Οι Αθηναίοι, χωρίς να περιμένουν επίσημες ανακοινώσεις ή τελετές, ξεχύνονται στους δρόμους. Σημαίες, τραγούδια, φωνές χαράς και συγκίνησης πλημμυρίζουν κάθε γειτονιά. Ο Γιώργος Θεοτοκάς περιγράφει χαρακτηριστικά μια ομάδα νέων πάνω σε ένα κάρο να τραγουδούν, κρατώντας μια μικρή ελληνική σημαία, ενώ ένας χάρτινος Χίτλερ κρεμασμένος σε κοντάρι γινόταν σύμβολο της τέλος εποχής. Η πόλη, εξουθενωμένη από πείνα, φόβο και εκτελέσεις, ξαναβρίσκει για λίγο την ψυχή της.
Κι όμως, αυτή η τόσο σημαντική ημερομηνία παραμένει σχεδόν άγνωστη. Σε αντίθεση με την 28η Οκτωβρίου, που έχει καθιερωθεί ως εθνική επέτειος, η 12η Οκτωβρίου δεν απέκτησε ποτέ τον εθνικό χαρακτήρα που της άξιζε. Οι προσπάθειες να θεσμοθετηθεί ως ημέρα εορτασμού ξεκίνησαν ήδη από το 1945, αλλά χωρίς επιτυχία. Η Ελλάδα που έβγαινε από την Κατοχή βυθίστηκε σχεδόν αμέσως στον Εμφύλιο, και το εθνικό αφήγημα δεν μπορούσε να συμπεριλάβει όλους όσοι συνέβαλαν στην απελευθέρωση. Λέξεις όπως «Αντίσταση», «ΕΑΜ» και «ΕΛΑΣ» ήταν για δεκαετίες σχεδόν απαγορευμένες στο δημόσιο λόγο.
Επιπλέον, η 12η Οκτωβρίου αφορά κυρίως την Αθήνα. Άλλες πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη ή η Πάτρα, απελευθερώθηκαν αργότερα. Έτσι, ο πανεθνικός χαρακτήρας της ημέρας θόλωσε μέσα στον χρόνο. Ακόμα και στην ίδια την πρωτεύουσα, οι εκδηλώσεις για την απελευθέρωση παραμένουν περιορισμένες και συχνά τυπικές.
Κι όμως, αν κοιτάξουμε την ιστορία ψύχραιμα, η συγκεκριμένη ημερομηνία είναι μία από τις σημαντικότερες της σύγχρονης Ελλάδας. Είναι η τελευταία φορά που ο λαός της Αθήνας είδε τον ξένο κατακτητή να φεύγει και την ελληνική σημαία να κυματίζει ελεύθερη στην Ακρόπολη. Είναι μια ημέρα βαθιά ανθρώπινη, γεμάτη αυθορμητισμό, δάκρυα, γέλια, ελπίδα. Μια ημέρα που αξίζει να θυμόμαστε όχι μόνο για τους πανηγυρισμούς, αλλά και για την υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται — κερδίζεται.
Σήμερα, σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά, οφείλουμε να τιμούμε τη 12η Οκτωβρίου. Αν όχι σε όλη την Ελλάδα, τότε τουλάχιστον στην Αθήνα, στους δρόμους όπου κάποτε αντήχησαν οι ιαχές της λευτεριάς. Όχι με υπερβολές, αλλά με μνήμη, γνώση και σεβασμό στην ιστορική αλήθεια.
Διαβάστε ακόμη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών