Ο «Κρυφός Εμφύλιος» των ΗΠΑ στη Ζούγκλα: Γιατί Αμερικανοί Στρατιώτες Δολοφονούσαν τους Αξιωματικούς τους στο Βιετνάμ

Στην επίσημη ιστοριογραφία των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Πόλεμος του Βιετνάμ έχει καταγραφεί ως μια από τις πιο τραυματικές και διχαστικές περιόδους του 20ού αιώνα. Πίσω όμως από τις γνωστές μάχες στα πεδία των ρυζοχώραφων και τις πολιτικές διαμαρτυρίες στους δρόμους της Ουάσινγκτον, κρυβόταν μια άλλη, πιο σκοτεινή πραγματικότητα: ένας εσωτερικός πόλεμος φθοράς μέσα στις ίδιες τις τάξεις του αμερικανικού στρατού. Η πρακτική αυτή έμεινε στην ιστορία με τον όρο «fragging» και αφορούσε τη σκόπιμη, βίαιη εξόντωση ανώτερων αξιωματικών από τους ίδιους τους τους άνδρες.

Η Ανατομία της Κρίσης: Ένας Στρατός σε Αποσύνθεση
Από το 1969 και μετά, η αμερικανική κοινή γνώμη είχε αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι ο πόλεμος στη Νοτιοανατολική Ασία δεν μπορούσε να κερδηθεί. Η αίσθηση αυτή μεταφέρθηκε γρήγορα και στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Οι κληρωτοί στρατιώτες, που βρίσκονταν εκεί χωρίς τη θέλησή τους, δεν έβλεπαν πλέον κανένα νόημα στις επιχειρήσεις.
Η ψυχολογική κατάρρευση και η απώλεια της πειθαρχίας τροφοδοτήθηκαν από μια σειρά από εκρηκτικούς παράγοντες:
• Η Σύγκρουση με τη «Φιλοδοξία» της Ηγεσίας: Οι χαμηλόβαθμοι στρατιώτες ένιωθαν ότι πολλοί νεοφερμένοι αξιωματικοί, στην προσπάθειά τους να κερδίσουν παράσημα και προαγωγές, διέταζαν αυτοκτονικές επιθέσεις χωρίς στρατηγική αξία. Η άρνηση εκτέλεσης διαταγών μετατράπηκε σταδιακά σε προληπτική εξόντωση του «επικίνδυνου» διοικητή.
• Το Χάσμα των Γενεών και των Φυλών: Η σύνθεση του στρατού αντανακλούσε τις κοινωνικές εντάσεις των ΗΠΑ. Οι αξιωματικοί ήταν συνήθως λευκοί, μορφωμένοι και καριερίστες, ενώ οι απλοί φαντάροι προέρχονταν κυρίως από φτωχά στρώματα ή φυλετικές μειονότητες (Αφροαμερικανοί, Λατινοαμερικανοί). Το αίσθημα της αδικίας και των διακρίσεων πυροδοτούσε μίσος.
• Το Πρόβλημα των Ναρκωτικών: Η χρήση μαριχουάνας και ηρωίνης είχε λάβει διαστάσεις επιδημίας στα μετόπισθεν. Όταν οι διοικητές προσπαθούσαν να επιβάλουν τον νόμο και να τιμωρήσουν τους χρήστες, γίνονταν αυτόματα στόχοι αντιποίνων.
• Το Σύστημα της Ετήσιας Εναλλαγής: Η πολιτική να υπηρετεί κάθε στρατιώτης μόνο για 12 μήνες (one-year tour) κατέστρεψε τη συνοχή των μονάδων. Δεν υπήρχε χρόνος να αναπτυχθούν δεσμοί εμπιστοσύνης και αφοσίωσης ανάμεσα στους στρατιώτες και τους ηγήτορές τους.

Το «Όπλο του Εγκλήματος»: Γιατί Επιλέχθηκε η Χειροβομβίδα
Ο όρος «fragging» δεν είναι τυχαίος. Προέρχεται από τη χειροβομβίδα θραυσμάτων (fragmentation grenade), με πιο χαρακτηριστική την αμυντική M26. Η επιλογή αυτού του συγκεκριμένου όπλου έγινε για καθαρά πρακτικούς και μακάβριους λόγους σκοπιμότητας:
1. Απουσία Βαλλιστικών Ιχνών: Αντίθετα με μια σφαίρα από τυφέκιο, η οποία μπορούσε να συνδεθεί με συγκεκριμένο όπλο μέσω των αυλακώσεων της κάννης, η έκρηξη μιας χειροβομβίδας κατέστρεφε κάθε ίχνος, όπως δακτυλικά αποτυπώματα ή πυρίτιδα.
2. Το Τέλειο «Ατύχημα»: Οι επιθέσεις σχεδιάζονταν σχεδόν πάντα για τη νύχτα, την ώρα που ο αξιωματικός κοιμόταν στο αντίσκηνό του. Μετά την έκρηξη, οι δράστες μπορούσαν εύκολα να ισχυριστούν ότι επρόκειτο για εχθρική ενέργεια σαμποτάζ από τους Βιετκόνγκ ή για ένα τραγικό ατύχημα κατά τη μεταφορά πυρομαχικών.
3. Φρικτό και Απόλυτο Αποτέλεσμα: Η M26 εκτοξεύει περίπου 1.200 θραύσματα σε ακτίνα 15 μέτρων. Το αποτέλεσμα για όποιον βρισκόταν κοντά ήταν ακαριαίος ή μαρτυρικός θάνατος με φρικτούς ακρωτηριασμούς, διασφαλίζοντας ότι ο στόχος δεν θα επιζούσε για να καταθέσει.
Συχνά προηγούνταν προειδοποιήσεις: οι στρατιώτες άφηναν μια ξεασφάλιστη χειροβομβίδα ή τον μοχλό της στο κρεβάτι του αξιωματικού, ως ένα σαφές μήνυμα να αλλάξει συμπεριφορά πριν είναι πολύ αργά.

Ο Απολογισμός και η Ιστορική Παρακαταθήκη
Τα επίσημα στοιχεία του αμερικανικού Πενταγώνου είναι συγκλονιστικά. Μεταξύ 1969 και 1972, καταγράφηκαν επίσημα περισσότερα από 800 με 900 περιστατικά fragging. Η πραγματικότητα, ωστόσο, θεωρείται από τους ιστορικούς πολύ χειρότερη, καθώς εκατοντάδες παρόμοια περιστατικά συγκαλύφθηκαν ή καταγράφηκαν απλώς ως «απώλειες μάχης».
Το φαινόμενο αυτό ανάγκασε τον αμερικανικό στρατό να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας του. Ήταν η πιο τρανταχτή απόδειξη ότι ένας στρατός δεν μπορεί να πολεμήσει όταν η ηγεσία του φοβάται περισσότερο τους δικούς της άνδρες παρά τον εχθρό. Ηθικά και επιχειρησιακά, το fragging επιτάχυνε την απόφαση της Ουάσινγκτον να αποσύρει τα στρατεύματά της και οδήγησε, το 1973, στην ιστορική κατάργηση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στις ΗΠΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για τον επαγγελματικό στρατό που γνωρίζουμε σήμερα.

Διαβάστε ακόμη

* Ο Πόλεμος του Βιετνάμ: Αίτια, Πορεία και Κληρονομιά

* Το σκοτεινό πρόγραμμα Phoenix στον πόλεμο του Βιετνάμ

* Τζορτζ Πάτον: Ο Στρατηγός, ο Αντικομμουνιστής, το Μυστήριο

👉Ακολουθήστε μας στο twitter