Όταν το Καθεστώς Χότζα Αντικατέστησε το Πάσχα με την «Ημέρα των Συνόρων»

Το 1967, η Αλβανία βρισκόταν στο αποκορύφωμα μιας ακραίας κρατικής εκστρατείας κατά της θρησκείας. Το καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, στο όνομα της ιδεολογικής καθαρότητας και της σοσιαλιστικής προόδου, δεν περιορίστηκε μόνο στην απαγόρευση των θρησκευτικών πρακτικών. Ένα πρόσφατα αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της Κομματικής Επιτροπής της περιφέρειας Αργυροκάστρου αποκαλύπτει πώς οι αρχές παρέβλεψαν κάθε προσωπική πίστη και πολιτιστική παράδοση για να αντικαταστήσουν την κορυφαία χριστιανική γιορτή – το Πάσχα – με μια κρατικά επιβεβλημένη «σοσιαλιστική» εορτή: την Ημέρα των Συνόρων.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι μέθοδοι του καθεστώτος ήταν συστηματικές και πολυεπίπεδες. Κινητοποιήθηκαν κομματικές οργανώσεις, δάσκαλοι, νέοι και συνοριοφύλακες για να εξασφαλιστεί ότι η τοπική κοινωνία θα συμμορφωνόταν. Οι σχολικές μονάδες άνοιξαν την ημέρα του Πάσχα, υποχρεώνοντας μαθητές και καθηγητές σε εργασία, ενώ οι παραδοσιακές αργίες μεταφέρθηκαν στην Ημέρα των Συνόρων. Ακόμη και η ηλεκτροδότηση των χωριών χρησιμοποιήθηκε ως «κοινωνικό κίνητρο» για να συνδεθεί η σοσιαλιστική γιορτή με υλικά οφέλη, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση συμμετοχής και προόδου.

Το καθεστώς δεν περιορίστηκε σε υλικά κίνητρα. Με εντατική ιδεολογική προπαγάνδα, ενισχυόμενη από τοπικές εκδόσεις και σχολικά μαθήματα, η θρησκεία παρουσιάστηκε ως κατάλοιπο του παρελθόντος και η Ημέρα των Συνόρων ως η μόνη αποδεκτή γιορτή. Το έγγραφο αποκαλύπτει μάλιστα ότι προτάθηκε η αλλαγή ονομάτων χωριών με θρησκευτική προέλευση, ώστε να εξαλειφθούν κάθε θρησκευτική μνήμη και πολιτιστική κληρονομιά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το χωριό Άγιος Νικόλας στην Άνω Δρόπολη.
Τα αποτελέσματα ήταν δραματικά: οι εορτασμοί του Πάσχα σε μεγάλο βαθμό καταργήθηκαν. Μόνο λίγες ηλικιωμένες γυναίκες τήρησαν τα έθιμα, ενώ οι περισσότερες οικογένειες συμμορφώθηκαν ή συμμετείχαν στην «κρατική» γιορτή, εκτελώντας εργασίες, παρακολουθώντας τελετές και συμμετέχοντας σε πολιτιστικά προγράμματα που εξυπηρετούσαν κρατική προπαγάνδα. Η αντικατάσταση των παραδόσεων αιώνων με κρατικά επιβεβλημένες «σοσιαλιστικές» γιορτές αποτελεί σαφή απόδειξη της βίας του καθεστώτος.

Η περίπτωση των Πασχαλινών εορτών στην Περιφέρεια Αργυροκάστρου και ιδιαίτερα στην Ελληνική Μειονότητα της Δρόπολης και του Πωγωνίου αποκαλύπτει την ακραία ιδεολογική χειραγώγηση του καθεστώτος Χότζα: η πίστη δεν αντιμετωπιζόταν ως προσωπικό δικαίωμα, αλλά ως απειλή για το κράτος. Οι πολίτες δεν είχαν δικαίωμα να γιορτάσουν, να επιλέξουν ή να διατηρήσουν παραδόσεις. Κάθε παραβίαση αντιμετωπιζόταν με κοινωνικό εκβιασμό, πίεση και την προπαγάνδα ότι η συμμόρφωση ήταν ένδειξη πατριωτισμού και προόδου.
Σήμερα, αυτό το έγγραφο αποτελεί ισχυρή ιστορική μαρτυρία ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος, που επεμβαίνει στη θρησκευτική ζωή των πολιτών, εξαναγκάζει κοινωνίες σε πλήρη συμμόρφωση και ανατρέπει αιώνιες παραδόσεις στο όνομα μιας ιδεολογίας. Η ιστορία των Πασχαλινών εορτών στην Αλβανία είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι όταν η εξουσία γίνεται ολοκληρωτική, δεν σέβεται ούτε τις πιο προσωπικές στιγμές της ανθρώπινης ζωής, ούτε τις αξίες που καθορίζουν την ταυτότητα μιας κοινότητας.

Διαβάστε ακόμη

* Μνήμες από τις διώξεις του Ενβέρ Χότζα

* Η Ορθοδοξία κάτω από τον έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας

* Αλβανία του Χότζα: Οι συνέπειες του θρησκευτικού διωγμού για τους Ορθοδόξους και την Ελληνική Μειονότητα

👉 Εγγραφείτε στο κανάλι του Apenadi.Blogspot στο Youtube