Η Αλβανία: το «σκοτεινό σημείο» της Ευρώπης στον χάρτη του υποσιτισμού

την
Η Ευρώπη θεωρείται εδώ και δεκαετίες παράδειγμα επισιτιστικής ασφάλειας. Σχεδόν όλα τα κράτη καταγράφουν ποσοστά υποσιτισμού κοντά στο μηδέν, εξασφαλίζοντας σταθερή πρόσβαση των πολιτών σε τρόφιμα. Ωστόσο, η πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) για την περίοδο 2022–2024 δείχνει ότι η Αλβανία αποτελεί την κραυγαλέα εξαίρεση. Με ποσοστό υποσιτισμού 5,4%, η χώρα βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τους γείτονές της και παρουσιάζεται ως το μοναδικό «σκοτεινό σημείο» της Ευρώπης.

Τα στοιχεία που προβληματίζουν
Τα δεδομένα του FAO είναι αδιάψευστα. Στην περίοδο 2022–2024, η Αλβανία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό υποσιτισμού στην Ευρώπη, ξεπερνώντας κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που βρίσκεται κάτω από 2%. Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα, η Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο εμφανίζονται με μηδενικό δείκτη.
Η πορεία του φαινομένου είναι ανησυχητική. Από ένα σχετικά σταθερό 4,5% την περίοδο 2014–2016, ο δείκτης εκτοξεύτηκε μετά το 2020:
  • 5,4% το 2020–2021
  • 5,8% το 2021–2022
  • 6,2% το 2021–2023
Παρά τη μικρή μείωση στο 5,4% τα τελευταία δύο χρόνια, η χώρα παραμένει εγκλωβισμένη σε ποσοστά που θυμίζουν αναπτυσσόμενες περιοχές, και όχι μια χώρα που στοχεύει στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Γιατί η Αλβανία ξεχωρίζει αρνητικά;
Οι αναλυτές επισημαίνουν τέσσερις βασικούς λόγους που εξηγούν την αρνητική εικόνα:
  1. Επίμονες κοινωνικές ανισότητες – Μεγάλα τμήματα του πληθυσμού ζουν κάτω ή κοντά στο όριο της φτώχειας, χωρίς δίκτυα προστασίας
  2. Αποδυνάμωση της γεωργικής παραγωγής – Η μετανάστευση χιλιάδων νέων εργατών έχει περιορίσει την εγχώρια παραγωγική βάση.
  3. Εξάρτηση από εισαγωγές – Η χώρα είναι ευάλωτη στις διεθνείς αυξήσεις τιμών, κάτι που έγινε έντονα αισθητό μετά την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
  4. Ανεπαρκείς κοινωνικές πολιτικές – Η κρατική μέριμνα για τη στήριξη των πιο αδύναμων πολιτών κρίνεται ανεπαρκής και αποσπασματική.
Η ευθύνη της κυβέρνησης
Η αλβανική κυβέρνηση, παρά τις συνεχείς εκθέσεις διεθνών οργανισμών, δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει το ζήτημα με σοβαρότητα.

Έλλειψη στρατηγικής: Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας. Οι κυβερνητικές πολιτικές περιορίζονται σε αποσπασματικά μέτρα και όχι σε μια συντονισμένη στρατηγική που να μειώνει το πρόβλημα σε βάθος χρόνου.
Αποτυχία αξιοποίησης της γεωργίας: Σε μια χώρα με σημαντικές φυσικές πλουτοπαραγωγικές δυνατότητες, η αγροτική παραγωγή παραμένει χαμηλής αποδοτικότητας και με μικρή προστιθέμενη αξία. Αντί για στήριξη στους παραγωγούς και επενδύσεις σε υποδομές, οι αγρότες συχνά καταγγέλλουν αδιαφορία και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Ανεπαρκής κοινωνική πρόνοια: Τα προγράμματα στήριξης των ευάλωτων ομάδων, όπως οι χαμηλοσυνταξιούχοι ή οι οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα, θεωρούνται περιορισμένα. Σε περιόδους αύξησης τιμών τροφίμων, μεγάλα τμήματα του πληθυσμού μένουν χωρίς ουσιαστική προστασία.
Ελλιπής διαφάνεια και προτεραιότητες: Η κριτική εστιάζει επίσης στο ότι η κυβέρνηση δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε έργα βιτρίνας ή σε πολιτικές που αποσκοπούν στη βελτίωση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό, αντί να επενδύει σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, όπως η πρόσβαση σε τροφή.

Η απουσία αποτελεσματικής δράσης έχει ως αποτέλεσμα η Αλβανία να κινδυνεύει να παραμείνει «ουραγός» της Ευρώπης σε έναν δείκτη που οι περισσότερες χώρες θεωρούν εδώ και χρόνια ξεπερασμένο.

Οι επιπτώσεις για την κοινωνία και την ευρωπαϊκή πορεία
Η επιμονή του προβλήματος έχει σοβαρές συνέπειες. Στο επίπεδο της υγείας, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι είναι οι πρώτοι που πλήττονται, με αυξημένους κινδύνους κακής διατροφής, ασθενειών και χαμηλότερης ποιότητας ζωής. Παράλληλα, η εικόνα μιας χώρας που δεν μπορεί να εξασφαλίσει τροφή για όλους τους πολίτες της, πλήττει το διεθνές προφίλ της Αλβανίας, ειδικά σε μια περίοδο που φιλοδοξεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ΕΕ παρακολουθεί στενά τέτοια ζητήματα. Αν και δεν τίθενται ως τυπικά προαπαιτούμενα στις διαπραγματεύσεις, η αδυναμία μιας χώρας να ανταποκριθεί σε βασικές κοινωνικές ανάγκες θεωρείται σοβαρό μειονέκτημα.

Συμπέρασμα
Η Αλβανία, παρά την οικονομική της πρόοδο τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να παρουσιάζει ένα ανησυχητικό ποσοστό υποσιτισμού, μοναδικό στην Ευρώπη. Τα στοιχεία του FAO δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης. Η ευθύνη βαραίνει σε μεγάλο βαθμό την κυβέρνηση, η οποία δεν έχει δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος που αγγίζει χιλιάδες πολίτες.
Η χώρα οφείλει να προχωρήσει σε βαθιές μεταρρυθμίσεις: να επενδύσει στη γεωργία, να στηρίξει τους παραγωγούς, να ενισχύσει τα κοινωνικά δίχτυα προστασίας και να θέσει την επισιτιστική ασφάλεια στην κορυφή της ατζέντας. Διαφορετικά, κινδυνεύει να παραμείνει για χρόνια το «σκοτεινό σημείο» της Ευρώπης σε έναν τομέα όπου όλοι οι άλλοι έχουν προχωρήσει πολύ μπροστά.

Διαβάστε ακόμη

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών