογραφίας, προσήχθησαν όλοι απολογούμενοι, ενώπιον του ανακριτή!
Ο ανακριτής Χασίμ Μπεκτάσι τους άσκησε ποινική δίωξη, αλλά στις 27 Ιουνίου 1963 ανέθεσε τη διεξαγωγή της τακτικής ανάκρισης στον διαβόητο ανακριτή Ιρφάν Σακίρι. Στις 5 Ιουλίου 1963 κοινοποιήθηκε στον Ευθύμιο Τάταρη η κατηγορία της ύψιστης προδοσίας, βάση του άρθρου 64 του ΠΚ, την οποία ο Ευθύμιος αρνήθηκε κατηγορηματικά.
Η ανάκριση του Μπόζδου είχε ανατεθεί στον επίσης σκληρό ανακριτή Σταύρι Τζάρα με τη σύμπραξη του Νίκου Μπάρτζου ως διερμηνέα, οι οποίοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ανακριτικής απολογίας των Μπόζδου και Γκιώκα, ζητούσαν να «υπογράψουν την καταδίκη τους» (μάλιστα ο Μπόζδος, μη γνωρίζοντας αλβανικά υπέγραψε ελληνικά). Η βασική κατηγορία που του αποδιδόταν στον Ευθύμιο ήταν η συνεργασία με τον φυγά συγγενή του εξ αγχιστείας Λευτέρη Γκουβέλη, νυμφευμένος με την αδερφή του Τάταρη (ενώ ο Ευθύμιος ήταν άγαμος), ο οποίος χρημάτισε επί μακρόν γραμματέας του Βορειοηπειρωτικού Συλλόγου των Ιωαννίνων, (εννοείται υπό στενή παρακολούθηση της αλβανικής ασφάλειας, όπως και έναν εκ των συγγραφέων του περίφημου βιβλίου: Λευτέρη Γκουβέλη–Γιάννη Παπά, «Άγνωστες ιστορικές στιγμές από το δράμα της Β. Ηπείρου», Γιάννενα 1986».
Η κατηγορία βασίστηκε σε εξ ακοής μαρτυρία ενός μελλοθάνατου (καταδικασμένος για πολιτικά αδικήματα, και σε διακινούμενες φήμες (από την ίδια την αλβανική ασφάλεια), τις οποίες ο Τάταρης κατά το διάστημα της απολογίας του, ενώπιον του ανακριτή αποδόμησε καρτερικά! Σύμφωνα με τη «μαρτυρία» αυτή ο Τάταρης, δήθεν, είχε συναντηθεί δυο φορές με τον κουνιάδο του στη Δρόβιανη, τον Ιούνιο του 1959 και 1960, μετά τη λήξη του σχολικού έτους. Στις συναντήσεις αυτές ο Γκουβέλης, δήθεν, τού ανέθεσε συγκεκριμένες αποστολές, ενώ ο Τάταρης του προσέφερε απόρρητες στρατιωτικές και οικονομικές πληροφορίες, που έθεταν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της χώρας!
Από τις έρευνες και μελέτες, όμως, δεν προέκυψε ότι ο Γκουβέλης είχε αναλάβει (και) αποστολές συνδέσμου και καταδρομέα στα χωριά της Βορείου Ηπείρου, αλλά και αν υπήρχαν τέτοιες η συνάντηση με τον Τάταρη δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.
Μεμονωμένες και αυτόβουλες δράσεις κάποιων απόστρατων αξιωματικών και πρόχειρες ενέργειες συλλόγων, αποτράπηκαν εν τη γενέσει τους από τον ίδιο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, μετά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον και τη συζήτηση με τον Κένεντι για το ζήτημα της Αλβανίας, τον Απρίλιο 1961. Λίγα χρόνια μετά, η ελληνική κυβέρνηση των στρατιωτικών κατήργησε τελείως (και) τα βορειοηπειρωτικά σωματεία. Εντούτοις την 19η Νοεμβρίου 1964, ημέρα Πέμπτη (62 χρόνια πριν), το αλβανικό κομμουνιστικό καθεστώς εκτέλεσε τον Ευθύμιο Τάταρη στα Τίρανα!
Διευκρινίζω ότι τα παραπάνω στοιχεία για τους υπόλοιπους καταδικασθέντες, εκτός του ότι σχετίζονται με την καταδίκη του αείμνηστου Τάταρη, μας θέτουν και ερωτήματα: Πως είναι δυνατόν να μη ασχοληθεί κανένας με την αναζήτηση και δημοσίευση των βιογραφιών των καταδικασθέντων και αδίκως εκτελεσθέντων που αγωνίστηκαν, πιστεύοντας ότι θα λύτρωναν την ιδιαίτερη πατρίδα μας;
Πως είναι δυνατόν εκείνοι που ηγήθηκαν της οργάνωσης της ΟΜΟΝΟΙΑΣ και των Επιτροπών της, οι οποίοι χάριν της θέσης τους ασχολήθηκαν μόνο με το πώς να αποχτήσουν τεράστιες περιουσίες (όπως και απόχτησαν) ενώ δεν ασχολήθηκαν έστω και για ένα μαρτυρολόγιο για μνημόνευση, όταν είχαν χρέος να ενδιαφερθούν για την αποκατάσταση των θιγμένων οικογενειών, για την εύρεση των τάφων των εκτελεσθέντων μέχρι και την ενταφίαση των οστών τους;
Αγαπητοί συμπατριώτες! Τα παραπάνω στοιχεία (εν πολλάκις) ανήκουν στην ιστοσελίδα himara.gr, την 14/05/2026! Επειδή και εγώ, ως ο πρώτος από το χωριό μου, το Βοδίνο, το 1956 τελείωσα το 7/τάξιο Βουλιαρατιού, η ευγνωμοσύνη μου προς τον άλλοτε αλησμόνητο δάσκαλο, όπως και τους υπόλοιπους της περιόδου, ήταν και παραμένει απέραντη! Μάλιστα αν δεν είχε κρεμαστεί μόνη της, πιθανόν περί βιογραφίας, την ίδια τύχη θα είχε και η επίσης αξιοσέβαστη δασκάλα από την Δρόβιανη, Φωτεινή Δαρακλή. Θα συνιστούσα στους παραπάνω παράγοντες που ανέφερα, αν δυνατόν, όχι μόνο να δώσουν το όνομα του Τάταρη στο 7/τάξιο σχολείο του Βουλιαρατιού, αλλά αν όχι προτομή μια αναμνηστική πλάκα την δικαιούται!
Τηλέμαχος Λαχανάς,
Υπερήλικας! Αθήνα
4/10/2026
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών